RE'YÎ, Terzizâde Mustafa Re'yî Efendi

(d. ?/? - ö. 1573-74/981)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

İstanbul’da doğdu. Doğum tarihi bilinmemektedir. Asıl adı Mustafa’dır. Derzizâde Mustafa Re'yî Efendi olarak tanındı. Şair Ulvî’nin kardeşidir. Medrese öğrenimi gördü. Kınalızade Ali Çelebi tarafından korundu ve ondan mülâzım oldu. Ali Çelebi Bursa kadısı iken ona danişmend oldu. 981/1573-74 yılında vefat etti. Bursalı Cinânî’nin “Âh Re’yî reft ez-dünyâ” mısraı vefatına düşürülen tarihtir. Tuhfe-i Nâilî (Kurnaz vd. 2001: 298)’ye göre vefat tarihinin Sicill-i Osmanî (Akbayar 1996: 1386)’nin 980/1572-73, Kafzâde Fâizî (Kayabaşı 1997: 307) ve Riyazî (vr. 73b)’nin 982/1574-75 olarak yazması doğru değildir. Farsça ve Türkçe şiirleri vardı. Sözleri herkes tarafından beğenilirdi. Özellikle muammaları ile tanındı.

Eserlerine dair bir bilgi bulunmamaktadır. Kaynaklarda şiirlerinden örnekler yer almaktadır.

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyyâ Sicill-i Osmanî, C. 5. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay. 1386.

Cunbur, Müjgân (2007). “Re’yî”. Türk Dünyası Ortak Edebiyatı, Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. C. 7. Ankara: AKM Yay. 339-340.

İsen, Mustafa (1994). Künhü’l-Ahbâr’ın Tezkire Kısmı. Ankara: AKM Yay. 306-307.

Kayabaşı, Bekir (1997). Kâfzâde Fâ’izî’nin Zübdetü’l-Eş‘âr’ı. Doktora Tezi. Malatya: İnönü Üniversitesi. 307.

Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi Meşâ‘irü’ş-Şu‘arâ, İnceleme-Metin. C. 2. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay. 1341-1342.

Kurnaz, Cemâl, M. Tatçı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri, C. I-II. Ankara: Bizim Büro Yay. 298.

Müstakîm-zâde Süleyman Sa’deddin Efendi (2000). Mecelletü’n-Nisâb (Tıpkıbasım). Ankara: KB Yay. 229a.

Riyazî Mehmet Efendi. Riyazü'ş-Şuara. Nuruosmaniye Kütüphanesi, nu. 3724. vr. 73b.

Solmaz, Süleyman (hzl.) (2009). Gülşen-i Şu’arâ (Bağdatlı Ahdî). Denizli: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10731,agmpdf.pdf?0 [erişim tarihi: 17.06.2014]. 164-165.

Sungurhan-Eyduran, Aysun (2008). Beyânî Tezkiretü’ş-Şu‘arâ. Ankara: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10733,metinpdf.pdf?0 [erişim tarihi 17.06.2014]. 69-70.

Sungurhan-Eyduran, Aysun (2009). Kınalızâde Hasan Çelebi Tezkiretü’ş-Şu‘arâ. Ankara: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10739,tsmetinbpdf.pdf?0 [erişim tarihi: 17.06.2014]. 327-328.

Şemsettin Sami (1996). Kâmûsu’l-‘Alâm. Tıpkıbasım. C. 3. Ankara: Kaşgar Neşriyat Yay. 2268.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1990). C. 7. “Re’yî Mustafa Efedni (Terzizâde)”. İstanbul: Dergâh Yay. 325. 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. BEYHAN KESİK
Yayın Tarihi: 27.06.2014

Eserlerinden Örnekler

Şi‘r

Girih güşâ-yı maânî vü nahl bend-i ulûm

Çerâg-ı cem-i rüsul şem-i dûde-i âdem

Halîl-sîret ü Yûsuf-şiyem Kelîm-kelâm

Hızır-likâ vü Mehemmed-sünen Mesîhâ-dem

Esâs-ı Kabe-i takvâ der-i Medîne-i ilm

Şuâ-ı nûr-ı Hüdâ mehdî-i sehâ vü kerem

İmâm-ı kıble-i dîn Hazret-i Alî Çelebi

Emîr-i mülk-i sühan muktedâ-yı hayr-ı ümem

Kaçan ki meclis-i fazl içre bahs-i ilm itse

Efâzılun kimi mebhût olur kimi mülzem

Be-ism-i Sührâb

Hâke sancılmış görince tîrüni kaşı yâ

Bâd-ı âhum degmedi andan koparmayınca tâ

Sungurhan-Eyduran, Aysun (2009). Kınalızâde Hasan Çelebi Tezkiretü’ş-Şu‘arâ. Ankara: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10739,tsmetinbpdf.pdf?0 [erişim tarihi: 17.06.2014]. 328.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Sibel Atasoyd. 1966 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2BEZMÎ, Korucu Ahmed Çelebi, Müderris Bezmi, Nâbînâ, Kör Bezmîd. ? - ö. 1617Doğum YeriGörüntüle
3Orhan Midhat Barbarosd. 1894 - ö. 27 Temmuz 1964Doğum YeriGörüntüle
4Sibel Atasoyd. 1966 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5BEZMÎ, Korucu Ahmed Çelebi, Müderris Bezmi, Nâbînâ, Kör Bezmîd. ? - ö. 1617Doğum YılıGörüntüle
6Orhan Midhat Barbarosd. 1894 - ö. 27 Temmuz 1964Doğum YılıGörüntüle
7Sibel Atasoyd. 1966 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8BEZMÎ, Korucu Ahmed Çelebi, Müderris Bezmi, Nâbînâ, Kör Bezmîd. ? - ö. 1617Ölüm YılıGörüntüle
9Orhan Midhat Barbarosd. 1894 - ö. 27 Temmuz 1964Ölüm YılıGörüntüle
10Sibel Atasoyd. 1966 - ö. ?MeslekGörüntüle
11BEZMÎ, Korucu Ahmed Çelebi, Müderris Bezmi, Nâbînâ, Kör Bezmîd. ? - ö. 1617MeslekGörüntüle
12Orhan Midhat Barbarosd. 1894 - ö. 27 Temmuz 1964MeslekGörüntüle
13Sibel Atasoyd. 1966 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14BEZMÎ, Korucu Ahmed Çelebi, Müderris Bezmi, Nâbînâ, Kör Bezmîd. ? - ö. 1617Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Orhan Midhat Barbarosd. 1894 - ö. 27 Temmuz 1964Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Sibel Atasoyd. 1966 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17BEZMÎ, Korucu Ahmed Çelebi, Müderris Bezmi, Nâbînâ, Kör Bezmîd. ? - ö. 1617Madde AdıGörüntüle
18Orhan Midhat Barbarosd. 1894 - ö. 27 Temmuz 1964Madde AdıGörüntüle