RİF’AT, Halîl Rif'at Efendi

(d. 1829/1245 - ö. 1893/1310)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Halîl Rif'at, mahlası Rif'at'tir. 1245/1829‘te Antep’te doğmuştur. Babasının ismi Hacı Halîl Ağa, Savcılı aşiretinin reisidir. Anne tarafından soyu Nazmü’l-Le'âl yazarı Şeyh Ahmed‘e dayanmaktadır. Dayı Ahmed Ağa‘nın kardeşi, şair Zeki Savcı‘nın babasıdır. Rif'at Efendi, Arapça ve Farsçayı kendi gayretiyle öğrenmiştir. Çiftçilikle uğraşmıştır. 1298/1881’de Antep’te nüfus memuru olmuş, 23 yaşında babasına darılarak Mısır’a gitmiştir. Hidiv Abbas Paşa zamanında Başağa muavinliği yapmıştır. Babasının yazdığı duygulu mektup üzerine Antep’e dönmüştür. Hayatının sonuna kadar bidayet mahkemesi ve meclis-i idare azalıklarında bulunmuştur. 40 yaşından sonra Kuran’ı hıfzetmiştir. Hâlid Ziyâeddîn Nakşibendi‘ye intisap edip Nakşî olmuştur (Yener 1934: 109). Kadrî Paşa‘nın sadareti zamanında rütbe-i salise ile taltif edilmiştir. 1310/1893 tarihinde vefat etmiştir. Mezarı Saçaklı-zâde‘nin mezarı civarındadır (Yener 1934: 110).

Rif'at Efendi'nin hece ve aruz vezniyle yazılmış şiir­leri vardır. Şiirlerini bir mecmua içinde topladığını ve oğlu Zeki Bey’de bulun­duğunu Şakir Sabri söylemekte ise de bu şiirler elde edilememiştir. Antepli Müftü Bahaaddîn Efendi’nin ölümü üzerine bir tarih manzumesi yazmıştır. Ayrıca Hasırcı-zâde‘nin Halîl Rif'at Efendi‘ye yazdığı bir kasidesi ile mesnevi tarzında yazılmış manzum bir mektubu vardır (Aksoy 1941: 122).

Kaynakça

Aksoy, Ömer Asım (1941). Hasırcızâde Hafız Mehmet Ağa. Gaziantep: CHP Basımevi.

Bülbülzâde Abdullah Edip Bayram Şiir Defteri. Halil İbrahim Yakar Özel Kütüphanesi. 44, 45, 49, 50, 56.

Yakar, Halil İbrahim (2013). Antepli Divan Şairleri. Gaziantep: Yaşar Cevizli Mağazaları Yay.

Yener, Şakir Sabri (1934). Gaziantep Büyükleri. Gaziantep: Gaziantep Halk Fırkası Matbaası.

Yener, Şakir Sabri (1943). "Kitabeler". Başpınar Dergisi. (44): 14.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. HALİL İBRAHİM YAKAR
Yayın Tarihi: 18.09.2014
Güncelleme Tarihi: 01.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Verdi revnak rûyuna hattın kemâl olmuş sana

Nev-nüvişte bir berât-i âlü’l-âl olmuş sana

Mâh-ı nev mihr-i dırahşânla olup âmîhte

Biri ebrû birisi hüsn-i cemâl olmuş sana

Gülşen-i âlemde güller hep birikmiş bir yere

Sonra gelmiş sevdigim ruhsâr-ı al olmuş sana

Sâgâr-ı lâ‘l-i leb-i dilcûna nisbet câm-ı Cem

Dürd ile lebrîz-i köhne bir sifâl olmuş sana

Destgâh-ı hüsnde çarhın o zîbâ atlası

Ey şeh-i mülk ü melâhat dest-mâl olmuş sana

Gâhi cevr ü gâhi lutf etmekdi cânâ âdetin

Cevrin efzûn olmada bilmem ne hâl olmuş sana

Kimi anber kimisi sünbül demişler zülfine

Kâkülün bahsi bir ince kîl ü kâl olmuş sana

Ey gönül zevk-i sürûr u neş’ene vardır sebeb

Ol perîden gâlibâ va‘d-i visâl olmuş sana

Bir Nedîm-i nüktedâna peyrev olmuş Rif’atâ

Nazm-ı pâkin eylemek tanzîr muhâl olmuş sana

(Yakar, Halil İbrahim (2013). Antepli Divan Şairleri. Gaziantep: Yaşar Cevizli Mağazaları Yay. 196.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1KADRÎ PAŞAd. 1832 - ö. 1884Doğum YeriGörüntüle
2RE\'FET, Karavâiz-zâde Hasan Efendid. 1837 - ö. 1912Doğum YeriGörüntüle
3AYNÎ, Anteplid. 1766 - ö. 1837Doğum YeriGörüntüle
4Ziya Paşad. 1829 - ö. 1880Doğum YılıGörüntüle
5RASİM, Mustafa, Acemoğlud. 1829 - ö. 1892Doğum YılıGörüntüle
6GARÎBÎ, Hoşağası Hacı Paşa, Mustafa Efendid. 1829 - ö. 1899Doğum YılıGörüntüle
7CELÂLÎ, Mustafad. 1829-1830 - ö. 1893-1894Ölüm YılıGörüntüle
8NECÂ, Şeyh İsmâil Necâ Paşad. 1819 - ö. 1893Ölüm YılıGörüntüle
9RIZÂ/RIZÂYÎ, Trabzonlud. 1819 - ö. 1893 ds.Ölüm YılıGörüntüle
10DURMUŞ ŞIVGINd. 1917 - ö. 1978MeslekGörüntüle
11ALAADDİN, Ali Yıldızd. 1937 - ö. ?MeslekGörüntüle
12DİDARÎ, Behram Coşkund. 1913 - ö. 22.01.1977MeslekGörüntüle
13KEMÂNÎ, Mehmed Efendid. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14FAZLÎ, Fazlullâh Efendid. ? - ö. 19. yy.Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15HAMÎD, Seyyid Ahmed Efendi, Eskicumalıd. ? - ö. 1843Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ZÜHDÎ, Abdülkerîmd. ? - ö. 1874Madde AdıGörüntüle
17HÂKÎ, Abdurrahmân Efendid. ? - ö. 1770?Madde AdıGörüntüle
18SUBHÎ, Ahmedd. ? - ö. 6 Mart 1689Madde AdıGörüntüle