RİF’AT, Halîl Rif'at Efendi

(d. 1245/1829 - ö. 1310/1893)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Halîl Rif'at, mahlası Rif'at'tir. 1245/1829‘te Antep’te doğmuştur. Babasının ismi Hacı Halîl Ağa, Savcılı aşiretinin reisidir. Anne tarafından soyu Nazmü’l-Le'âl yazarı Şeyh Ahmed‘e dayanmaktadır. Dayı Ahmed Ağa‘nın kardeşi, şair Zeki Savcı‘nın babasıdır. Rif'at Efendi, Arapça ve Farsçayı kendi gayretiyle öğrenmiştir. Çiftçilikle uğraşmıştır. 1298/1881’de Antep’te nüfus memuru olmuş, 23 yaşında babasına darılarak Mısır’a gitmiştir. Hidiv Abbas Paşa zamanında Başağa muavinliği yapmıştır. Babasının yazdığı duygulu mektup üzerine Antep’e dönmüştür. Hayatının sonuna kadar bidayet mahkemesi ve meclis-i idare azalıklarında bulunmuştur. 40 yaşından sonra Kuran’ı hıfzetmiştir. Hâlid Ziyâeddîn Nakşibendi‘ye intisap edip Nakşî olmuştur (Yener 1934: 109). Kadrî Paşa‘nın sadareti zamanında rütbe-i salise ile taltif edilmiştir. 1310/1893 tarihinde vefat etmiştir. Mezarı Saçaklı-zâde‘nin mezarı civarındadır (Yener 1934: 110).

Rif'at Efendi'nin hece ve aruz vezniyle yazılmış şiir­leri vardır. Şiirlerini bir mecmua içinde topladığını ve oğlu Zeki Bey’de bulun­duğunu Şakir Sabri söylemekte ise de bu şiirler elde edilememiştir. Antepli Müftü Bahaaddîn Efendi’nin ölümü üzerine bir tarih manzumesi yazmıştır. Ayrıca Hasırcı-zâde‘nin Halîl Rif'at Efendi‘ye yazdığı bir kasidesi ile mesnevi tarzında yazılmış manzum bir mektubu vardır (Aksoy 1941: 122).

Kaynakça

Aksoy, Ömer Asım (1941). Hasırcızâde Hafız Mehmet Ağa. Gaziantep: CHP Basımevi.

Bülbülzâde Abdullah Edip Bayram Şiir Defteri. Halil İbrahim Yakar Özel Kütüphanesi. 44, 45, 49, 50, 56.

Yakar, Halil İbrahim (2013). Antepli Divan Şairleri. Gaziantep: Yaşar Cevizli Mağazaları Yay.

Yener, Şakir Sabri (1934). Gaziantep Büyükleri. Gaziantep: Gaziantep Halk Fırkası Matbaası.

Yener, Şakir Sabri (1943). "Kitabeler". Başpınar Dergisi. (44): 14.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. HALİL İBRAHİM YAKAR
Yayın Tarihi: 18.09.2014
Güncelleme Tarihi: 01.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Verdi revnak rûyuna hattın kemâl olmuş sana

Nev-nüvişte bir berât-i âlü’l-âl olmuş sana

Mâh-ı nev mihr-i dırahşânla olup âmîhte

Biri ebrû birisi hüsn-i cemâl olmuş sana

Gülşen-i âlemde güller hep birikmiş bir yere

Sonra gelmiş sevdigim ruhsâr-ı al olmuş sana

Sâgâr-ı lâ‘l-i leb-i dilcûna nisbet câm-ı Cem

Dürd ile lebrîz-i köhne bir sifâl olmuş sana

Destgâh-ı hüsnde çarhın o zîbâ atlası

Ey şeh-i mülk ü melâhat dest-mâl olmuş sana

Gâhi cevr ü gâhi lutf etmekdi cânâ âdetin

Cevrin efzûn olmada bilmem ne hâl olmuş sana

Kimi anber kimisi sünbül demişler zülfine

Kâkülün bahsi bir ince kîl ü kâl olmuş sana

Ey gönül zevk-i sürûr u neş’ene vardır sebeb

Ol perîden gâlibâ va‘d-i visâl olmuş sana

Bir Nedîm-i nüktedâna peyrev olmuş Rif’atâ

Nazm-ı pâkin eylemek tanzîr muhâl olmuş sana

(Yakar, Halil İbrahim (2013). Antepli Divan Şairleri. Gaziantep: Yaşar Cevizli Mağazaları Yay. 196.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ULVÎ, Hacı Ali-zâde Ali Ulvîd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2MÜNÎB, Mehmed Münîb Ayıntâbîd. 1731? - ö. 1828Doğum YeriGörüntüle
3KADRÎ, Abdülkadir Çelebid. ? - ö. 1671Doğum YeriGörüntüle
4RASİM, Mustafa, Acemoğlud. 1829 - ö. 1892Doğum YılıGörüntüle
5HAMDÎ, El-hâc Abdulhamîd Hamdî Efendi, Harputlud. 1829 - ö. 1902Doğum YılıGörüntüle
6REFÎK, Hacı Murâd Ağa-zâde Mustafa Refîk Beyd. 1829 - ö. 1900Doğum YılıGörüntüle
7RÂŞİD, Mehmed Ali Râşid Efendi, Anteplid. 1819 - ö. 1893Ölüm YılıGörüntüle
8Muallim Nacid. 1850 - ö. 13 Nisan 1893Ölüm YılıGörüntüle
9VÂSIF, Yağcıoğlu Ömer Kâhyad. ? - ö. 1893Ölüm YılıGörüntüle
10UMMANÎ, Güzel Akçiçekd. 1934 - ö. 2003MeslekGörüntüle
11MEHMET HİCRANÎ, Mehmet Kasım Ülkerd. 1915 - ö. 20.07.1978MeslekGörüntüle
12OSMAN TAŞTANd. 1943 - ö. ?MeslekGörüntüle
13ULVÎ, Hâfız Seyyid Ali Bedreddîn Efendid. ? - ö. 1866\'dan sonraAlan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14FÂ'İZ, Mehmed Fâ'iz Efendid. 1823 - ö. 1845Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ES'AD DEDE, Mehmed Es'ad Deded. 1841 - ö. 1911Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ŞÂNÎd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17SÂNİ’Î, Yoluk Mehmed Çelebi-zâde Mahmud Sâni’î Çelebid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18CELÂLÎ, Celâleddîn Çelebid. ? - ö. 1870Madde AdıGörüntüle