SADIK AŞAN

(d. 1971 / ö. -)
âşık, zanaatkâr
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Sadık Aşan, 1970 yılının kasım ayında Şanlıurfa’nın Kısas köyünde (bugün merkez Haliliye ilçesine bağlı mahalle) dünyaya gelmiştir. Kimliğinde doğum tarihi 1971 olarak geçmektedir. Âşık Halit Aşan’ın oğlu Hüseyin ile İslim’in (önceki adı Hamdiye’dir) evliliklerinden dünyaya gelen âşık, altı kardeşin en büyüğüdür. Kılolar sülalesindendir. İlkokula Almanya’da başlayan âşık, 1984 yılında ailesinin Türkiye’ye dönüş yapmasıyla eğitim hayatına Şanlıurfa’da devam eder ve ortaokulu Şanlıurfa Atatürk Ortaokulu’nda tamamlar. On yedi yaşından itibaren hizmet sektöründe çeşitli yerlerde işçi ve tezgâhtar olarak çalışır. 1987–1990 yılları arasında Ankara’da Musa Eroğlu, İhsan Öztürk ve diğer sanatçılardan müzik eğitimi alır. 1990 yılında askere gider. Acemi askerlik görevini Batıkışla 7.Bölük Piyade Tugayı’nda, ustalığını ise Genelkurmay Başkanlığı’nda muhafız olarak yapar (İlhan 2018).

Bağlamayla ilk defa Almanya'da iken çocuk yaşlarda, dayısı vasıtasıyla tanışır. Ortaokul yıllarında ise Cemlerde âşıklığa ve saza meyleder. Âşıklığa olan meyli Akpınar Köyü’ne gelen Deli Bektaş’la karşılaşmaları ile olur. Almanya’dan yeni geldikleri tarihlerde, Hacı Bektâş-ı Veli Dergâhı’ndan gelen Deli Bektaş’ın Kısas’ı ziyareti sırasında o da odada bulunmaktadır. Deli Bektaş’a gösterilen hürmete ve Deli Bektaş’ın tutumuna içinden bir sûizan besler. Bu esnada kalabalık grubun içinde eğilerek Âşık Sadık Aşan’la göz göze gelir ve Sadık Aşan’ın gözlerinin içine bakarak “derdin ne der”. Bu durum karşısında sarsılan Sadık Aşan'ın, o günden itibaren içine âşıklık sevdası düşer. Bir süre sonra Şanlıurfa Akpınar Köyü’nde Çerçi Velo’nun (Veli Erenler) torunu Sefa’ya musahip olarak bağlanır. Cemlerde mahcup olmamak için hem usta malı deyişler hem de kendi deyişlerini hazırlamaya başlar. Kendine ait ilk saz, İğneci Memet’in ikramı ile Şanlıurfa’dan alınır. Birlikte en sık icrada bulunduğu âşıklar; kardeşi Ali Aşan (Nutk-u Alim) ve Âşık Cemalettin Güleç’tir (İlhan 2018).

Âşık Halit Aşan Özlem Hanım’la evlenmiş, ancak daha sonra anlaşamayarak ayrılmışlardır. Bu evlilikten Hüseyin ve Ali adında iki çocukları dünyaya gelmiştir. Uzun yıllar Alanya’da kuyumcu tezgâhtarlığı ve ticareti yapmış olan Âşık, hem deneyimi hem de aldığı eğitim sayesinde zamanla ustalaşır, kendi takı tasarımlarını yapmaya başlar. O, âşıklığının yanında zanaatkârlık yapmaya devam etmektedir (İlhan 2018).

Âşık Sadık Aşan, âşık bir aileden gelmektedir. Babasının babası meşhur âşık, Halit Aşan’dır. Âşıklık bilgisi sık sık gittiği Cemevinde inşa olur. Badeli âşık değildir. Kendi şiirlerinin yanında usta malı da okumaktadır. Şiirlerinde yarım kafiyeye ağırlık vermiştir. Tür olarak en çok güzelleme, taşlama ve deyiş türlerini kullanmaktadır (İlhan 2018). Kendisi hakkındaki bilgilere temel olarak iki çalışmada yer verilmiştir (Atılgan ve Acet 2001; Akbıyık 2012).

Kaynakça

Akbıyık, Abuzer (2012). “Halk Şiirinde Kısaslı Âşıklar”. Şurkav Şanlıurfa Kültür Sanat Tarih ve Turizm Dergisi. 13: 42–46.

Atılgan, Halil, Mehmet Acet (2001). Harran’da Bir Türkmen Köyü: Kısas –Tarihçe, Kültür, Saz-Söz Ustaları, Âşıklar, Deyişleri, Türküleri. Ankara: Kültür Bakanlığı Yay.

Sadık Aşan, Kısas, 1970, Ortaokul Mezunu, Âşık/Zanaatkâr [M. Emir İlhan tarafından 24.12.2018 tarihinde yapılan görüşme].

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ M.EMİR İLHAN
Yayın Tarihi: 06.01.2019
Güncelleme Tarihi: 11.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1CELAL, Celal Yılmazd. 1950 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2MESİHULLAH RIZAÎd. 1939 - ö. 26.07.2016Doğum YeriGörüntüle
3M. Ayaz İshaki İdillid. 23 Şubat 1878 - ö. 22 Temmuz 1954Doğum YeriGörüntüle
4Ayhan Kurtd. 04 Ağustos 1971 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Oğuz Demird. 1971 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Şiirsel Taşd. 22 Ağustos 1971 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7ZARALI HALİL, Halil İnced. 1906/1917? - ö. 15.01.1964MeslekGörüntüle
8OSMAN ARTARd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
9SIDKÎ, Şaband. 1898 - ö. ?MeslekGörüntüle
10GARİP ÖNDER, Önder Eryılmazd. 1983 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11ZİYA, Ziya Yıldızd. 1956 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12HARBÎ, Adnan Türközüd. 1925 - ö. 1982Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13ABDİ İSAOĞLU ABDİYEVd. 1907 - ö. 1988Madde AdıGörüntüle
14AVCI, Mehmet Avcıd. 13.12.1938 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15ABDAL HASANd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle