SADIK AŞAN

(d. 1970 / ö. ?)
âşık, zanaatkâr
(Âşık ve Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Sadık aşan 1970 yılının Kasım ayında Şanlıurfa’nın (o zamanki adıyla Urfa) Kısas Köyü’nde (bugün merkez Haliliye ilçesine bağlı mahalle) dünyaya gelmiştir. Kimliğinde doğum tarihi 1971 olarak geçmektedir. Âşık Halit Aşan’ın oğlu Hüseyin ile İslim’in (önceki adı Hamdiye’dir) evliliklerinden dünyaya gelen âşık, altı kardeşin en büyüğüdür. Kılolar sülalesindendir. İlkokula Almanya’da başlayan âşık, 1984 yılında ailesinin Türkiye’ye dönüş yapmasıyla eğitim hayatına Şanlıurfa’da devam eder ve ortaokulu Şanlıurfa Atatürk Ortaokulu’nda tamamlar. On yedi yaşından itibaren hizmet sektöründe çeşitli yerlerde işçi ve tezgâhtar olarak çalışır. 1987–1990 yılları arasında Ankara’da Musa Eroğlu, İhsan Öztürk ve diğer sanatçılardan müzik eğitimi alır. 1990 yılında askere gider. Acemi askerlik görevini Batıkışla 7.Bölük Piyade Tugayı’nda, ustalığını ise Genelkurmay Başkanlığı’nda muhafız olarak yapar (İlhan 2018).

Bağlamayla ilk defa Almanya'da iken çocuk yaşlarda, dayısı vasıtasıyla tanışır. Ortaokul yıllarında ise Cemlerde âşıklığa ve saza meyleder. Âşıklığa olan meyli Akpınar Köyü’ne gelen Deli Bektaş’la karşılaşmaları ile olur. Almanya’dan yeni geldikleri tarihlerde, Hacı Bektâş-ı Veli Dergâhı’ndan gelen Deli Bektaş’ın Kısas’ı ziyareti sırasında o da odada bulunmaktadır. Deli Bektaş’a gösterilen hürmete ve Deli Bektaş’ın tutumuna içinden bir sûizan besler. Bu esnada kalabalık grubun içinde eğilerek Âşık Sadık Aşan’la göz göze gelir ve Sadık Aşan’ın gözlerinin içine bakarak “derdin ne der”. Bu durum karşısında sarsılan Sadık Aşan'ın, o günden itibaren içine âşıklık sevdası düşer. Bir süre sonra Şanlıurfa Akpınar Köyü’nde Çerçi Velo’nun (Veli Erenler) torunu Sefa’ya musahip olarak bağlanır. Cemlerde mahcup olmamak için hem usta malı deyişler hem de kendi deyişlerini hazırlamaya başlar. Kendine ait ilk saz, İğneci Memet’in ikramı ile Şanlıurfa’dan alınır. Birlikte en sık icrada bulunduğu âşıklar; kardeşi Ali Aşan (Nutk-u Alim) ve Âşık Cemalettin Güleç’tir (İlhan 2018).

Âşık Halit Aşan Özlem Hanım’la evlenmiş, ancak daha sonra anlaşamayarak ayrılmışlardır. Bu evlilikten Hüseyin ve Ali adında iki çocukları dünyaya gelmiştir. Uzun yıllar Alanya’da kuyumcu tezgâhtarlığı ve ticareti yapmış olan Âşık, hem deneyimi hem de aldığı eğitim sayesinde zamanla ustalaşır, kendi takı tasarımlarını yapmaya başlar. O, âşıklığının yanında zanaatkârlık yapmaya devam etmektedir (İlhan 2018).

Âşık Sadık Aşan, âşık bir aileden gelmektedir. Babasının babası meşhur âşık, Halit Aşan’dır. Âşıklık bilgisi sık sık gittiği Cemevinde inşa olur. Badeli âşık değildir. Kendi şiirlerinin yanında usta malı da okumaktadır. Şiirlerinde yarım kafiyeye ağırlık vermiştir. Tür olarak en çok güzelleme, taşlama ve deyiş türlerini kullanmaktadır (İlhan 2018). Kendisi hakkındaki bilgilere temel olarak iki çalışmada yer verilmiştir (Atılgan-Acet 2001; Akbıyık 2012).

Kaynakça

Akbıyık, Abuzer (2012). “Halk Şiirinde Kısaslı Âşıklar”. Şurkav Şanlıurfa Kültür Sanat Tarih ve Turizm Dergisi. S.13: 42–46.

Atılgan, Halil-Mehmet Acet (2001). Harran’da Bir Türkmen Köyü: Kısas –Tarihçe, Kültür, Saz-Söz Ustaları, Âşıklar, Deyişleri, Türküleri. Ankara: Kültür Bakanlığı Yay.

Sadık Aşan, Kısas, 1970, Ortaokul Mezunu, Âşık/Zanaatkâr [M. Emir İlhan tarafından 24.12.2018 tarihinde yapılan görüşme].

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ M.EMİR İLHAN
Yayın Tarihi: 06.01.2019

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1KADİR GEDİKHANLIOĞLU, Kadir İzcid. 1944 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2BEZMÎ, Çankırılıd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Ferzan Uzund. 03 Mart 1967 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4DAMLA, Yeter Bektaşd. 01.09.1970 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Örsel, Sedefd. 03 Kasım 1970 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6KOSANİ, Nurali Zengingüld. 1970 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7FADİME DOĞANd. 1938 - ö. ?MeslekGörüntüle
8DERUNÎ, Hüseyin Avni Başokd. ? - ö. 1946MeslekGörüntüle
9MEHMET, Mehmet Elmasd. 1927 - ö. ?MeslekGörüntüle
10İSKENDER, İskender Akkuşd. 1925 - ö. 30.09.2005Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11ŞİMŞEKOĞLU, Ercan Şimşekoğlud. 24.01.1980 - ö. -Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12ATABALA KAZIM OĞLU ZAHİDOVd. 1929 - ö. 2012Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13TURANOĞLU, Sadık Turand. 12.02.1960 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14SADIK MİSKİNÎ, Sait Küçükd. 05.04.1964 - ö. -Madde AdıGörüntüle
15SEFİL SADIK, Sadık Kıyakd. 1947 - ö. ?Madde AdıGörüntüle