SADIK/SADIK BABA, Sadık Doğanay

(d. 1933 / ö. 23.01.1979)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Sadık Doğanay, 1933 yılında Tokat'ın Zile ilçesine bağlı Yücepınar köyünde doğmuştur. İki gözü de doğuştan kör olan bir halk ozanıdır. "İsmim Âşık Sadık dedem Kemterî/ Er olanlar sever böyle erleri" dizelerinde belirttiği gibi ünlü âşık Kemteri’nin torunu ve yine Zile çevresinde Sefil Edna adı ile tanınan Âşık Abuzer Doğanay’ın yeğenidir.

Şiirlerinde Sadık ve Sadık Baba mahlasını kullanan Sadık Doğanay, küçük yaşta amcasından saz çalmayı öğrenmiş, hem saz hem keman çalabilen gezginci bir halk ozanı olup TRT’de mahalli sanatçı olarak da tanınmıştır. Sadık Doğanay’ın, birçok türküsü TRT repertuarına girmiş olup radyo ve televizyonlarda sık sık çeşitli icracılar tarafından seslendirilmektedir. Özellikle “366 Kemiğim Yandı Ha Yandı” ve "Vay Dünya Dünya” türküleriyle tanınan Doğanay, 23 Ocak 1979’da Zile’de vefat etmiştir. Sadık Doğanay’ın mezarı Yücepınar köyündedir.

Yaşama elindeki bağlaması ile tutunan, bağlamayı kendine has bir tavırla çalan, tezeneyi yukarı doğru vuran Sadık Doğanay, bağlama dışında cümbüş ve kemanın da önemli ustalarındandır. Gözleri görmediğinden deyişlerini genellikle doğaçlama söyleyen Sadık Doğanay, çileli yaşamını büyük ölçüde deyişlerine yansıtmıştır. Bağlama icrasındaki ustalığı yanında ezgi yaratma ve bestecilik yönü de oldukça güçlüdür (Kurt 2016: 13).

Sözleri Sıdkî Baba (Pervane)’ya ait olan “Bir Güzelin Hasretinden Ahından” (Yandı Ha Yandı), “Her Sabah Her Sabah Gülşen İçinde”, sözleri dedesi Kemterî’ye ait olan “İzzetli Hürmetli Bilirim Seni”, sözleri Türabî’ye ait olan “Gönül Gel Varalım Gülşen Bağına” gibi türküleri de havalandırıp yayılmasını ve sevilmesini sağlamıştır.

Usta çırak geleneği içinde birbirlerini sözel ve müzikal yapı olarak takip eden âşıklar, usta âşığa bağlılık duyarak ona ait üslûp, dil, ezgi çerçevesinde söyleyen âşık grubuna âşık kolu denilmektedir. Bu şekilde usta-çırak geleneği içinde yetişen Sadık Doğanay, Zileli Âşık Kemterî Kolunun önemli âşıklarından biridir (Kurt 2016: 18-19).

Kaynakça

Kurt, Necdet (2016). El Vurup Yâremi İncitme Tabip Zileli Âşık Sadık Doğanay. İzmir: Kanyılmaz Matbaacılık.

Yardımcı, Mehmet (2004). 16. Yüzyıldan Günümüze İz Bırakan Zileli Şairler. Zile: Zile Belediyesi Kültür Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET YARDIMCI
Yayın Tarihi: 05.06.2018
Güncelleme Tarihi: 11.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Tâlib, Şeyh Mehmed Tâlib Dede Efendid. ? - ö. 1689Doğum YeriGörüntüle
2SEFEROĞLU, Mustafad. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3ŞEYHÎ, Abdülmecîd Sivasîd. 1563 - ö. 1639Doğum YeriGörüntüle
4ÇAKKIR, Hüseyind. 1933 - ö. 1994Doğum YılıGörüntüle
5Dimitri Karaçoband. 1933 - ö. 1986Doğum YılıGörüntüle
6EKBER ZERBALIOĞLU CAFEROVd. 1933 - ö. 1990Doğum YılıGörüntüle
7ÇAKKIR, Hüseyind. 1933 - ö. 1994Ölüm YılıGörüntüle
8Dimitri Karaçoband. 1933 - ö. 1986Ölüm YılıGörüntüle
9EKBER ZERBALIOĞLU CAFEROVd. 1933 - ö. 1990Ölüm YılıGörüntüle
10ÇAKKIR, Hüseyind. 1933 - ö. 1994MeslekGörüntüle
11Dimitri Karaçoband. 1933 - ö. 1986MeslekGörüntüle
12EKBER ZERBALIOĞLU CAFEROVd. 1933 - ö. 1990MeslekGörüntüle
13ÇAKKIR, Hüseyind. 1933 - ö. 1994Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Dimitri Karaçoband. 1933 - ö. 1986Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15EKBER ZERBALIOĞLU CAFEROVd. 1933 - ö. 1990Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ÇAKKIR, Hüseyind. 1933 - ö. 1994Madde AdıGörüntüle
17Dimitri Karaçoband. 1933 - ö. 1986Madde AdıGörüntüle
18EKBER ZERBALIOĞLU CAFEROVd. 1933 - ö. 1990Madde AdıGörüntüle