SAFÂYÎ/SIFÂTÎ

(d. ?/? - ö. ?/?)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Edirneli’dir. Kanunî devri şairlerindendir. Safâyî’nin yanı sıra Sıfâtî mahlasını da kullandı. Devrinin tanınmış cerrahlarından olduğu için “Cerrah Sıfâtî” adıyla tanındı. Latîfî’nin verdiği bilgilere göre dükkânı, devrindeki âlimlerin ve şairlerin toplandığı bir merkez durumunda idi. Ölümü hakkında kaynaklarda bilgi bulunmamaktadır. Ancak Latîfî’nin ifadelerinden şairin tezkiresini yazdığında hayatta olduğu anlaşılmaktadır. Buna nazaran adı geçen tezkirenin yazıldığı 1546 yılında hayatta olduğu söylenebilir. Sehî, Sıfâtî olarak kaydettiği şairin cerrahlık ilminde büyük usta, iyi huylu ve açık gönüllü bir kimse olduğunu belirtirken pek çok şiiri ve eserleri olduğunu bildirmekte, ancak eserlerinin neler olduğuna dair bir bilgi vermemektedir. Latîfî ise Safâyî’nin şiirlerini “yüzeysel ve sade” olarak değerlendirir. Her iki mahlasıyla Eğridirli Hacı Kemâl’in Câmi’u’n-Nezâ’ir'inde 15, Edirneli Nazmî’nin Mecma’u’n-Nezâ’ir’inde 19 ve Pervâne Bey Mecmuası’nda 10 adet şiiri yer almaktadır.

Kaynakça

Abdurrahman Hıbrî. Enîsü’l-Müsâmirîn. İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi, TY. 451, vr. 72a.

Canım, Rıdvan (hzl.) (2000). Latîfî, Tezkiretü’ş-Şu’arâ ve Tabsıratü’n-Nuzemâ. Ankara: AKM Yay.

Canım, Rıdvan (1995). Edirne Şairleri. Ankara: Akçağ Yay.

Eğridirli Hacı Kemâl. Câmi’u’n-Nezâ’ir. Bayezıd Kütüphanesi No. 5782, vr. 25a, 39b, 40a.

Köksal, M. Fatih (2012). Edirneli Nazmî, Mecma’u’n-Nezâ’ir. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-292688/h/edirneli-nazmi-mecmaun-nezair.pdf.[erişim tarihi: 20.03.2013]

Köksal, M. Fatih (2007). “Safâyî”. Türk Dünyası Edebiyatçılar Yazarlar ve Şairler Ansiklopedisi. C. 7. Ankara: AKM Yay. 424.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Nail Tuman, Tuhfe-i Nâ’ilî. Ankara: Bizim Büro Yay.

Kurtoğlu, V. Behçet (1967). Şair Tabibler. İstanbul: İstanbul Fetih Cemiyeti Yay.

Peremeci, Osman Nuri (1940). Edirne Tarihi. İstanbul: Resimli Ay Matbaası.

Pervâne Bey. Mecmû’a-i Nezâ’ir. Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat No. 406, vr. 9a, 11b, 57a…

“Safâyî” (1998). Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi. C. 8. İstanbul: Dergâh Yayınları.

Sehî (1325). Tezkire-i Sehî. İstanbul: Matbaa-i Âmidî.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET FATİH KÖKSAL
Yayın Tarihi: 05.09.2013

Eserlerinden Örnekler

  GAZEL 

 Ey sabâ hû olmış almak sünbülinden bû saña

 Varasın hoş-dem olasın ger kalursa bu saña

 İrse idi la’l-i cân-bahşuña ger Hızr’uñ eli

 Viredi biñ çeşme-i hayvânını bir bû saña

 Bîşe-i dehrüñ peleng ü bebr ü şîri gürbeveş

 Tañ degül râm olsalar ey gözleri âhû saña

 Çünki müjgân-ı hayâlin hoş idündüñ ey gözüm

 Rûz u şeb andan girü oldı harâm uyhu saña

 Zülfüñ añup murg-ı dil künc-i hazenden çıkmasa

 Ey gülistân-ı ferah gam baña ne kaygu saña

 Cennet-i vaslında çün dîdâra vâsılsın bugün

 Yarın ey dil dûzeh-i hecrinde ne korhu saña

 Kâbe kavseyn ile ev ednâ makâmın gösterür

 Ey Safâyî bak dogınca ol hilâl-ebrû saña

(Köksal 2012, s.176)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1NASÛHÎd. ? - ö. 1533/34 veya 1536/37Doğum YeriGörüntüle
2HÜSEYNÎ, Hüseyin Helvayîd. ? - ö. 1582Doğum YeriGörüntüle
3GARÎBÎ, Garîbî Çelebid. ? - ö. 1520Doğum YeriGörüntüle
4NASÛHÎd. ? - ö. 1533/34 veya 1536/37Doğum YılıGörüntüle
5HÜSEYNÎ, Hüseyin Helvayîd. ? - ö. 1582Doğum YılıGörüntüle
6GARÎBÎ, Garîbî Çelebid. ? - ö. 1520Doğum YılıGörüntüle
7NASÛHÎd. ? - ö. 1533/34 veya 1536/37Ölüm YılıGörüntüle
8HÜSEYNÎ, Hüseyin Helvayîd. ? - ö. 1582Ölüm YılıGörüntüle
9GARÎBÎ, Garîbî Çelebid. ? - ö. 1520Ölüm YılıGörüntüle
10NASÛHÎd. ? - ö. 1533/34 veya 1536/37MeslekGörüntüle
11HÜSEYNÎ, Hüseyin Helvayîd. ? - ö. 1582MeslekGörüntüle
12GARÎBÎ, Garîbî Çelebid. ? - ö. 1520MeslekGörüntüle
13NASÛHÎd. ? - ö. 1533/34 veya 1536/37Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14HÜSEYNÎ, Hüseyin Helvayîd. ? - ö. 1582Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15GARÎBÎ, Garîbî Çelebid. ? - ö. 1520Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16NASÛHÎd. ? - ö. 1533/34 veya 1536/37Madde AdıGörüntüle
17HÜSEYNÎ, Hüseyin Helvayîd. ? - ö. 1582Madde AdıGörüntüle
18GARÎBÎ, Garîbî Çelebid. ? - ö. 1520Madde AdıGörüntüle