ŞAHİNOĞLU

(d. ?/? - ö. ?/?)
âşık
(Âşık / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Şahinoğlu'nun âşığın gerçek ismi mi yoksa mahlası mı olduğu tespit edilememiştir. Şahinoğlu’nun hayatı hakkında çok az bilgi vardır (Alptekin ve Sakaoğlu: 2008: 72). Ansiklopedi, edebiyat tarihi ve antolojilerden yapılan araştırmalarda birbirinin aynı tek paragraflık bilgiler verilmektedir. Âşıktan ilk kez bahseden Hasan Eren’dir; ancak Bursa Orhan Kitaplığı’nda bulduğu bir şiirinden başka bilgi verememiştir. Bu nedenle âşığın ailesi hakkında ayrıntılı bilgi yoktur. Eğitimi hakkında bilinen tek şey okuryazar olduğudur. Muhtemelen Dobruca’da doğmuştur; ancak doğum tarihi bilinmemektedir. Şahinoğlu, Yeniçeri Ocağından yetişmiştir. Sarayda ve paşalar maiyetinde oldukça itibarlı bir subaydır. Sultan Osman çağının âşıkları arasında ileri bir durumdadır. Bu çağda yaşı otuz ile kırk arasındadır. Hüseyin Paşa’nın adamlarındandır. Paşanın hamiliğini görmüştür. Bunu Naimâ da belirtir. Girit Seferi’ne katılmış ve geri dönmemiştir, bu nedenle ne zaman öldüğü de tam olarak bilinememektedir.

Şimdiye kadar Şahinoğlu’nun toplam yirmi dört şiiri bulunmuştur. Bu şiirler karışık eserler içerisinden toplanmıştır; yani hepsi derli toplu bir eser halinde değildir. Şiirlerinde aşk, sevgili, kahramanlık, felekten şikâyet gibi konuları işlemiş sade bir dil kullanmıştır. Şiirlerinde yüzyılın dil özelliklerini görmek mümkündür. Âşığın şiirlerinde edebî değere önem verdiği, hece ölçüsünü kullanma konusunda usta olduğu, akıcı bir dil ve üslup kullandığı görülmektedir (Öztelli 1969: 5256-5258). Oldukça kuvvetli bir söyleyişe sahiptir. Yeniçeri olması hasebiyle kahramanlık konulu şiirler de yazmıştır. Bunun dışında gurbet, feleğin acımasızlığı ve aşk konulu şiirler de yazmıştır. Şiirlerinde tok bir ses vardır (Sakaoğlu 1987: 111). Âşığın kimlerden etkilendiği ve kimleri etkilediği konusunda bilgi mevcut değildir.

Kaynakça

Alptekin, Ali Berat, S. Sakaoğlu (2008). Türk Saz Şiiri Antolojisi. Ankara: Akçağ Yay.

Öztelli, Cahit (1969). “XVII. Yüzyıl Aşıklarından Şahinoğlu”. Türk Folklor Araştırmaları. 237: 5256-5259.

Sakaoğlu, Saim (1987). “Şahinoğlu”. Büyük Türk Klasikleri. C. 6. İstanbul: Ötüken-Söğüt Yay. 111-112.

Sakaoğlu, Saim (1989). “Türk Saz Şiiri”. Türk Dili Tür Saz Şiiri Özel Sayısı III Haziran Sayısı: 105-250.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. TURGAY KABAK
Yayın Tarihi: 04.12.2013

Eserlerinden Örnekler

Ağlasun

Bir derde düşmüşüm çare bulunmaz

Yüreciğim sen yan gözüm ağlasun

Neyleyelim hiç sabır da olunmaz

Yüreciğim sen yan gözüm ağlasun

 

Hercayi yar bize vefa etmedi

Yâd eyledi hatırcığım gütmedi

Gam kasavet hiç serimden gitmedi

Yüreciğim sen yan gözüm ağlasun

 

Zalım felek aceb bana al etti

Dostumdan ayırub kaddin dâl etti

Esb devranına sinemi yol etti

Yüreciğim sen yan gözüm ağlasun

 

Yâr gözümden ben sakınurken seni

Yol mudur ki terk edesin sen beni

Dağlar, taşlar tahammül etmez bunu

Yüreciğim sen yan gözüm ağlasun

 

Olmadı kim Şahinoğlu gülmedi

Aradı derdine derman bulmadı

Hiç gayriye dahi çâre kalmadı

Yüreciğim sen yan gözüm ağlasun

Öztelli, Cahit (1969). “XVII. Yüzyıl Aşıklarından Şahinoğlu”. Türk Folklor Araştırmaları 237: 5256-5259.

 


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Karpat, Kemal Haşimd. 15 Şubat 1923 - ö. 20 Şubat 2019Doğum YeriGörüntüle
2Tanık, İbrahim Aşkîd. 1873 - ö. 25 Ocak 1977Doğum YeriGörüntüle
3Mehmet Niyazid. 30 Kasım 1878 - ö. 28 Kasım 1931Doğum YeriGörüntüle
4Karpat, Kemal Haşimd. 15 Şubat 1923 - ö. 20 Şubat 2019Doğum YılıGörüntüle
5Tanık, İbrahim Aşkîd. 1873 - ö. 25 Ocak 1977Doğum YılıGörüntüle
6Mehmet Niyazid. 30 Kasım 1878 - ö. 28 Kasım 1931Doğum YılıGörüntüle
7Karpat, Kemal Haşimd. 15 Şubat 1923 - ö. 20 Şubat 2019Ölüm YılıGörüntüle
8Tanık, İbrahim Aşkîd. 1873 - ö. 25 Ocak 1977Ölüm YılıGörüntüle
9Mehmet Niyazid. 30 Kasım 1878 - ö. 28 Kasım 1931Ölüm YılıGörüntüle
10Karpat, Kemal Haşimd. 15 Şubat 1923 - ö. 20 Şubat 2019MeslekGörüntüle
11Tanık, İbrahim Aşkîd. 1873 - ö. 25 Ocak 1977MeslekGörüntüle
12Mehmet Niyazid. 30 Kasım 1878 - ö. 28 Kasım 1931MeslekGörüntüle
13Karpat, Kemal Haşimd. 15 Şubat 1923 - ö. 20 Şubat 2019Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Tanık, İbrahim Aşkîd. 1873 - ö. 25 Ocak 1977Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Mehmet Niyazid. 30 Kasım 1878 - ö. 28 Kasım 1931Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Karpat, Kemal Haşimd. 15 Şubat 1923 - ö. 20 Şubat 2019Madde AdıGörüntüle
17Tanık, İbrahim Aşkîd. 1873 - ö. 25 Ocak 1977Madde AdıGörüntüle
18Mehmet Niyazid. 30 Kasım 1878 - ö. 28 Kasım 1931Madde AdıGörüntüle