Sait Hikmet

(d. 1883 / ö. 1930)
Yazar, Hariciyeci
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Tam adı Mehmet Sait Hikmet olan yazar, Adliye müfettişlerinden Mustafa Hikmet Bey’in oğlu olarak 1883’te İstanbul’da dünyaya geldi. Ortaöğrenimini Vefa İdadisinde tamamlamasının ardından Mülkiye ve Hukuk mekteplerinden mezun oldu. Sonrasında Paris’e giderek siyasi bilimler alanında öğrenim gördü. Yurt dışından döndükten sonra Hariciye Nezareti Mektubî Kalemine girdi. Daha sonra bir süre Bursa İktisat Müdürlüğü görevini yaptı. Sonrasında Preveze Şehbenderliği’ne atandı. Mütareke Dönemi’nde İstanbul’dan Ankara’ya yaya olarak gitti ve Kurtuluş Savaşı’na katıldı. Cumhuriyet’in ilan edilmesinin ardından Maarif ve Hariciye’de çeşitli görevlerde bulundu. Bu süreçte sağlığı giderek bozuldu ve alkol bağımlılığı nedeniyle bu görevlerde uzun süre kalamadı. Hastalığının ilerlemesi neticesinde 1930’da vefat etti (Yalçın 2001: 712).

Edebiyata ilgisi öğrencilik yıllarında başladı. Dönemin çeşitli yayın mecralarında makale, öykü türünde yazıları yayımlandı (Yalçın 2001: 712) II. Meşrutiyet’in ilanından sonra oyun yazarı Sermet Muhtar’la El-Üfürük adlı mizah dergisini çıkardı (Sermet Muhtar 1934: 10). Bu dönemde çeşitli tiyatro oyunları yazdı. En bilinen eseri olan Mazi ve Ati adlı oyunu 1909’da Talebe-i Hukuk Cemiyeti’nin kuruluşu dolayısıyla Tepebaşı Kışlık Tiyatrosunda sahnelendi (Töre 2006: 123). Dört perdeden oluşan bu piyeste, yazar, bir toplumsal mesele olarak eski rejimin jurnal yoluyla mevki kazanma usulsüzlüğünü ele alıp eleştirdi (Yalçın 2002: 89). Yazarın ayrıca “Kimi Seviyor adlı tek perdelik komedisi dönemin yayın mecralarından Musavver Tiyatro’da yayımlandı (And 1971: 168).

Kaynakça

And, Metin (1971). Meşrutiyet Döneminde Türk Tiyatrosu (1908-1923). Ankara: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.

Sermet Muhtar (1934). “Sait Hikmet- Merhum”. Yedigün. İstanbul. nu. 66, C. 3, s. 8-10.

Töre, Enver (2006). II. Meşrutiyet Tiyatrosu (Yazarlar ve Piyesler). İstanbul: Duyap Yayınları.

Yalçın, Alemdar (2002). II. Meşrutiyette Tiyatro Edebiyatı Tarihi. Ankara: Akçağ Yayınları.

Yalçın, Murat (ed.) (2001). Tanzimat’tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. EBRU ÖZLEM YILMAZ
Yayın Tarihi: 15.05.2019

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Mazi ve AtiMatbaa-i Hayriye / İstanbul1909Tiyatro
Mülkiyet-i Edebiye ve FenniyeHakimiyyet-i Milliye Matbaası / Ankara1923Diğer
Kanun-ı Medeniye AnahtarCihan Matbaası / İstanbul1927Diğer

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1HÂLİSÎd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Sinan Sülünd. 12 Haziran 1980 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Suavi Süalpd. 23 Nisan 1926 - ö. 14 Nisan 1981Doğum YeriGörüntüle
4Aczî, İbrahim Aczî Kendid. 1883 - ö. 1965Doğum YılıGörüntüle
5HÜSEYN KILICd. 1883 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Erozan, Celal Sahird. 29 Eylül 1883 - ö. 16 Kasım 1935Doğum YılıGörüntüle
7MESLEKÎ, Mustafa Bekird. 1858 - ö. 1930Ölüm YılıGörüntüle
8Hikmet Şevkid. ? - ö. 28 Nisan 1930Ölüm YılıGörüntüle
9Ahmet Rızad. 1858 - ö. 26 Şubat 1930Ölüm YılıGörüntüle
10Işıtman, İshak Refetd. 1891 - ö. 17 Ekim 1946MeslekGörüntüle
11Çekirge, Pınard. 15 Ekim 1960 - ö. ?MeslekGörüntüle
12İhsan Tavşancıld. 25 Aralık 1940 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Ali Rıza Seyfid. 1880 - ö. 14 Temmuz 1958Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Ali Kemald. 17 Ekim 1869 - ö. 6 Kasım 1922Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Mehmet Celald. 1867 - ö. 25 Ocak 1912Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ARİFÎ/HİKMET ARİF, Arif Hikmet Atamand. 08.05.1945 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17Hikmet Şevkid. ? - ö. 28 Nisan 1930Madde AdıGörüntüle
18Hikmet Hükümenoğlud. 1971 - ö. ?Madde AdıGörüntüle