SALİH ŞANLIER

(d. 10.02.1924 / ö. ?)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Salih Şanlıer, 10 Şubat 1924'te  Yozgat'ın Akdağ Madeni ilçesine bağlı Bozhöyük köyünde doğmuştur. Kendi beyanı 1920 doğumlu olup kayda geç alındığıdır. Babasının ikinci evliliğinden tek çocuktur. Çocukluğu ve öğrenim hayatı çok sıkıntılıdır. 1938'de menenjit olmuştur. Bir ameliyat geçiren Salih Şanlıer, askerliğini Edirne'de yapmıştır. Kendi köyünden olan Fatma ile evlenmiş ve dokuz çocuk sahibi olmuştur. Gençlik döneminde eski yazıyı öğrenmiş; sonrasında da Kur'an-ı Kerim'i okumaya başlamıştır. Kendini çok yönlü yetiştirmeye çalışan Şanlıer; kendi köyünde muhtarlık yapmış; âşık olduğu dönemlerde de köyündeki gençleri eğitim görevini üstlenmiştir. Bir asra yakın ömrünün son yıllarını kızı Selma'nın yanında geçirmektedir (Turan vd. 2013: 445).

Şanlıer rüya yoluyla âşık olmuştur. Çocukken rüyasında iki sakallı adamın elinden elma almış, düşürmüş ve sonrasında o elmayı aramıştır. Bu rüyadan sonra o, şiir yazmaya başlamıştır. Salih Şanlıer'in dedesinin kardeşi Kamber de âşıktır. Arap Ali olarak tanınan Kamber sayesinde âşık tarzı şiir geleneğini öğrenmiştir. Kahvehanelerde âşık sohbetlerine çok katılmış; ancak atışmaya girmemiştir. Şiirlerini doğaçlama bir ezgi ile söyleyerek dile getirmektedir. Veranî, Nesimi, Pir Sultan Abdal, ve Âşık Veysel Şatıroğlu'nu büyük âşıklardan sayan Salih Şanlıer, saz çalmayı bilmemektedir. O, şiirlerini Hacı Bektaş Veli derneğinde icra etmektedir ve Hacı Bektaş Veli derneğinde düzenlenen âşık meclislerine katılmaktadır. Oraya gelen gençlere şiir yazma konusunda yardımcı olmaktadır. Hz. Muhammed ve Hz. Ali için şiirler yazan âşık Salih, aynı zamanda çağının olaylarını ve devlet adamlarını konu edinen şiirler yazmıştır. Köyünde düzenlenen "Kapılı Yayla Şenlikleri"nde şiirlerini icra eden Âşık Salih'in ekonomik ve sosyal nedenlerden kaynaklı adını çok duyuramadığı bir gerçektir. 76 şiiri vardır (Turan vd. 2013: 445-447).

Şiirlerinde "Salih Şanlıer", "Salih" ve "Âşık Salih" mahlaslarını kullandığı görülmektedir. "4+4" 8'li ve "4+4+3" 11'li hece ölçüsüyle şiirler yazmıştır. Şiirlerinde tasavvufi konulara yer veren âşık, din, ahlak gibi sosyal konularda da şiirler yazmıştır. Dili sade ve anlaşılır, üslubu da akıcıdır.

Kaynakça

Turan, Fatma Ahsen, R. G. Saluk (2013). Sazın ve Sözün Sultanları Yaşayan Halk Şairleri. C. IX. Ankara: Gazi Kitabevi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. FİDAN UĞUR ÇERİKAN
Yayın Tarihi: 25.04.2019
Güncelleme Tarihi: 11.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1DERTLİ HÜSEYİN, Hüseyin Erasland. 10.05.1930 - ö. 09.06.2017Doğum YeriGörüntüle
2KADİR, Kadir Tuncerd. 1952 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3İhsan Nuri Olgund. 1910 - ö. 6 Şubat 1985Doğum YeriGörüntüle
4DERTLİ HÜSEYİN, Hüseyin Erasland. 10.05.1930 - ö. 09.06.2017Doğum YılıGörüntüle
5KADİR, Kadir Tuncerd. 1952 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6İhsan Nuri Olgund. 1910 - ö. 6 Şubat 1985Doğum YılıGörüntüle
7DERTLİ HÜSEYİN, Hüseyin Erasland. 10.05.1930 - ö. 09.06.2017MeslekGörüntüle
8KADİR, Kadir Tuncerd. 1952 - ö. ?MeslekGörüntüle
9İhsan Nuri Olgund. 1910 - ö. 6 Şubat 1985MeslekGörüntüle
10DERTLİ HÜSEYİN, Hüseyin Erasland. 10.05.1930 - ö. 09.06.2017Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11KADİR, Kadir Tuncerd. 1952 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12İhsan Nuri Olgund. 1910 - ö. 6 Şubat 1985Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13DERTLİ HÜSEYİN, Hüseyin Erasland. 10.05.1930 - ö. 09.06.2017Madde AdıGörüntüle
14KADİR, Kadir Tuncerd. 1952 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15İhsan Nuri Olgund. 1910 - ö. 6 Şubat 1985Madde AdıGörüntüle