SALİM BABA, Salim Top

(d. 1932 / ö. 2015)
âşık, sıvacı
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Salim Top olan Salim Baba, 1932'de Gümüşhane'nin Kale Nahiyesi'ne bağlı Geçitli köyünde dünyaya gelmiştir. Babası Kale eşrafından Mecit Top'tur. Annesi ise Kale eşrafından Mecbure Hanım'dır. Salim Top, kendi zamanında üç yıl olan ilkokulu eğitmenden okumuştur. Köy imamı Sefer Efendi’den Kuran öğrenir. Kaynaklarda, Salim Top'un bu öğrenme sürecinde zorlandığı, bir gece gördüğü bir rüyadan sonra Kur'an okumayı öğrendiği ifade edilmektedir. Salim Top'un bu rüyasında cübbeli ve sarıklı üç kişi gördüğü, bu kişilerin Salim Top'un başını okşayıp sırtını sıvazlayarak gidip Kur'an okumasını söyledikleri rivayet edilmektedir. Salim Top, önce anne ve babasına sonra da köydeki diğer insanlara Kur'an okur. Salim Top, üç ay kadar Hafız Ahmed Efendi adlı bir hocadan hafızlık dersleri alır. Salim Baba, fakirlik dolayısıyla hıfzına devam edemeyerek on beş yaşında gurbete çıkar (Aydın 2011: 419-420). İstanbul taş ocaklarında beş yıl amelelik yapar. Yirmi yaşında sıvacı olur ve on beş yıl çalışır. Bu arada çok sayıda Hadis-i Şerif ezberler. Otuz yaşlarındayken Halveti büyüklerinden Mehmed Emin Güvener hazretlerinin irşat halkasına dâhil olur. Yirmi bir yıl onun yanında kemale erip olgunlaşır. Mehmed Emin Güvener, 1982 'ta vefat etmesi üzerine seyyah olur ve Türkiye’nin birçok vilayetini gezmeye başlar (Aydın 2011: 421). Bu zaman zarfında kendisini hem dinî konularda hem de şiirde geliştiren Salim Baba, Ankara'da yaşamaya başlar. Salim Baba, 2015'te Ankara'da vefat etmiştir.

Salim Baba, şeyhi vefat edince seyyah olur ve Türkiye'nin birçok vilayetini gezer, âşıklarla atışma yapar ve yarışmalara katılır. 1989'da Kadirî ve Şazelî meşayıhından Hasan Efendi ile tanışır. Salim Top'un yıllarca dinî konularda irticalen söylediği şiirlerinin sayısı binin üzerindedir. Âşığın hakkında Rufai tarikatı Şeyh Ömer Efendi Dergâhı tarafından Âşık Salim Hoca El Halveti Divanı isimli bir divan hazırlanmıştır. Âşık, birçok şenlik ve gecelere katılmıştır. Bunun yanı sıra âşıklar hakkında televizyon ve radyolarda yapılan programlara iştirak etmiştir. Âşığın şiirleri birçok televizyon ve radyo programında ve yerel gazetelerde yer almıştır (Aydın 2011: 421-422). Şiirlerinde gurbet, özlem, sevgi, yiğitlik, tabiat ve din gibi konuları işleyen âşık, "Salim, Salim Baba" mahlaslarını kullanmıştır. Aldığı eğitim ve şiirlerinin içeriklerinden hareketle âşığın şiiri, toplumu eğitmek için bir araç olarak kullandığını söylenebilir.

Kaynakça

Aydın, Oğuzhan (2011). "Salim Top (Âşık Salim Baba)". Sazın ve Sözün Sultanları- Yaşayan Halk Şairleri VIII. Ed. Fatma Ahsen Turan, Gülşah Gülegül, Oğuzhan Aydın. Ankara: Gazi Kitabevi. 419-441.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. NAGİHAN ÇETİN
Yayın Tarihi: 03.01.2019
Güncelleme Tarihi: 11.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Âşık Salim Hoca El Halveti Divanı- / Ankara2008Şiir

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1NASÛHÎ, Muhlis Aydınd. 1944 - ö. 08.12.2020Doğum YeriGörüntüle
2Talat Ülkerd. 26 Aralık 1963 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3TEZANÎ, İsmail Saatçid. 01.01.1965 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Yekta Güngör Özdend. 5 Haziran 1932 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5NEBİ, Nebi Yıldırımd. 1932 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6ÖMER, Ömer Şahind. 1932 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Hasan Demird. 12 Temmuz 1954 - ö. 30 Ekim 2015Ölüm YılıGörüntüle
8İhsan Bektaşd. 1948 - ö. 29 Haziran 2015Ölüm YılıGörüntüle
9Güney Dinçd. 1936 - ö. 10 Ekim 2015Ölüm YılıGörüntüle
10MALİKÎ, Malik Ejder Toprakd. 1961 - ö. ?MeslekGörüntüle
11KURBANÎ, Kurban Ali Piroğlu Kılıçd. 1923 - ö. ?MeslekGörüntüle
12GARİP YOLCU, Abdullah Yolcud. 1951 - ö. ?MeslekGörüntüle
13CANANÎ, Veli Akbulakd. 1946 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ALİ SOYDANd. 1888 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15AHMET DURAN/AHMET, Ahmet Duran Aydoğand. 1911 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16HÜSEYİN, Hüseyin Gürsoyd. 1902 - ö. 22.07.1942Madde AdıGörüntüle
17MOLLA MEHMED, Demirciliklid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18KUL SEFİLİ, Ali Turalıd. 1964 - ö. ?Madde AdıGörüntüle