SAM MİRZE, Ebu Nasr Mirze Safevi

(d. 1517/? - ö. 1567/?)
tekke şairi
(Tekke / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Sam Mirze 1517 yılında dünyaya gelmiştir. Asıl adı Ebu Nasr Mirze Safevi’dir. Tezkireci ve hattat olan Azerbaycanlı şair, Şah İsmayıl Hetai’nin ikinci oğludur. Babasının sarayında ünlü bilgin ve şairler tarafından eğitilen Sam Mirze, italik ve şikeste hatlarında ustalık sahibi olmuştur. Genç yaşta Gilan ve Horasan’a hâkim olarak atanan şair babasının vefatını takip eden 1534-1561 döneminde kardeşi Şah I. Tahmasib’e iki defa isyan etmiştir. Bir rivayete göre, I. Tahmasib’in oğlu II. Şah İsmail’in emri üzerine 1567 senesinde idam edilmiştir (Bağırov 2007: 478-479).  

Sam Mirze, 1550-1561 yılları arasında yazılmış Töhfe-yi Sami adlı tezkirenin müellifidir. 15. yüzyılın sonu ile 16. yüzyılın başında yaşamış 633 şair hakkında bilgi veren bu eserin 6. faslı anadili Türkçe olan şairler hakkındadır. Birçok kütüphanede nüshasının bulunduğu belirtilen bu eserin en eski nüshası (1567) Azerbaycan İlimler Akademisi Elyazmaları Enstitüsü'nde bulunmaktadır. Bu eser 1934’te Hindistan ve 1936 ile 1969 yıllarında ise Tahran’da yayımlanmıştır (2007: 479). Söz konusu eserin nüshalarına Millî Kütüphane (Yer numarası: 18 Hk 180) ve İstanbul Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Kütüphanesi (Yer numarası: TAEK1950/36)'nde rastlanmaktadır. Sam Mirze’nin yaşamı ve edebî kişiliği, eserleri ve tezkireler üzerinde yapılacak çalışmalarla genişletilebilir. 

Kaynakça

Bağırov, A. (2007). “Sam Mirze/Ebu Nasr Mirze Safevi”, Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. C. 7. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yay. s. 478-479.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. AHMET ERMAN ARAL
Yayın Tarihi: 11.02.2015

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1DEVLETÎ, Devlet Giray Han, Kırım Hanı, Taht-Algand. 1517 - ö. 1577Doğum YılıGörüntüle
2CELÂL/ CELÂLÎ, Manastırlıd. 1517-1519 - ö. 1574(?)Doğum YılıGörüntüle
3VÂHİDÎ, Kara Davud Efendi-zâde Şeyh Abdülvâhid Çelebid. ? - ö. 1567-68Ölüm YılıGörüntüle
4NA’ÎMÎ, Çeşmeci-zâde Ni’metullah Na’îmî Efendid. ? - ö. 1567Ölüm YılıGörüntüle
5NİŞÂNÎ, Koca Nişancı/Celâlzâde/ Nişancı Mustafa Bey b. Tosyalı Kadı Celâl Efendi/Mustafa Çelebid. 1490/1491? - ö. 1567Ölüm YılıGörüntüle
6BÂKÎ, Hattat Abdülbâkî Efendid. ? - ö. 1779-80MeslekGörüntüle
7NÛRÎ, Mehmed Nureddin Cerrahîd. 1678 - ö. 1721MeslekGörüntüle
8VÂSIK, Ahmed, Vâsık-ı Dîvâned. ? - ö. 1711MeslekGörüntüle
9MÜDERRİS, Yahya Efendi, Beşiktaşlı Şeyh Yahya Efendid. 1495 - ö. 1571Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
10EROĞLU NÛRİd. ? - ö. 1603Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11SERSEM ALİ BABA, Dedebabad. ? - ö. 1569Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12ŞU'ÛRÎ, Ali Şu'ûrî Efendi, Balıkesirlid. ? - ö. 1868Madde AdıGörüntüle
13RECÛLÎd. ? - ö. 1869 ds.Madde AdıGörüntüle
14TÎGÎ, Kara Murâd Paşa-zâde Tîgî Beyd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle