SANDRO KAVRELİŞVİLİ

(d. 1880 / ö. 1971)
âşık, çiftçi
(Âşık / 20. Yüzyıl / Türkiye Dışı)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Âşık Sandro Kavrelişvili, 1880 yılında Gürcistan'ın Ahalkelek (Akhalkalaki) ili, Koteliye köyünde, orta halli bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmiştir. Doğup büyüdüğü Koteliya köyü âşık meclislerinin en fazla düzenlendiği ve çok sayıda saz ve söz ustasının olduğu bir köydür. Bu muhit içerisinde geleneksel eğitim içerisinde yetişmiştir. Okur yazarlığı vardır ancak örgün eğitim almamıştır. Ömrünün son yıllarını Tiflis ve Rustavi şehirlerinde geçirmiş ve 1971'de vefat etmiştir.

Âşık Sandro, kendisine üstat olarak çağdaşı ve hemşerisi Sefil Lado'yu seçmiştir. Genç yaşlarda şiirler yazmaya ve âşık meclislerinde, sohbetlerde saz çalıp türkü söylemeye başladığı bilinmektedir (Hacılar 2007: 34). Ancak Bolşevik ihtilalinden öncesine ait şiirlerine rastlanılamamıştır. Asıl şöhretini 1936 yılında düzenlenen folklor festivalinde okuduğu "olsun" redifli şiiriyle kazanmıştır. Şiirlerinde "Bolşevizm, parti ideolojisi, halkların manevi birliği, dostluk, kardeşlik" gibi konuları işlemiştir. Bununla birlikte güzelleme türünde aşk konulu şiirleri de vardır. Türkçe, Gürcüce, Ermenice ve Rusça şiirler yazdığı bilinmektedir. Bazen bu dört dili bir şiir içinde kullanmıştır. Şota Rustaveli'ye karşı büyük bir hayranlık beslediği ""İki dilinen söz yazdım/ Üçüncü Türkçe yazaram/ Men unutmam Rustaveli/ Ne geder ki sağ gezerem" dörtlüğüyle de sabittir. Bölgede bilinen âşık makam/ havalarını başarıyla icra ettiği, Âşık Şenlik'in kurduğu meclislere katıldığı ve hatta Âşık Şenlik'ten icazet aldığı rivayet edilmektedir. Şiirlerinde Azerbaycan Türkçesi veya Terekeme Türkçesi ağız özellikleri bulunmaktadır. Akrabası olan Roin Kavrelişvili'nin dediğine göre kendisinden pek fazla şiir kalmamıştır. Zira, şiirlerini topladığı defter ve münferit sayfalar gelini tarafından, bir işe yaramaz düşüncesiyle yakılmıştır (Altınkaynak 2014).

Kaynakça

Hacılar, Valeh (2007). Türk Dilli Gürcü, Yunan ve Aysoru Aşıq - Şairleri. Bakü: Azerbaycan Millî İlimler Akademiyası Folklor Enstitüsü.

Roin Kavrelişvili, 1971 doğumlu, akademisyen, [Erdoğan Altınkaynak tarafından yapılan 17 Temmuz 2014 tarihli görüşme].

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. ERDOĞAN ALTINKAYNAK
Yayın Tarihi: 20.11.2018
Güncelleme Tarihi: 11.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1GÜLECİ, Sokrat Andreyeviç Datovd. 1910 - ö. 1995Doğum YeriGörüntüle
2KENZÎ, Ahılkeleklid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3NURETTİN KURBANOVd. 1940 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Ahmet Cemild. 1880 - ö. 1920Doğum YılıGörüntüle
5Mecit Gafurid. 01 Ağustos 1880 - ö. 28 Ekim 1934Doğum YılıGörüntüle
6MUHLİSÎ, Alid. 1880\\\'ler - ö. 1950\\\'lerDoğum YılıGörüntüle
7AĞCA GÜLAĞCA KIZId. 1890 - ö. 1971Ölüm YılıGörüntüle
8Halit Fahri Ozansoyd. 13 Temmuz 1891 - ö. 23 Şubat 1971Ölüm YılıGörüntüle
9Ahmet Hidayet Reeld. 1895 - ö. 1971Ölüm YılıGörüntüle
10YANIK/YANIK AYHAN, Ayhan Kırbaşd. 1962 - ö. ?MeslekGörüntüle
11NURİ, Nuri Babad. 1841? - ö. 1904-1906?MeslekGörüntüle
12KUL DERVİŞ/ BİÇARE DERVİŞ, Derviş Şahind. 1946 - ö. ?MeslekGörüntüle
13GÜLECİ, Sokrat Andreyeviç Datovd. 1910 - ö. 1995Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14OZAN İNCİ, Şükran Gürçayırd. 1973 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15MAHMUD MEMEDOVd. 1935 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ASLIHAN BACI, Aslıhan Çetind. 1951 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17FİZAHÎ, Turan Erçakmakd. 1937 - ö. 13.01.1990Madde AdıGörüntüle
18DURSUN, Dursun Yıldızd. 1931 - ö. ?Madde AdıGörüntüle