ŞÂVUR/ŞÂVER

(d. ?/? - ö. 1553/960)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı bilinmeyen şair Kastamonuludur. II. Bayezid, Yavuz ve Kanunî Sultan Süleyman dönemlerinde yaşadı. Medrese eğitimini tamamladıktan sonra önce çeşitli kasabalarda müderrislik yaptı, sonra kadılık mesleğini seçti. Müderrislik ve kadılık yaptığı yerler kaynaklarda belirtilmez. Ancak Latîfî Tezkiresi’nde Tâliî ile latife yollu karşılıklı şiirleşmelerine verilen örnekten şairin Kastamonu’nun Araç kasabasında kadılık yaptığını öğreniyoruz. Hayatıyla ilgili bütün bilgimizin bu kadar olduğu Şâvûr, 960/1553 senesinde öldü. Latîfî, şiir ve mûsikâr (üflemeli bir bir derviş çalgısı) ilmini iyi bildiği ve bu konuda eserleri olduğunu kayderken, eser ismi vermemektedir.. Âşık Çelebi aynı zamanda musikişinas olduğunu söylediği Şâvur’un ömrünün sonuna kadar meyhane kapısından ayrılmayan bir ayyaş olduğunu, hatta meyhane çıkışlarının birinde düşerek ayağını kırdığını ve topal kaldığını bildirmektedir. Topallığıyla alay edenlere karşı “Ta‘n eylemesün baña ayaksuz diyü cühhâl / N'ola ayağum yoğsa her fende elüm var” beytini söyleyen şairin kimi şiirlerinin de başkaları tarafından sahiplenildiği kaynaklarda hakkında bahsedilenler arasındadır. Latîfî, Necâtî ve Tâliî tarafından şiirlerinin beğenildiğini, kendisinin de şiirde onları örnek aldığını ve onların yolunda gittiğini yazmaktadır. Hasan Çelebi ise “Zamanında meşhurmuş ama şimdi adından eser kalmamıştır.” demektedir. Şâvur’un Edirneli Nazmî’nin Mecma’u’n-Nezâ’ir’inde altı şiiri yer almaktadır. Edirneli Nazmî’nin Mecma’u’n-Nezâ’ir’inde ve Pervâne Bey Mecmuası’nda şiirleri yer almaktadır.

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyyâ, Sicill-i Osmanî. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay.

Canım, Rıdvan (hzl.) (2000). Latîfî, Tezkiretü’ş-Şu’arâ ve Tabsıratü’n-Nuzemâ. Ankara: AKM Yay.

Kaf-zâde Fâizî. Zübdetü’l-Eş’âr. Milli Kütüphane, Yz. A. 679, vr. 60a.

Kutluk, İbrahim (hzl.) (1978). Kınalızâde Hasan Çelebi, Tezkiretü’ş-Şu’arâ. Ankara: TTK Yay.

Köksal, M. Fatih (2012). Edirneli Nazmî, Mecma’u’n-Nezâ’ir. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-292688/h/edirneli-nazmi-mecmaun-nezair.pdf. [erişim tarihi: 20.03.2013]

Köksal, M. Fatih (2007). “Şâver”. Türk Dünyası Edebiyatçılar Yazarlar ve Şairler Ansiklopedisi. C. 8. Ankara: AKM Yay. 43.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Nail Tuman, Tuhfe-i Nâ’ilî. Ankara: Bizim Büro Yay.

Pervâne Bey. Mecmû’a-i Nezâ’ir. Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat No. 406, vr. 3b, 168a, 213a…

Riyâzî. Riyâzü’ş-Şu’arâ. Süleymaniye Kütüphanesi, Es’ad Ef. No. 3871, vr. 64a.

“Şâver” (1998). Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi. C. 8. İstanbul: Dergâh Yay. 110.

Şemseddîn Sâmî (1314). Kâmûsu’l-A’lâm. İstanbul: Mihrân Matbaası.

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET FATİH KÖKSAL
Yayın Tarihi: 07.09.2013

Eserlerinden Örnekler

GAZEL 

İñende âşıkuñ aglatma ey meh-rû cihândur bu

Tayanma hüsn çagına geçer âb-ı revândur bu

Sabâdan subh-dem sordum n’idersin hâk-i pâyini

Didi kim hûr u rıdvâna be-gâyet armagandur bu

Dilermiş öldüre sini habîbüñ çeşm-i fettânı

Ölem sanma ki ömr içre hayât-ı câvidândur bu

Seni bu hüsn ile cânâ görüben hûrlar aydur

Ser-â-ser milket-i hüsne meger var ise handur bu

Bu Şâvur bendeñi cânâ iñen cevr ile öldürme

Buluşuruz senüñ ile benüm cânum cihândur bu

(Köksal 2012, s.2132)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1KÂNİ'Îd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2VÂHİDÎ, Şeyh 'Alî Vâhidî Efendid. ? - ö. 1764-65Doğum YeriGörüntüle
3OZANOĞLU, İhsan Ozanoğlud. 15.04.1907 - ö. 13.02.1981Doğum YeriGörüntüle
4KÂNİ'Îd. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5VÂHİDÎ, Şeyh 'Alî Vâhidî Efendid. ? - ö. 1764-65Doğum YılıGörüntüle
6OZANOĞLU, İhsan Ozanoğlud. 15.04.1907 - ö. 13.02.1981Doğum YılıGörüntüle
7KÂNİ'Îd. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8VÂHİDÎ, Şeyh 'Alî Vâhidî Efendid. ? - ö. 1764-65Ölüm YılıGörüntüle
9OZANOĞLU, İhsan Ozanoğlud. 15.04.1907 - ö. 13.02.1981Ölüm YılıGörüntüle
10KÂNİ'Îd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
11VÂHİDÎ, Şeyh 'Alî Vâhidî Efendid. ? - ö. 1764-65MeslekGörüntüle
12OZANOĞLU, İhsan Ozanoğlud. 15.04.1907 - ö. 13.02.1981MeslekGörüntüle
13KÂNİ'Îd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14VÂHİDÎ, Şeyh 'Alî Vâhidî Efendid. ? - ö. 1764-65Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15OZANOĞLU, İhsan Ozanoğlud. 15.04.1907 - ö. 13.02.1981Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16KÂNİ'Îd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17VÂHİDÎ, Şeyh 'Alî Vâhidî Efendid. ? - ö. 1764-65Madde AdıGörüntüle
18OZANOĞLU, İhsan Ozanoğlud. 15.04.1907 - ö. 13.02.1981Madde AdıGörüntüle