SEFER, Sefer Baysal

(d. 1936 / ö. -)
âşık, marangoz, çiftçi
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Sefer Baysal, Erzurum’un Şenkaya ilçesine bağlı Özyurt [Barik] köyünde 1936'da dünyaya gelmiştir. Nüfus kayıtlarında doğum tarihi 1941 olarak yazılmıştır. Ana adı Tükez, baba adı Firkanî’dir. Üç erkek, üç de kız kardeşi vardır. İlköğrenimini köyünde tamamlar, o günkü şartlarda daha ileri bir eğitim alma imkânı bulamaz. İlkokuldan sonra, köy hayatının gereklerinden olan tarım, hayvancılık gibi gündelik işlerle meşgul olur, 1957'de evlenir. Eşinin ismi Münevver’dir. Şairin bu evlilikten altı çocuğu vardır. 1961-1963 yıllarında Ankara Mamak’ta askerlik görevini tamamlar. Askerlik dönüşü marangozluk mesleğine başlar, köyünde, çiftçilik ve hayvancılık gibi işlerin yanı sıra bir süre marangozluk mesleği ile de uğraşır. 1968'de işçi olarak gittiği Almanya’da 1975 yılına kadar kalır. Bu yıllarda, içinde bulunduğu birçok zorluklara rağmen ailesini ve çocuklarını ihmal etmez, bütün çocuklarının okumasını sağlar, şiir ve edebiyatla da ilgisini kesmez (Baysal 2008; Vural 2012: 339-340). Almanya’dan döndükten sonra, Ardahan'ın Göle ilçesinde bir müddet ticaretle uğraşır, aktif çalışma hayatını sürdürür. Sefer Baysal, hâlen yaz aylarını, Göle ilçe merkezinde ve Şenkaya ilçesine bağlı Dolunay [Kürsüne] köyünde geçirmekte, kışın ise İstanbul’a çocuklarının yanına gitmektedir. Bütün bu uğraşlar arasında şiir, sanat ve edebiyatla olan ilişkisini de devam ettirmektedir (Baysal 2019).

Sefer Baysal, âşıklık geleneğinin çok canlı olarak yaşandığı bir çevrede, şiirle çok küçük yaşlarda tanışmıştır. Köyündeki ehl-i dil kişileri (Esmani Çavuş gibi), köylerine gidip gelen âşıkları ve hem halk şiirinin hem de bölgenin önemli isimlerinden Sümmânî ve Âşık Şenlik gibi üstat âşıkların şiirlerini dinleyip okuyarak kendini geliştirmiştir. Yine, yörede “Gölletli Kelamî” ismiyle tanınan halk âşığının şiirlerini de köylerindeki Esmani Çavuştan’tan dinleyerek hafızasına almıştır. Birçok âşıklar meclisinde bulunmuş, bu toplantılarda, Nihanî, Mevlüt İhsanî, Reyhanî, Çobanoğlu, Nusret Torunî ve Hüseyin Sümmanioğlu gibi, yörenin ve dönemin tanınmış âşıklarını dinleme imkânı bulmuştur. Şiirlerini hem irticalen söyleyebilmekte hem de yazmaktadır. Sefer adını mahlas olarak kullanmıştır. Sefer Baysal, şiirlerinde hece ölçüsü ve halk şiiri nazım şekillerini kullanmıştır. Saz çalmak dışında âşıkların birçok özeliğini taşımaktadır. Şiirleri halk kültürünün yanı sıra kitabî bilgilerin zenginliğini de yansıtmaktadır. Çünkü okumaya karşı çocukluğundan itibaren büyük bir sevgi ve ilgi duymuş, bu ilgi ve hevesi sonucunda sürekli bir okuma alışkanlığı kazanmıştır. Okuyarak elde ettiği birikimini ise şiirlerinde etkili bir biçimde yansıtabilmiştir. Nasihatçı bir eda ile dinî, ahlâkî ve sosyal konularda yazıp söylediği şiirleri ağırlıktadır. Şiirlerinin çoğu etkilendiği bir olay veya durum karşısında ya da bir yanlışlığa, haksızlığa karşı tepki olarak yazılmıştır. Bu şiirlerini “Düşüncenin Dili” adlı bir kitapta toplamıştır. Bütün şiirlerini bir araya getireceği ikinci bir şiir kitabının çalışması ise devam etmektedir (Baysal 2008; Vural 2012: 339-340).

Kaynakça

Sefer Baysal, 1936 Erzurum-Şenkaya doğumlu, emekli, halk şairi. [16.07.2008 tarihinde ve ve aynı yıl değişik zamanlarda Şenkaya’nın Dolunay köyünde Temel Vural tarafından yapılan görüşme. 11.04.2019 tarihinde Temel Vural tarafından telefon ve internet ortamında yapılan görüşme. Görüşmelerin notları, ses kayıtları ve deşifre edilmiş metinler Temel Vural arşivindedir].

Vural, Temel (2012). Sümmânî'den Günümüze Oltu Havzası Şairleri. Ankara: Bizim Büro Basımevi Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: TEMEL VURAL
Yayın Tarihi: 25.04.2019
Güncelleme Tarihi: 11.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Düşüncenin Dili? / Edirne1995Şiir

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1KEMÂL, Ali Kemâl Efendid. 1818-19 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Hande Koçakd. 1982 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3FERYÂDÎ, Dervîş Hasan, Dervîş Hasan Efendi, Şeyh Hasan, Şeyh Hasan Babad. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4ETİ, Mehmet Etid. 15.01.1936 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Kâzım Yardımcıd. 06 Mart 1936 - ö. 12 Mayıs 2008Doğum YılıGörüntüle
6UMMÂN BABA/UMMÂNÎ/UMMÂN, Umman Kadri Poyrazoğlud. 1936 - ö. 15.05.2016Doğum YılıGörüntüle
7ZİYADİN CEMAYd. 1878 - ö. ?MeslekGörüntüle
8HAMİT, Hamit Bölücekd. 1936 - ö. ?MeslekGörüntüle
9CAHANGİR SENAN OĞLU KULİYEVd. 1960 - ö. ?MeslekGörüntüle
10DERUNÎ/MEYZENÎ, Osman Derind. 1949 - ö. 30.05.2014Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11BULUTOĞLU/FERMANÎ, Ali Bulutoğlud. 13.05.1968 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12FAKİR KUL, İsmail Hakkı Eroğlud. 1918 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13ABÜLFAT MEHRALİ OĞLU ALİYEVd. 1949 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14SİMSAROĞLU, Fırat Ergenekond. 06.06.1957 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15SALAHLI PAŞA, Paşa Yunusoğlud. 1924 - ö. 2003Madde AdıGörüntüle