SEFİL EDNA/FAKİR EDNA/EDNA/DERTLİ, Abuzer Doğanay

(d. 1902 / ö. 1965)
âşık
(Âşık ve Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

1902 yılında Zile’nin Yücepınar köyünde doğmuştur. Asıl adı Abuzer Doğanay’dır. Âşık Kemterî’nin oğludur. Çiftçilikle uğraşmış, babası Kemterî’nin etkisi ile şiirler söylemiş, sazı, sözü ve olgun kelamı ile ününü çevresinde bir hayli yaygınlaştırmıştır. 1965’te köyünde vefat etmiştir. Mezarı Yücepınar köyündedir.

Babası Kemterî’den tasavvuf ve âşıklık üzerine eğitim almış, şiirlerinde Sefil Edna, Edna, Fakir Edna ve Dertli mahlaslarını kullanmış, deyişlerinde genellikle Ehl-i Beyt, tasavvuf, ve Alevi - Bektaşi kültürünü işlemiştir.

Dedesi Âşık Seyit Süleyman ve babası Âşık Kemterî çok iyi saz çalan âşıklar olduğundan, saz çalma ailede gelenek haline geldiği için küçük yaşta bağlama çalmayı öğrenen Sefil Edna, babasından keman çalmayı da öğrenmiş ve sanatını iki değişik sazla icra etmiştir.

Gezgin bir âşık olarak da tanınan Sefil Edna, geçimini köyde çiftçilik yaparak ve cemlerde zakirlik yaparak sağlamıştır. Bir dizesinde: "Aşkın badesini içtimde kandım" ifadesi ile, badeli bir âşık olduğunu belirtip, Hatayî’yi manevi üstad kabul ettiğini, birçok şiirinde: "Bu Fakir Edna’ya sevdayı kılan/ Üstadım Hatayi dersini alan/ Bunda kalanların carına gelen/ Günahkarım günahımı bağışla" ve "Fakir Edna’m der ki bu sırra eren/ Üstadım Hatayi dârına duran/ Tamuda yanar mı nurunu gören/ Yetiş Hızır Nebi sen imdad eyle" biçiminde zikretmiştir.

Zile’nin ünlü âşıklarından Âşık Remzanî ve yeğeni Sadık Doğanay’ı yetiştirmiş, deyişlerini genellikle doğaçlama söylediğinden ölümüyle birlikte pek çok şiiri kaybolmuştur.

Kaynakça

Kurt, Necdet (2016). El Vurup Yâremi İncitme Tabip Zileli Âşık Sadık Doğanay. İzmir: Kanyılmaz Mat.

Yardımcı, Mehmet (2004). 16. Yüzyıldan Günümüze İz Bırakan Zileli Şairler. Zile Belediyesi Kültür Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET YARDIMCI
Yayın Tarihi: 04.06.2018

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Yıldız, Ahmet Günbayd. 30 Ekim 1941 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2İMAMOĞLU, Ömer Faruk Alyüzd. 1943 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3SELİSÎ, Mustafa Selîsî Efendid. ? - ö. 1650Doğum YeriGörüntüle
4Kemalettin Tuğcud. 27 Aralık 1902 - ö. 18 Ekim 1996Doğum YılıGörüntüle
5HALİL/SOYLU HALİL, Halil Soylud. 1902 - ö. 01.02.1986Doğum YılıGörüntüle
6Kalkandelen, Nurettind. 1902 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Erişirgil, Mehmet Emind. 1891 - ö. 07 Şubat 1965Ölüm YılıGörüntüle
8ETHEM, İbrahim Ethem Arıkand. 1892 - ö. 1965Ölüm YılıGörüntüle
9ZAHİDEd. 1911 - ö. 1965Ölüm YılıGörüntüle
10OZAN SEYFETTİN, Şemsettin Güneşd. 1962 - ö. ?MeslekGörüntüle
11GUFRANÎ, Durmuş Alid. 1864 - ö. 1926MeslekGörüntüle
12HIDIR BEKTAŞd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
13HASAN HÜSEYİN ÇİRKİNd. 1914 - ö. 1978Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ADEVİYE ÖZERTÜRKd. 1950 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15YETİK OZAN/FİRKATî, Turgut Günayd. 17.07.1942 - ö. 13.12.1978Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16SEFİL, Ahmet Durmuşd. 1940 - ö. 1991Madde AdıGörüntüle
17EDNA, Murat Özdemird. 10.01.1944 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18Seber, Cemal Süreyad. 1931 - ö. 09 Ocak 1990Madde AdıGörüntüle