SEFİL LADO, Vladimir Beruaşvili

(d. 1877 / ö. ?)
âşık, çiftçi
(Âşık / 20. Yüzyıl / Türkiye Dışı)

Vladimir Beruaşvili 1877 yılında Gürcistan'ın Ahılkelek (Akhalkalaki) şehrinin Koteliya köyünde fakir bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmiştir. İki yıllık bir eğitim almıştır (Hacılar 2007: 30) Geçimini çiftçilik ve âşıklık yaparak sağlamıştır. Ailesi ve çocukları hakkında pek fazla bilgi yoktur ancak bir şiirinde "Lado gibi altı canın sahavı" mısralarıyla altı kişiye baktığı ortaya çıkmaktadır. Ölüm tarihi ve mezarı hakkında da bir malumata ulaşılamamıştır. 1918-1919 yıllarında geçen hadiselere yazdığı şiirlerle onun bu yıllarda hayatta olduğu anlaşılmaktadır. Ahılkelek, Hırtız, Cevaheti bölgelerinde yaşamıştır. Gürcü asıllıdır.

Sefil Lado olarak bilinen Vladimir Beruaşvili'nin elde edilen en eski şiirleri 1905- 907 yıllarına aittir. Günümüze kadar gelen Türkçe 15 kadar şiiri vardır (Hacılar 2007: 30). Âşıklık geleneğini yaşadığı coğrafyadaki üstattardan ve yakın çevresinden öğrenmiş, genç yaşlarda şiirler söylemeye başlamıştır. Şiirlerinde haksızlığa ve istilaya karşı direniş "Topunan tüfengler çalha çaldadı Felek bu işleri yaptı neyleyim"; zamandan şikayet "Ağla beçare Vladimir kaldın bele zamana", kadere boyun eğme "Gece gündüz niyaz eyle bah dininen imana /Ondan ayrı bu dünyada bulunmaz çaram felek"; çalışana ve üretene övgü "Bele tarla terif olmaz diliynen/ Birer birer aşlamışlar eliynenSuvarmışlar şerbetiynen baliynen Nar kibi qırmızı denin sahavı", ortak yaşam kültürü ve güzellere methiye konularını işlemiştir "Bağçalarda gördüm men bir maralı / Var boynunda boyun bağı paralı /Onu gören olara derdli yaralı /Benzeyir beleli yara sevdiyim".

Ahılkelek, Ahıska ve Cevaheti bölgelerinde Türk-Gürcü ve Ermeniler bir arada yaşamakta ve birbirlerinin dillerini de bilmekteydi. Bu üç etnik kimliğe mensup kişiler birbirleriyle uyum ve hoşgörü içerisinde yaşarken, baskın kültür olarak da Türk kültürünü ve dilini benimsemişlerdi. Sefil Lado da doğup büyüdüğü bu ortamda genel temayüle uymuş Türkçe, Ermenice Gürcüce şiirler meydana getirmiştir. Ustalık gösterisi olarak şiirde Türkçe, Gürcüce ve Ermenice mısraları bir arada da kullandığı bilinmektedir. "Qenasvale" redifli şiiri buna en güzel örnektir (Hacılar 2007: 33).

Şiirleri sözlü kültürde uzun süre yaşadıktan sonra yazıya aktarılmıştır. Âşık edebiyatı tür ve şekillerini ustaca kullanmıştır. Bölgede bilinen âşık makamlarını başarılı bir şekilde kullanmıştır. Şiirlerinde Kuzeydoğu Anadolu ve Azerbaycan Türkçesi ağız özelliklerine rastlanır.

Kaynakça

Hacılar, Valeh (2007). Tük Dilli Gürcü, Yunan ve Aysoru Aşıq - Şairleri. Bakü: Azerbaycan Millî İlimler Akademiyası Folklor Enstitüsü. 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. ERDOĞAN ALTINKAYNAK
Yayın Tarihi: 20.11.2018
Güncelleme Tarihi: 11.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1SANDRO KAVRELİŞVİLİd. 1880 - ö. 1971Doğum YeriGörüntüle
2NURETTİN KURBANOVd. 1940 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3SÜRAYİ, Gabrail Demirçovd. 1882 - ö. 1972Doğum YeriGörüntüle
4İsak Fererad. 1877/1883 - ö. 7 Mart 1933Doğum YılıGörüntüle
5TALİB ELESGER OĞLUd. 1877 - ö. 1979Doğum YılıGörüntüle
6BİMAR İSKENDER ELES OĞLUd. 1877 - ö. 1979Doğum YılıGörüntüle
7İsak Fererad. 1877/1883 - ö. 7 Mart 1933Ölüm YılıGörüntüle
8TALİB ELESGER OĞLUd. 1877 - ö. 1979Ölüm YılıGörüntüle
9BİMAR İSKENDER ELES OĞLUd. 1877 - ö. 1979Ölüm YılıGörüntüle
10İsak Fererad. 1877/1883 - ö. 7 Mart 1933MeslekGörüntüle
11TALİB ELESGER OĞLUd. 1877 - ö. 1979MeslekGörüntüle
12BİMAR İSKENDER ELES OĞLUd. 1877 - ö. 1979MeslekGörüntüle
13İsak Fererad. 1877/1883 - ö. 7 Mart 1933Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14TALİB ELESGER OĞLUd. 1877 - ö. 1979Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15BİMAR İSKENDER ELES OĞLUd. 1877 - ö. 1979Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16İsak Fererad. 1877/1883 - ö. 7 Mart 1933Madde AdıGörüntüle
17TALİB ELESGER OĞLUd. 1877 - ö. 1979Madde AdıGörüntüle
18BİMAR İSKENDER ELES OĞLUd. 1877 - ö. 1979Madde AdıGörüntüle