SELİSÎ, Avâre Cafer Efendizâde Mustafa Selîsî Efendi

(d. ?/? - ö. 1644-46/1054-1056)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

İstanbul'da doğdu. Asıl adı, Rıza ve Mucib'e göre Mehmed; Safayî ve Beliğ'e göre ise Mustafa'dır. Rıza ve Mucib'in ismini Mehmed göstermesi yanlıştır. (Altun 1997: 36). Avâre Cafer Efendizâde Mustafa Selisî Efendi diye tanındı. Avâre Cafer Efendi, mülâzım olduktan sonra müderris olarak Sahn-ı Seman Medreseleri'nde görev yaptı. Daha sonra Halep, Bursa, Galata ve Edirne kadılıklarında bulundu. Mucib Tezkiresi'nde şair, Bursa kadısı olarak gösterilir. Bu durumda Selisî, Mucib Tezkiresi'nin yazıldığı yılda (1122/1710-11) kadılık yapmaktadır. Edirne kadılığından azledildikten sonra da vefat etmiştir. Ölüm tarihi Safayî'de 1054/1644-45; Beliğ'de ise Recep 1056/ Ağustos-Eylül 1646 olarak kayıtlıdır. (Abdulkadiroğlu 1999: 165). Keskin Dede Kabristanı'nda medfundur. Döneminin tanınmış şairlerinden olup, hem şiiri hem de inşasıyla tanındı.

Tezkirelerde iki Selisî kayıtlıdır. Aşağıda matlaı verilen manzume gazel olarak Selisî Avâre Cafer Efendizâde Mustafa Selisî adına kayıtlıdır:

Var idi dillerde çokdan ârzû-yı bahâr

Açılup ezhâr şimdi geldi bûy-ı nev-bahâr (Zavotçu 2009: 174)

Diğer Selisî'de, aynı gazelin sadece aşağıdaki beyti alınmıştır:

Leşker-i ezhâr geldi aldı mülk-i gülşeni

Nola olursa müzeyyen çâr-sû-yı nev-bahâr (Zavotçu 2009: 174)

 Nitekim Selisî'lerin iki ayrı kişi olduğuna Beliğ Güldeste-i Riyâz-ı İrfân ve Vefeyât-ı Dânişverân-ı Nâdiredân'da şöyle işaret ediyor: "Selisî mahlasında biri dahı kadılardan biri Avârezâde Mustafa Selisî Efendi'dir. 1056/ 1646-47 tarihinde Edirne'de vefat etti."(Abdulkadiroğlu 1988: 349) 

Kaynakça

Abdulkadiroğlu, Abdülkerim (1988). Beliğ İsmail Güldeste-i Riyâz-ı İrfân ve Vefeyât-ı Dânişverân-ı Nâdiredân (TıpkıbasımAnkara: ). Anıl Matbaacılık.

Abdulkadiroğlu, Abdulkerim (hzl.) (1999). İsmail Belîğ Nuhbetü’l-Âsâr Li-Zeyli Zübdeti’l-Eş’âr. Ankara: AKM Yay.

Altun, Kudret (hzl.)(1997). Tezkire-i Mûcib. Ankara: AKM Yay.

Çapan, Pervin (hzl.) (2005). Mustafa Safâyî Efendi Tezkire-i Safâyî: Nuhbetü’l-Âsâr Min Fevâ’idi’l-Eş’âr İnceleme-Metin-İndeks. Ankara: AKM Yay.

Kurnaz, Cemal ve M. Tatçı (hzl.)(2001). Mehmed Nâil Tuman Tuhfe-i Nâilî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C.1. Ankara: Bizim Büro Yay.466.

Mehmed Süreyya (1308-15/ 1890-97). Sicill-i Osmânî. C. IV. İstanbul: Matbaa-i Âmire.164.

Müstakimzade Süleyman Sadeddin (2000). Mecelletü’n-Nisâb fi’n-Nisbi ve’l-Künâ ve’l-Elkâb(Tıpkı Basım) Ankara: KB Yay.

Özcan, Abdulkadir (hzl.) (1989). Şeyhî Mehmed Efendi Şakâ’ik-i Nu’mâniyye ve Zeyilleri “Vakâyiü’l-Fuzalâ”. C. 3. İstanbul: Çağrı Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAK
Yayın Tarihi: 12.03.2014

Eserlerinden Örnekler

Rûy-ı gülşende zuhûr itdi benefşe câ-be-câ

Gûyiyâ kim geldi hatt-ı müş-bûy-ı nev-bahâr

Leşker-i ezhâr geldi aldı milk-i gülşeni

Nola olursa müzeyyen çâr-sû-tı nev-bahâr

Varıcak duhter-i rez rind-i harâb-âbâda

Pîr-i meh-hâne ana geldi mübârek bâda

Tolaşur mûy-ı miyânını o şûhun adâ

Korkaram ki çok fitne olur arada

Bize lutf üzre idi şimdi cefâ ögrenî

Râst gelmiş gibi ol serv-i sehî üstâde

(Abdülkadiroğlu, Abdülkerim (1999). İsmail Belîğ Nuhbetü'l-Âsâr li-Zeyli Zübdeti'l-Eşâr. Ankara: AKM Yay. 166.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Süleyman Nesipd. 1866 - ö. 1917Doğum YeriGörüntüle
2Aliye Akand. 1982 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3HALİM BABAd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Süleyman Nesipd. 1866 - ö. 1917Doğum YılıGörüntüle
5Aliye Akand. 1982 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6HALİM BABAd. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Süleyman Nesipd. 1866 - ö. 1917Ölüm YılıGörüntüle
8Aliye Akand. 1982 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9HALİM BABAd. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10Süleyman Nesipd. 1866 - ö. 1917MeslekGörüntüle
11Aliye Akand. 1982 - ö. ?MeslekGörüntüle
12HALİM BABAd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
13Süleyman Nesipd. 1866 - ö. 1917Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Aliye Akand. 1982 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15HALİM BABAd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Süleyman Nesipd. 1866 - ö. 1917Madde AdıGörüntüle
17Aliye Akand. 1982 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18HALİM BABAd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle