SEM'Î, Mustafa Efendi

(d. ?/? - ö. 1176/1762-63)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Mustafa’dır. Bosna eyaletine bağlı Ahlona kazasında doğdu. Doğum tarihi bilinmemektedir. 1121/1709-10 yılında İstanbul’a gitti. Fâtih Sultân Mehmed’in yaptırdığı Çifteayak Medresesinde öğrenim gördü. Belli bir süre sonra devrin önemli isimlerinden Babatâgî Yek-çeşm İsmâil Efendi’nin yanında bulundu ve ondan ders aldı. Tezkire sahibi Sâlim Efendi’nin (ö. 1743) babası Şeyhülislâm Mirzâ Mustafa Efendi’nin (ö. 1722) tavsiyesi ile Yağlıkçızâde Mehmet Efendi’nin danişmentliğine atandı. Daha sonra Süleymaniye Medresesi’ndeki hadis mektebinden ayrılıp Selânik’e gitti. Sultan III. Ahmed’in veziriazamı Damad İbrâhim Paşa’nın (ö. 1730) sadaretinin ilk yıllarında reisülküttab olan Mehmed Efendi’nin isteği ile İstanbul’daki İngiltere ve Hollanda (Sâlim Tezkiresi’ne göre Venedik) elçiliklerinde çevirmen olarak görev aldı. Bu görevindeyken kendi isteği ile emekli oldu. 1176/1762-63 yılında vefat etti.

Şiirlerinde “Sem’î” mahlasını kullanan Mustafa Efendi, nazım ve nesir alanında tanınmış olup Râmiz Tezkiresi’nde temiz hayalleri ile Sâbit'in izinden giden bir şair olarak anılmaktadır (Erdem 1994: 166). Sâlim'in Tezkiretü'ş-Şu'arâ'sında da nazma ve nesre hâkim, hitabı güçlü bir kişi olarak anılmaktadır (İnce 2005: 279).

Kaynakça

İnce, Adnan (hzl.) (2005). Sâlim Tezkiresi. Ankara: AKM Yay. 

Erdem, Sadık (hzl.) (1994). Râmiz ve Âdâb-ı Zurafâ’sı. Ankara: AKM Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ADNAN DOĞAN
Yayın Tarihi: 03.07.2013
Güncelleme Tarihi: 14.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Günâh-ı bende-i nâ-çîz iken ülûf ülûf

Yine mu’âmele-i lutf ider ‘Afüvv ü Ra’ûf

Metâ’-ı magfiretin vefretin hayâl eyle

‘Ayâr-ı hâlis ile geçmede nukûd-ı züyûf

Edâ eder mi sanır murg-ı hoş-nevâ-yı çemen

İhâta etmedigi midhati zurûf-ı hurûf

‘Ulüvv-i himmete vâ-bestedir hümûm u keder

Hüsûf mâha gelür ekser âftâba küsûf

Cenâb-ı Vâhid-i Gaffâr Sem’iyâ bî-şek

Hezâr mücrimi âzâd ider gam-âlâ-nûf 

(Erdem, Sadık (hzl.) (1994). Râmiz ve Âdâb-ı Zurafâ’sı. Ankara: AKM Yay. 166.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1GEDÂYÎ, Ali Efendid. ? - ö. 1683Doğum YeriGörüntüle
2GÂLİBd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3ŞİNASÎ, Mehmed Şinasî Çelebid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4GEDÂYÎ, Ali Efendid. ? - ö. 1683Doğum YılıGörüntüle
5GÂLİBd. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6ŞİNASÎ, Mehmed Şinasî Çelebid. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7GEDÂYÎ, Ali Efendid. ? - ö. 1683Ölüm YılıGörüntüle
8GÂLİBd. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9ŞİNASÎ, Mehmed Şinasî Çelebid. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10GEDÂYÎ, Ali Efendid. ? - ö. 1683MeslekGörüntüle
11GÂLİBd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
12ŞİNASÎ, Mehmed Şinasî Çelebid. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
13GEDÂYÎ, Ali Efendid. ? - ö. 1683Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14GÂLİBd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ŞİNASÎ, Mehmed Şinasî Çelebid. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16GEDÂYÎ, Ali Efendid. ? - ö. 1683Madde AdıGörüntüle
17GÂLİBd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18ŞİNASÎ, Mehmed Şinasî Çelebid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle