ŞEVKÎ, Hasan Tahsîn

(d. 1825/1241 - ö. ?/?)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Hasan Tahsîn olan Şevkî, 1241/1825'te İstanbul'da doğmuştur. Dîvân mukaddimesinde verdiği bilgilere göre, baba adı Muhammed'dir. Ailesi şimdiki Gürcistan sınırları içinde bulunan Ahıska'dan gelmiştir. Tezkirelerde adı zikredilmeyen Şevkî, Bayramî tarikatına müntesip bir şairdir. Teftiş-i Evkaf-ı Hümayun Mahkemesi’nde kâtiplik vazifesinde bulunmuştur. Vefat tarihi tam olarak bilinmemektedir. Ancak Şevkî Dîvânı'nın tertip tarihi (1852) ve çeşitli sosyal ve siyasi olaylalarla ilgili olarak kaleme alınmış en son tarih manzumeleri (1853) düşünüldüğünde Şevkî’nin on dokuzuncu yüzyılın son çeyreğine kadar yaşadığını varsaymak mümkündür.

Şevkî'nin bilinen tek eseri Dîvân'ıdır. Genellikle gazel ve tarih manzumelerinden oluşan Dîvân'da 19. yüzyıl Osmanlı coğrafyasında yaşanan sosyal ve siyasi birçok hadisenin yansımalarını görmek mümkündür. Özellikle tarih manzumeleri, Abdülmecîd Han'ın tahta çıkışı (1839) başta olmak üzere 1853 Kırım Savaşı, 1847-1848'da yaşanan kolera salgını gibi birçok önemli hadiseyi kaydetmesi yönüyle öneme haizdir.

Şevkî, kendi şiir üslubunu nasihatçi bir hikemilik üzerine inşa etmiştir. Estetik kaygıların ön planda olmadığı tarih manzumeleri sayılmazsa özellikle gazel ve kasidelerinde, belki de tarikat ehli bir şair olmanın sonucu olarak nasihatçı bir tavır/üslup gözlemlenir.

Kaynakça

İnal, İbnü'l-Emin Mahmud Kemal (1970). Son Asır Türk Şairleri. C. IV. İstanbul: Dergâh Yay.

İsen, Mustafa vd. (2005). Eski Türk Edebiyatı El Kitabı. Ankara: Grafiker Yay.

Şevkî Hasan Tahsin İstanbulî. Dîvân. Milli Kütüphane 06 Mil Yz A 8857.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İSHAK TAŞDELEN
Yayın Tarihi: 01.09.2014

Eserlerinden Örnekler

Berây-ı Cülȗs-ı Hümâyȗn-ı ʿAbdülmecîd Han

Hazret-i ʿAbdülmecîd Han eyledi tahta cülûs

Şevket ü iclâl ile yâ Rabb ola ʿömrü mezîd

 

Şevkiyâ kıldı münâdîler bu târîhle nidâ

Oldu sultân ʿâleme mecd ile Han ʿAbdülmecîd (1255/1839-40)

Şevkî Hasan Tahsin İstanbulî. Dîvân. vr 85b Milli Kütüphane 06 Mil Yz A 8857.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Aziz Aktulgad. 1901 - ö. 27 Haziran 1973Doğum YeriGörüntüle
2ŞEFKATÎ, Ali Şefkatîd. 1822 - ö. 1890Doğum YeriGörüntüle
3Nazmî, Şeyh Mehmed Nazmîd. 1622 - ö. 1701Doğum YeriGörüntüle
4İZZET, Mektûbî-zâde Mehmed İzzet Efendid. 1825 - ö. 1879Doğum YılıGörüntüle
5CEMÎLÎ, Mehmed Sa'dullâh Cemîlî Beyd. 1825 - ö. 1855 ds.Doğum YılıGörüntüle
6HAMDÎ, Mustafâ Hamdî Efendid. 1825 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7İZZET, Mektûbî-zâde Mehmed İzzet Efendid. 1825 - ö. 1879Ölüm YılıGörüntüle
8CEMÎLÎ, Mehmed Sa'dullâh Cemîlî Beyd. 1825 - ö. 1855 ds.Ölüm YılıGörüntüle
9HAMDÎ, Mustafâ Hamdî Efendid. 1825 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10İZZET, Mektûbî-zâde Mehmed İzzet Efendid. 1825 - ö. 1879MeslekGörüntüle
11CEMÎLÎ, Mehmed Sa'dullâh Cemîlî Beyd. 1825 - ö. 1855 ds.MeslekGörüntüle
12HAMDÎ, Mustafâ Hamdî Efendid. 1825 - ö. ?MeslekGörüntüle
13İZZET, Mektûbî-zâde Mehmed İzzet Efendid. 1825 - ö. 1879Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14CEMÎLÎ, Mehmed Sa'dullâh Cemîlî Beyd. 1825 - ö. 1855 ds.Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15HAMDÎ, Mustafâ Hamdî Efendid. 1825 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16İZZET, Mektûbî-zâde Mehmed İzzet Efendid. 1825 - ö. 1879Madde AdıGörüntüle
17CEMÎLÎ, Mehmed Sa'dullâh Cemîlî Beyd. 1825 - ö. 1855 ds.Madde AdıGörüntüle
18HAMDÎ, Mustafâ Hamdî Efendid. 1825 - ö. ?Madde AdıGörüntüle