ŞEVKÎ, Hasan Tahsîn

(d. 1241/1825 - ö. ?/?)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Hasan Tahsîn olan Şevkî, 1241/1825'te İstanbul'da doğmuştur. Dîvân mukaddimesinde verdiği bilgilere göre, baba adı Muhammed'dir. Ailesi şimdiki Gürcistan sınırları içinde bulunan Ahıska'dan gelmiştir. Tezkirelerde adı zikredilmeyen Şevkî, Bayramî tarikatına müntesip bir şairdir. Teftiş-i Evkaf-ı Hümayun Mahkemesi’nde kâtiplik vazifesinde bulunmuştur. Vefat tarihi tam olarak bilinmemektedir. Ancak Şevkî Dîvânı'nın tertip tarihi (1852) ve çeşitli sosyal ve siyasi olaylalarla ilgili olarak kaleme alınmış en son tarih manzumeleri (1853) düşünüldüğünde Şevkî’nin on dokuzuncu yüzyılın son çeyreğine kadar yaşadığını varsaymak mümkündür.

Şevkî'nin bilinen tek eseri Dîvân'ıdır. Genellikle gazel ve tarih manzumelerinden oluşan Dîvân'da 19. yüzyıl Osmanlı coğrafyasında yaşanan sosyal ve siyasi birçok hadisenin yansımalarını görmek mümkündür. Özellikle tarih manzumeleri, Abdülmecîd Han'ın tahta çıkışı (1839) başta olmak üzere 1853 Kırım Savaşı, 1847-1848'da yaşanan kolera salgını gibi birçok önemli hadiseyi kaydetmesi yönüyle öneme haizdir.

Şevkî, kendi şiir üslubunu nasihatçi bir hikemilik üzerine inşa etmiştir. Estetik kaygıların ön planda olmadığı tarih manzumeleri sayılmazsa özellikle gazel ve kasidelerinde, belki de tarikat ehli bir şair olmanın sonucu olarak nasihatçı bir tavır/üslup gözlemlenir.

Kaynakça

İnal, İbnü'l-Emin Mahmud Kemal (1970). Son Asır Türk Şairleri. C. IV. İstanbul: Dergâh Yay.

İsen, Mustafa, Muhsin Macit, Osman Horata, Filiz Kılıç ve İ. Hakkı Aksoyak (2005). Eski Türk Edebiyatı El Kitabı. Ankara: Grafiker Yay.

Şevkî Hasan Tahsin İstanbulî. Dîvân. Milli Kütüphane. 06 Mil Yz A 8857.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İSHAK TAŞDELEN
Yayın Tarihi: 01.09.2014
Güncelleme Tarihi: 30.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Berây-ı Cülȗs-ı Hümâyȗn-ı ʿAbdülmecîd Han

Hazret-i ʿAbdülmecîd Han eyledi tahta cülûs

Şevket ü iclâl ile yâ Rabb ola ʿömrü mezîd

 

Şevkiyâ kıldı münâdîler bu târîhle nidâ

Oldu sultân ʿâleme mecd ile Han ʿAbdülmecîd (1255/1839-40)

(Şevkî Hasan Tahsin İstanbulî. Dîvân. vr 85b Milli Kütüphane 06 Mil Yz A 8857.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Tuğrul Tanyold. 14 Ocak 1953 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2MEHMED NÛRÎ, İstanbullud. 1841 - ö. 1919Doğum YeriGörüntüle
3Önder Yetişend. 10 Ağustos 1985 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4SÜKÛTÎ, Murtazâ Babad. 1825 - ö. 1896Doğum YılıGörüntüle
5İZZET, Mektûbî-zâde Mehmed İzzet Efendid. 1825 - ö. 1879Doğum YılıGörüntüle
6HAMDÎ, Mustafâ Hamdî Efendid. 1825 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7SÜKÛTÎ, Murtazâ Babad. 1825 - ö. 1896Ölüm YılıGörüntüle
8İZZET, Mektûbî-zâde Mehmed İzzet Efendid. 1825 - ö. 1879Ölüm YılıGörüntüle
9HAMDÎ, Mustafâ Hamdî Efendid. 1825 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10SÜKÛTÎ, Murtazâ Babad. 1825 - ö. 1896MeslekGörüntüle
11İZZET, Mektûbî-zâde Mehmed İzzet Efendid. 1825 - ö. 1879MeslekGörüntüle
12HAMDÎ, Mustafâ Hamdî Efendid. 1825 - ö. ?MeslekGörüntüle
13SÜKÛTÎ, Murtazâ Babad. 1825 - ö. 1896Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14İZZET, Mektûbî-zâde Mehmed İzzet Efendid. 1825 - ö. 1879Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15HAMDÎ, Mustafâ Hamdî Efendid. 1825 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16SÜKÛTÎ, Murtazâ Babad. 1825 - ö. 1896Madde AdıGörüntüle
17İZZET, Mektûbî-zâde Mehmed İzzet Efendid. 1825 - ö. 1879Madde AdıGörüntüle
18HAMDÎ, Mustafâ Hamdî Efendid. 1825 - ö. ?Madde AdıGörüntüle