ŞEYDÂ, Derviş Şeydâ

(d. ?/? - ö. ?/?)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Buhara’da doğdu. Doğum tarihi bilinmemektedir. Asıl adı Şeydâ’dır. Derviş Şeydâ olarak tanındı. Öğrenim gördükten sonra birçok yeri dolaştı. İstanbul’a gelip Üsküdar’a yerleşti. Nakşîbendî tarikatına intisap etti. 18. yüzyıl şairlerinden olup vefat tarihine dair bir bilgi yoktur. Derviş olup şiirleri güzeldi ve sözleri beğenilirdi. Tezkirelerdeki (Çapan 2005: 326; İnce 2005: 445) şiir örneğinden Farsçaya hâkim olduğu anlaşılmaktadır.

Eserlerine dair bir bilgi bulunmayan şairin Safayî (Çapan 2005: 326) ve Sâlim (İnce 2005: 445) tezkirelerinde şiirlerinden örnekler bulunmaktadır. 

Kaynakça

Bağlı, Emine (2007). “Şeydâ”. Türk Dünyası Ortak Edebiyatı, Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. C. 8. Ankara: AKM Yay. 100. 

Çapan, Pervin (hzl.) (2005). Mustafa Safâyî Efendi Tezkire-i Safâyî, İnceleme-Metin-İndeks. Ankara: AKM Yay. 325-326.

İnce, Adnan (hzl.) (2005). Tezkiretü’ş-Şu‘arâ Sâlim Efendi. Ankara: AKM Yay. 445.

İpekten, Halûk, M. İsen, R. Toparlı, N. Okçu, T. Karabey (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay. 482.

Kurnaz, Cemâl, M. Tatçı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C. I-II. Ankara: Bizim Büro Yay. 524.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1998). “Şeyda (Derviş-Buharalı)”. C. 8. İstanbul: Dergâh Yay. 143. 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. BEYHAN KESİK
Yayın Tarihi: 13.06.2014

Eserlerinden Örnekler

Ve lehû Türkî

Çözdükçe her gece o sanem zülfü bâgını

Bâd-ı sabâ mu‘attar eder cân dimâgını

Harfü’s-sâdi’l-mühmele

Harf-i sâd’ın edip erbâbını yek-ser tahrîr

Eyledik cümlesini yerli yerinde tastîr

Vefk-ı dil-hâh üzere anlara etdik hidmet

Komadık lâzıme-i vasfa mugâyir ta‘bîr

İnce, Adnan (hzl.) (2005). Tezkiretü’ş-Şu‘arâ Sâlim Efendi. Ankara: AKM Yay. 445.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1KÂSIMZÂDE, Şeyh Seyyid Mehmed Efendid. ? - ö. 1718-19Doğum YeriGörüntüle
2ŞEVKÎ, Muhammed Şerîf, Kettekorganîd. 1785 - ö. 1861Doğum YeriGörüntüle
3RESÂ, Şeyh Haydar Resâ Efendid. ? - ö. 1700-01Doğum YeriGörüntüle
4KÂSIMZÂDE, Şeyh Seyyid Mehmed Efendid. ? - ö. 1718-19Doğum YılıGörüntüle
5ŞEVKÎ, Muhammed Şerîf, Kettekorganîd. 1785 - ö. 1861Doğum YılıGörüntüle
6RESÂ, Şeyh Haydar Resâ Efendid. ? - ö. 1700-01Doğum YılıGörüntüle
7KÂSIMZÂDE, Şeyh Seyyid Mehmed Efendid. ? - ö. 1718-19Ölüm YılıGörüntüle
8ŞEVKÎ, Muhammed Şerîf, Kettekorganîd. 1785 - ö. 1861Ölüm YılıGörüntüle
9RESÂ, Şeyh Haydar Resâ Efendid. ? - ö. 1700-01Ölüm YılıGörüntüle
10KÂSIMZÂDE, Şeyh Seyyid Mehmed Efendid. ? - ö. 1718-19MeslekGörüntüle
11ŞEVKÎ, Muhammed Şerîf, Kettekorganîd. 1785 - ö. 1861MeslekGörüntüle
12RESÂ, Şeyh Haydar Resâ Efendid. ? - ö. 1700-01MeslekGörüntüle
13KÂSIMZÂDE, Şeyh Seyyid Mehmed Efendid. ? - ö. 1718-19Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ŞEVKÎ, Muhammed Şerîf, Kettekorganîd. 1785 - ö. 1861Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15RESÂ, Şeyh Haydar Resâ Efendid. ? - ö. 1700-01Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16KÂSIMZÂDE, Şeyh Seyyid Mehmed Efendid. ? - ö. 1718-19Madde AdıGörüntüle
17ŞEVKÎ, Muhammed Şerîf, Kettekorganîd. 1785 - ö. 1861Madde AdıGörüntüle
18RESÂ, Şeyh Haydar Resâ Efendid. ? - ö. 1700-01Madde AdıGörüntüle