ŞEYH CÜNEYD

(d. 1893 / ö. 1958)
?
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Şeyh Cüneyd 1893 yılında Siirt'in Ohin beldesinde doğmuştur. Babası Verkanisli Şeyh Fethullah Efendi’dir. Şeyh Fethullah, bölgede ilmi otoritesiyle ve tasavvuftaki öncülüğü ile tanınmıştır. Şeyh Cüneyd’in ağabeyi Ohinli Şeyh Alâuddin Efendi de babası gibi Doğu Anadolu bölgesi genelinde büyük bir âlim olarak tanınmaktadır. Şair, ilim ve tasavvufla ilgilenen bir aile ortamında büyümüştür. Ailevi birikimine rağmen medrese geleneği içerisinde dar imkânlarla ders vermiş, tanınmış diğer büyük âlimlerin aksine geniş kitlelere ulaşamamıştır. 1958 yılında vefat etmiştir (Çiçek 2007: 410).

Şeyh Cüneyd ilk eğitimini babası Verkanisli Şeyh Fethullah Efendi’den, babası vefat ettikten sonra da İsparitli Haci Abdulkerim’in ve Molla Hüseyin Kiçik’ten eğitim almıştır. Bu önemli şahsiyetlerin yanı sıra Ağabeyi Şeyh Alâuddin’den de yararlanmıştır (Ardıç 2009: 53). Şeyh Cüneyd kitap telifine zaman ayırmış ve İslam Hukuku/Fıkıh, Tefsir, Nahiv, Arap Dili Edebiyatı ve Tasavvuf alanlarında altı eser vermiştir. Kazi Tefsiri Kehf Suresinin Haşiyesi eserinde kişisel yorum ve birikimiyle Kazi Tefsirinin sadece Kehf süresi bölümüne uzunca bir haşiye yazmıştır. Şerhu'l- Kasideti't-Taiyye eserinde İbn Farıd’ın Taiiye adlı kasidesini bazı kelimelerin manalarını, zamirlerin mercilerini, beyitler arasındaki bağlantıları ve gramerle ilgili diğer bazı konuları inceleyerek şerh eder. Aynı şekilde İbn Farıd’ın Mimî adlı kasidesini de şerh eder. Şehu Kasideti Banet Su'adu çalışması şerh konusunda vermiş olduğu bir diğer eser olup Ka'b b. Zübeyr'in Banet Su'adu kasidesini belli kelimelerin manalarını, mananın anlaşılmasında yardımcı olan bazı nahiv kaidelerini ve kimi yerlerde de beytin toplu manasını açıklamıştır. El-Kafiyetu's-Suğra eserinde; İbn Hacib'in nahivle ilgili yazdığı el-Kafıye adlı eserini el-Kafıyetü'l-Kübra eseriyle açıklamaya çalışan Molla Halil’in söz konusu kitabını özetlemiştir. El-Mecmuatü'l-Faradiyye eserinde ise İslam hukukunda mirası araştırmıştır. Bu eserlerin dışında birisi Arapça, ikisi Farsça olmak üzere peygamber ve mürşit sevgisini işlediği kasideleri de bulunmaktadır (Çiçek 2007: 411-416).

Kaynakça

Ardıç, Mehmet (2009). Bitlis ve Çevresinde Yaşayan Mutasavvıflar. Yüksek Lisans Tezi. Van: Yüzüncü Yıl Üniversitesi.

Çiçek, Halil M. (2007). “Van Gölü Havzasının Dini Hayatında İz Bırakan Şahsiyetlerden Şeyh Cüneyd Efendi”. III. Uluslararası Van Gölü Havzası Sempozyumu (06-08 Haziran 2007). Hakkâri. 408-417.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. ERDEM AKIN
Yayın Tarihi: 27.08.2019
Güncelleme Tarihi: 11.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Kazi Tefsiri Kehf Suresinin Haşiyesi? / ??Diğer
Şerhu'l- Kasideti't-Taiyye? / ??Diğer
İbn Farid'in Mimi Kasidesinin Şerhi? / ??Diğer
Şehu Kasideti Banet Su'adu? / ??Diğer
El-Kafiyetu's-Suğra? / ??Diğer
El-Mecmuatü'l-Faradiyye? / ??Diğer

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Nezir Birlikd. 04 Eylül 1966 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Mehmet Akif Tutumlud. 24 Mart 1963 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Eray Karıncad. 28 Mart 1960 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4DÖNEd. 1893 - ö. 1992Doğum YılıGörüntüle
5HUMAY ESGEROVd. 1893 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6ALİ KAZAKLId. 1893 - ö. 1957Doğum YılıGörüntüle
7Cevat Neciboğlud. 1893 - ö. 1958Ölüm YılıGörüntüle
8ZÜHDÜ, Hacı Ahmetd. 1885 - ö. 1958Ölüm YılıGörüntüle
9Ruhi Naci Sağdıçd. 1895 - ö. 1958Ölüm YılıGörüntüle
10COŞKUN GÖKTEKİNd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11BASİRÎ, Hasan Basri Kılıçd. 24.08.1961 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12HAYATİ, Hayati Tatard. 1962 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13EMÎN, Şeyh Mehmed Emîn Efendid. ? - ö. 1680Madde AdıGörüntüle
14SENEM KARId. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15YETİMİ/ALİ YETİMİ, Ali Çelikd. 1966 - ö. ?Madde AdıGörüntüle