SİHRÎ, Kız Memi

(d. ?/? - ö. Murat devri (1574-1595) sonları./?)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

İstanbul’da doğdu. Asıl adı hakkında kaynaklarda herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. “Kız Memi” sanıyla meşhur oldu. Öğrenimini tamamlayıp Serezli Defterdar Hasan Çelebi’den mülazım oldu. Defterdar Hasan Çelebi, şehremini olunca Sihrî de onun yanında kâtiplik yaptı. Hasan Çelebi'nin Halep’e defterdar tayin edilmesi üzerine onunla birlikte Halep’e gitti ve at pazarı emini oldu. Halep’te kendisine isnat edilen bir suç iddiasıyla Üveys Paşa tarafından hadım edildi (Kılıç 2010: 957, Eyduran 2009: 373-74). Bu olaydan sonra  Sihrî, dünya işlerini bir kenara bırakarak İbrahim Gülşenî’ye intisap etti. Tasavvufi eğitimini tamamladıktan sonra İstanbul’a dönen şair, burada ilim erbabına hizmet etti (Solmaz 2005: 354). Sicill-i Osmânî’de III. Murat devri (1574-1595) sonlarında öldüğü kayıtlıdır (Akbayar 1998: 1508).

Sihrî’nin herhangi bir eserinin olup olmadığı hakkında kaynaklarda bilgi bulunmamaktadır. Ancak çeşitli mecmularda şaire ait birçok şiire rastlanmaktadır.

Yazdığı âşıkane şiirleri döneminde çok beğenilen Sıhrî, özellikle de tarih düşürmede bir hayli meşhur olmuştur (Solmaz 2005: 355, Eyduran 2009: 374).

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1998). Mehmed Süreyya, Sicill-i Osmânî (Yâhud Tezkîre-i Meşâhir-i Osmânî). C. 5. İstanbul: Kültür Bakanlığı-Tarih Vakfı Ortak Yay.

Eyduran, Aysun S. (hzl.) (2008). Beyânî, Tezkîretü’ş-Şu’arâ. Ankara: KTB. Yay. E-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83502/beyani----tezkiretus-suara.html [Erişim Tarihi: 01.02.2014].

Eyduran, Aysun S. (hzl.) (2009). Kınalı-zâde Hasan Çelebi, Tezkîretü’ş-Şu’arâ, Tenkitli Metin A. Ankara: KTB. Yay. E-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83504/kinalizade-hasan-celebi---tezkiretus-suara.html [Erişim Tarihi: 01.02.2014].

Gündoğdu, Betül (2002). Pervâne Beg Nazire Mecmuası (30a-67b). Transkripsiyonlu ve Edisyon Kritikli Metin. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi.

İpekten, Halûk, M. İsen, R. Toparlı, N. Okçu ve T. Karabey (1998). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay.

İsen, Mustafa (hzl.) (1994). Künhü’l-Ahbâr’ın Tezkire Kısmı. Ankara: Akçağ Yay.

İsen, Mustafa (hzl.) (1998). Sehî Bey Tezkiresi, Heşt-Behişt. Ankara: Akçağ Yay.

Kaf-zâde Fâ’izî, Zübdetü’l-Eş’âr. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı, Belediye 11. vr. 89a.

Kaya, Hasan (2002). Pervâne Beg Nazire Mecmuası (165a-199b). Transkripsiyonlu ve Edisyon Kritikli Metin. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi.

Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâ’irü’ş-Şu’arâ-İnceleme-Metin. C. 2. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Ens. Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî- Dîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C. 2. Ankara: Bizim Büro Yay.

Solmaz, Süleyman (hzl.) (2005). Ahdî, Gülşen-i Şu’arâ (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Başkanlığı Yay.

Şemseddin Sâmî (1314). Kâmûsu’l-Âlâm. C. 4. İstanbul: Mihran Matbaası.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. YUNUS KAPLAN
Yayın Tarihi: 22.03.2014

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Egmeyen ebrû-yı yâra başı Hakdan dûrdur

Ka’be hakkı secde ilmin bilmedi makhûrdur

 

Gerden-i sîmîni tûmâr-ı mahabbetdür anun

Levh-i hüsninde hatı gûyâ du’â-yı nûrdur

 

Gussanı ben yimeyüp canâ rakîbün mi yisün

Kimsenün kimse nasîbini yimez meşhûrdur

 

Dâr-ı ‘alemde ene’l-Hak dise bir ‘âşık eger

Zâhidâ ta’n itme sakın her gönül Mansûrdur

 

Sihri dîvâne olup efsâne söylerse n’ola

Zülf-i sâhirler elinden neylesün meşhûrdur

Kaya, Hasan (2002). Pervâne Beg Nazire Mecmuası (165a-199b). Transkripsiyonlu ve Edisyon Kritikli Metin. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi. 28-29.

 

Gazel

Gey yaraşur dimiş oldum ben ana gül-gûn kabâ

Kıldı alı al üzere geydi tâ gül-gûn kabâ

 

Serv gibi sebze-pûş olmak yaraşurdı velî

Kana girmiş geymiş ol kaddi livâ gül-gûn kabâ

 

Lâcüverdî reng ile gerçi yaraşıkdur benefş

Gey yaraşur sana ey gül-gûn kabâ gül-gûn kabâ

 

Gök gök itdüm seng-i cevr ile dögmekden tenüm

Tâ görelden geydügin iy bî-vefâ gül-gûn kabâ

 

Âh-ı Şebdîz eşk-i gül-gûn n’ola olursa revân

Husrevâne giydi dilber Sihriyâ gül-gûn kabâ

Gündoğdu, Betül (2002). Pervâne Beg Nazire Mecmuası (30a-67b). Transkripsiyonlu ve Edisyon Kritikli Metin. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi. 142.

 

Kaptan Sinân Paşa’nın Vefatına Söylediği Tarih

Virür âhir fenâye fülk-i teni

Nûh dahı olursa keştîbân

 

Her kaçan dem çeke neheng-i ecel

Katrece gelmiye ana ‘ummân

 

Yûsuf-ı Sânî idi ahbâba

Görinürdi ‘adû gözine Sinân

 

Sihriyâ gel du’â-yı hayr idelüm

Rûh-ı pâkını şâd ide Subhân

 

Hâtif-i gayb didi târîhin

Taldı rahmet denizine Kapudan

Eyduran, Aysun S. (hzl.) (2009). Kınalı-zâde Hasan Çelebi, Tezkîretü’ş-Şu’arâ, Tenkitli Metin A. Ankara: KTB. Yay. E-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83504/kinalizade-hasan-celebi---tezkiretus-suara.html [Erişim Tarihi: 01.02.2014]. 374-75.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Eyüboğlu, Yeşimd. 18 Kasım 1965 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Nüvit Özdoğrud. 5 Mayıs 1925 - ö. 20 Haziran 2002Doğum YeriGörüntüle
3FEYZULLÂH, El-hâc Feyzullâh Eyyûbîd. ? - ö. 1867Doğum YeriGörüntüle
4Eyüboğlu, Yeşimd. 18 Kasım 1965 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Nüvit Özdoğrud. 5 Mayıs 1925 - ö. 20 Haziran 2002Doğum YılıGörüntüle
6FEYZULLÂH, El-hâc Feyzullâh Eyyûbîd. ? - ö. 1867Doğum YılıGörüntüle
7Eyüboğlu, Yeşimd. 18 Kasım 1965 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8Nüvit Özdoğrud. 5 Mayıs 1925 - ö. 20 Haziran 2002Ölüm YılıGörüntüle
9FEYZULLÂH, El-hâc Feyzullâh Eyyûbîd. ? - ö. 1867Ölüm YılıGörüntüle
10Eyüboğlu, Yeşimd. 18 Kasım 1965 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Nüvit Özdoğrud. 5 Mayıs 1925 - ö. 20 Haziran 2002MeslekGörüntüle
12FEYZULLÂH, El-hâc Feyzullâh Eyyûbîd. ? - ö. 1867MeslekGörüntüle
13Eyüboğlu, Yeşimd. 18 Kasım 1965 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Nüvit Özdoğrud. 5 Mayıs 1925 - ö. 20 Haziran 2002Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15FEYZULLÂH, El-hâc Feyzullâh Eyyûbîd. ? - ö. 1867Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Eyüboğlu, Yeşimd. 18 Kasım 1965 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17Nüvit Özdoğrud. 5 Mayıs 1925 - ö. 20 Haziran 2002Madde AdıGörüntüle
18FEYZULLÂH, El-hâc Feyzullâh Eyyûbîd. ? - ö. 1867Madde AdıGörüntüle