SİHRÎ, Kız Memi

(d. ?/? - ö. Murat devri (1574-1595) sonları./?)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

İstanbul’da doğdu. Asıl adı hakkında kaynaklarda herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. “Kız Memi” sanıyla meşhur oldu. Öğrenimini tamamlayıp Serezli Defterdar Hasan Çelebi’den mülazım oldu. Defterdar Hasan Çelebi, şehremini olunca Sihrî de onun yanında kâtiplik yaptı. Hasan Çelebi'nin Halep’e defterdar tayin edilmesi üzerine onunla birlikte Halep’e gitti ve at pazarı emini oldu. Halep’te bir oğlan çocuğunu iğfal ettiği suçlamasıyla Üveys Paşa tarafından hadım edildi (Kılıç 2010: 957, Eyduran 2009: 373-74). Bu olaydan sonra nefsine uymaktan vazgeçen Sihrî, dünya işlerini bir kenara bırakarak İbrahim Gülşenî’ye intisap etti. Tasavvufi eğitimini tamamladıktan sonra İstanbul’a dönen şair, burada ilim erbabına hizmet etti (Solmaz 2005: 354). Sicill-i Osmânî’de III. Murat devri (1574-1595) sonlarında öldüğü kayıtlıdır (Akbayar 1998: 1508).

Sihrî’nin herhangi bir eserinin olup olmadığı hakkında kaynaklarda bilgi bulunmamaktadır. Ancak çeşitli mecmularda şaire ait birçok şiire rastlanmaktadır.

Yazdığı âşıkane şiirleri döneminde çok beğenilen Sıhrî, özellikle de tarih düşürmede bir hayli meşhur olmuştur (Solmaz 2005: 355, Eyduran 2009: 374).

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1998). Mehmed Süreyya, Sicill-i Osmânî (Yâhud Tezkîre-i Meşâhir-i Osmânî). C. 5. İstanbul: Kültür Bakanlığı-Tarih Vakfı Ortak Yay.

Eyduran, Aysun S. (hzl.) (2008). Beyânî, Tezkîretü’ş-Şu’arâ. Ankara: KTB. Yay. E-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83502/beyani----tezkiretus-suara.html [Erişim Tarihi: 01.02.2014].

Eyduran, Aysun S. (hzl.) (2009). Kınalı-zâde Hasan Çelebi, Tezkîretü’ş-Şu’arâ, Tenkitli Metin A. Ankara: KTB. Yay. E-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83504/kinalizade-hasan-celebi---tezkiretus-suara.html [Erişim Tarihi: 01.02.2014].

Gündoğdu, Betül (2002). Pervâne Beg Nazire Mecmuası (30a-67b). Transkripsiyonlu ve Edisyon Kritikli Metin. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi.

İpekten, Halûk, M. İsen, R. Toparlı, N. Okçu ve T. Karabey (1998). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay.

İsen, Mustafa (hzl.) (1994). Künhü’l-Ahbâr’ın Tezkire Kısmı. Ankara: Akçağ Yay.

İsen, Mustafa (hzl.) (1998). Sehî Bey Tezkiresi, Heşt-Behişt. Ankara: Akçağ Yay.

Kaf-zâde Fâ’izî, Zübdetü’l-Eş’âr. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı, Belediye 11. vr. 89a.

Kaya, Hasan (2002). Pervâne Beg Nazire Mecmuası (165a-199b). Transkripsiyonlu ve Edisyon Kritikli Metin. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi.

Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâ’irü’ş-Şu’arâ-İnceleme-Metin. C. 2. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Ens. Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî- Dîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C. 2. Ankara: Bizim Büro Yay.

Solmaz, Süleyman (hzl.) (2005). Ahdî, Gülşen-i Şu’arâ (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Başkanlığı Yay.

Şemseddin Sâmî (1314). Kâmûsu’l-Âlâm. C. 4. İstanbul: Mihran Matbaası.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. YUNUS KAPLAN
Yayın Tarihi: 22.03.2014

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Egmeyen ebrû-yı yâra başı Hakdan dûrdur

Ka’be hakkı secde ilmin bilmedi makhûrdur

Gerden-i sîmîni tûmâr-ı mahabbetdür anun

Levh-i hüsninde hatı gûyâ du’â-yı nûrdur

Gussanı ben yimeyüp canâ rakîbün mi yisün

Kimsenün kimse nasîbini yimez meşhûrdur

Dâr-ı ‘alemde ene’l-Hak dise bir ‘âşık eger

Zâhidâ ta’n itme sakın her gönül Mansûrdur

Sihri dîvâne olup efsâne söylerse n’ola

Zülf-i sâhirler elinden neylesün meşhûrdur

Kaya, Hasan (2002). Pervâne Beg Nazire Mecmuası (165a-199b). Transkripsiyonlu ve Edisyon Kritikli Metin. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi. 28-29.

Gazel

Gey yaraşur dimiş oldum ben ana gül-gûn kabâ

Kıldı alı al üzere geydi tâ gül-gûn kabâ

 

Serv gibi sebze-pûş olmak yaraşurdı velî

Kana girmiş geymiş ol kaddi livâ gül-gûn kabâ

Lâcüverdî reng ile gerçi yaraşıkdur benefş

Gey yaraşur sana ey gül-gûn kabâ gül-gûn kabâ

Gök gök itdüm seng-i cevr ile dögmekden tenüm

Tâ görelden geydügin iy bî-vefâ gül-gûn kabâ

Âh-ı Şebdîz eşk-i gül-gûn n’ola olursa revân

Husrevâne giydi dilber Sihriyâ gül-gûn kabâ

Gündoğdu, Betül (2002). Pervâne Beg Nazire Mecmuası (30a-67b). Transkripsiyonlu ve Edisyon Kritikli Metin. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi. 142.

Kaptan Sinân Paşa’nın Vefatına Söylediği Tarih

Virür âhir fenâye fülk-i teni

Nûh dahı olursa keştîbân

Her kaçan dem çeke neheng-i ecel

Katrece gelmiye ana ‘ummân

Yûsuf-ı Sânî idi ahbâba

Görinürdi ‘adû gözine Sinân

Sihriyâ gel du’â-yı hayr idelüm

Rûh-ı pâkını şâd ide Subhân

Hâtif-i gayb didi târîhin

Taldı rahmet denizine Kapudan

Eyduran, Aysun S. (hzl.) (2009). Kınalı-zâde Hasan Çelebi, Tezkîretü’ş-Şu’arâ, Tenkitli Metin A. Ankara: KTB. Yay. E-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83504/kinalizade-hasan-celebi---tezkiretus-suara.html [Erişim Tarihi: 01.02.2014]. 374-75.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1KUDSİ, Arapzaded. ? - ö. 1561-62 Ocak / ŞubatDoğum YeriGörüntüle
2Hikmet Münir Ebcioğlud. 1907 - ö. 31 Aralık 1985Doğum YeriGörüntüle
3Kutluer, Sadullahd. 8 Haziran 1921 - ö. 19 Haziran 2006Doğum YeriGörüntüle
4KUDSİ, Arapzaded. ? - ö. 1561-62 Ocak / ŞubatDoğum YılıGörüntüle
5Hikmet Münir Ebcioğlud. 1907 - ö. 31 Aralık 1985Doğum YılıGörüntüle
6Kutluer, Sadullahd. 8 Haziran 1921 - ö. 19 Haziran 2006Doğum YılıGörüntüle
7KUDSİ, Arapzaded. ? - ö. 1561-62 Ocak / ŞubatÖlüm YılıGörüntüle
8Hikmet Münir Ebcioğlud. 1907 - ö. 31 Aralık 1985Ölüm YılıGörüntüle
9Kutluer, Sadullahd. 8 Haziran 1921 - ö. 19 Haziran 2006Ölüm YılıGörüntüle
10KUDSİ, Arapzaded. ? - ö. 1561-62 Ocak / ŞubatMeslekGörüntüle
11Hikmet Münir Ebcioğlud. 1907 - ö. 31 Aralık 1985MeslekGörüntüle
12Kutluer, Sadullahd. 8 Haziran 1921 - ö. 19 Haziran 2006MeslekGörüntüle
13KUDSİ, Arapzaded. ? - ö. 1561-62 Ocak / ŞubatAlan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Hikmet Münir Ebcioğlud. 1907 - ö. 31 Aralık 1985Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Kutluer, Sadullahd. 8 Haziran 1921 - ö. 19 Haziran 2006Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16KUDSİ, Arapzaded. ? - ö. 1561-62 Ocak / ŞubatMadde AdıGörüntüle
17Hikmet Münir Ebcioğlud. 1907 - ö. 31 Aralık 1985Madde AdıGörüntüle
18Kutluer, Sadullahd. 8 Haziran 1921 - ö. 19 Haziran 2006Madde AdıGörüntüle