SİRÂCÎ

(d. ?/? - ö. ?/?)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / Başlangıç-15. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı bilinmeyen Sirâcî, Germiyanlıdır (Kütahya). Tezkirelerden sadece Meşâirü’ş-Şu’arâ’da yer verilen bu şairin ailesi, doğumu ve ölümüyle ilgili herhangi bir bilgi yoktur. Aynı kaynakta şairler arasında dikkati ve nüktedanlığıyla tanındığı vurgulanmış, şiir türleri ile aruz, kafiye, belagat, fesahat gibi şiir ilmine dair konular üzerine çok çalışması takdirle karşılanmış, sağlam bir eğitim aldığına da değinilmiştir. Buna dayanarak onun medrese tahsili yaptığı sonucunu çıkarmak mümkün görünmektedir. Adı geçen tezkirede, Saçlı Emîr’in ölümüne düştüğü bir de tarih bulunmaktadır (Meredith-Owens 1971: 152b). Bu tarih dolayısıyla Sirâcî hakkında Sicill-i Osmânî’deki I. Ahmed devri (1603-1617) şairlerinden olduğuna dair kaydın (Mehmed Süreyyâ 1311: 10) doğru olması mümkün değildir. Sirâcî’nin elimizde Edirneli Nazmî’nin Mecma’u’n-Nezâ’ir’inde Kıvâmî’ye, Pervâne Bey Mecmû’ası’nda ise Enverî-i İstanbulî’ye yazdığı birer naziresi vardır.

Kaynakça

Köksal, M. Fatih (2007). “Sirâcî”. Türk Dünyası Edebiyatçılar Yazarlar ve Şairler Ansiklopedisi. C. 7. Ankara: AKM Yay. 590.

Köksal, M. Fatih (hzl.) (2012). Edirneli Nazmî, Mecma’u’n-Nezâ’ir. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-292688/h/edirneli-nazmi-mecmaun-nezair.pdf [erişim tarihi: 15.09.2013]. 

Mehmed Süreyyâ (1311). Sicill-i Osmânî. C. 3. İstanbul.

Meredith-Owens, G. M. (hzl.) (1971). Âşık Çelebi, Meşâ’irü’ş-Şu’arâ (Meşâ’irü’ş-Şu’arâ or Tezkire of Âşık Çelebi). London: Brydone Printers Ltd. vr. 152b.

Pervâne Bey. Mecmû’a-i Nezâ’ir. Topkapı Sarayı Kütüphanesi. Bağdat. No. 406. vr. 258a.

Tuman, Mehmet Nâil (2001). Tuhfe-i Nâilî - Divân Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C. I. hzl. C. Kurnaz; M. Tatcı. Ankara: Bizim Büro Yay.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1998). C. 8. “Sirâcî”. İstanbul: Dergâh Yay. 98.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET FATİH KÖKSAL
Yayın Tarihi: 24.10.2013

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Virdi fetvâ hat-ı müşkînün ile nokta-i hâl

Ki harâmî gözüne hûn-ı muhibb ola helâl

Meh ü hurşîd düşüp yüz sürer ey şâh-süvâr

Kanda kim na’l-i semendünden ola şekl-i hilâl

Gül izârunla nice ola ber-â-ber kim ana

Meh virür reng ü mehe mihr-i ruhun nûr-ı cemâl

Leblerün yâdına şol teşne ki cân atdı revân

Tâ ebed hâk-i mezârından akar âb-ı zülâl

Rûh tasvîr idemez nakkâş eger ey büt-i Çîn

Sûretün nakşına baglarsa zamîrinde hayâl

Nûş-ı meyde eger olmazsa ferah-bahş-ı lebün

Dil-i gam-gîn idemez bâde ile def’-i melâl

Ruhı şem’ine Sirâcî gibi pervâne olup

Tâyir-i sidre-nişîn yaksa aceb mi per ü bâl

Köksal, M. Fatih (hzl.) (2012). Edirneli Nazmî, Mecma’u’n-Nezâ’ir. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-292688/h/edirneli-nazmi-mecmaun-nezair.pdf [erişim tarihi: 15.09.2013]. 1583. 


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1UMUR, Osman Önderd. 1899 - ö. 09.05.1976Doğum YeriGörüntüle
2Dayıoğlu, Gültend. 15 Mayıs 1935 - ö. -Doğum YeriGörüntüle
3AHÎ SÂDIK, Mehemmedd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4UMUR, Osman Önderd. 1899 - ö. 09.05.1976Doğum YılıGörüntüle
5Dayıoğlu, Gültend. 15 Mayıs 1935 - ö. -Doğum YılıGörüntüle
6AHÎ SÂDIK, Mehemmedd. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7UMUR, Osman Önderd. 1899 - ö. 09.05.1976Ölüm YılıGörüntüle
8Dayıoğlu, Gültend. 15 Mayıs 1935 - ö. -Ölüm YılıGörüntüle
9AHÎ SÂDIK, Mehemmedd. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10UMUR, Osman Önderd. 1899 - ö. 09.05.1976Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11Dayıoğlu, Gültend. 15 Mayıs 1935 - ö. -Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12AHÎ SÂDIK, Mehemmedd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13UMUR, Osman Önderd. 1899 - ö. 09.05.1976Madde AdıGörüntüle
14Dayıoğlu, Gültend. 15 Mayıs 1935 - ö. -Madde AdıGörüntüle
15AHÎ SÂDIK, Mehemmedd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle