SİRÂCÎ

(d. ?/? - ö. ?/?)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / Başlangıç-15. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı bilinmeyen Sirâcî, Germiyanlıdır (Kütahya). Tezkirelerden sadece Meşâirü’ş-Şu’arâ’da yer verilen bu şairin ailesi, doğumu ve ölümüyle ilgili herhangi bir bilgi yoktur. Aynı kaynakta şairler arasında dikkati ve nüktedanlığıyla tanındığı vurgulanmış, şiir türleri ile aruz, kafiye, belagat, fesahat gibi şiir ilmine dair konular üzerine çok çalışması takdirle karşılanmış, sağlam bir eğitim aldığına da değinilmiştir. Buna dayanarak onun medrese tahsili yaptığı sonucunu çıkarmak mümkün görünmektedir. Adı geçen tezkirede, Saçlı Emîr’in ölümüne düştüğü bir de tarih bulunmaktadır (Meredith-Owens 1971: 152b). Bu tarih dolayısıyla Sirâcî hakkında Sicill-i Osmânî’deki I. Ahmed devri (1603-1617) şairlerinden olduğuna dair kaydın (Mehmed Süreyyâ 1311: 10) doğru olması mümkün değildir. Sirâcî’nin elimizde Edirneli Nazmî’nin Mecma’u’n-Nezâ’ir’inde Kıvâmî’ye, Pervâne Bey Mecmû’ası’nda ise Enverî-i İstanbulî’ye yazdığı birer naziresi vardır.

Kaynakça

Köksal, M. Fatih (2007). “Sirâcî”. Türk Dünyası Edebiyatçılar Yazarlar ve Şairler Ansiklopedisi. C. 7. Ankara: AKM Yay. 590.

Köksal, M. Fatih (hzl.) (2012). Edirneli Nazmî, Mecma’u’n-Nezâ’ir. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-292688/h/edirneli-nazmi-mecmaun-nezair.pdf [erişim tarihi: 15.09.2013]. 

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Nail Tuman, Tuhfe-i Nâilî . C. I. Ankara: Bizim Büro Yay.

Mehmed Süreyyâ (1311). Sicill-i Osmânî. C. 3. İstanbul.

Meredith-Owens, G. M. (hzl.) (1971). Âşık Çelebi, Meşâ’irü’ş-Şu’arâ (Meşâ’irü’ş-Şu’arâ or Tezkire of Âşık Çelebi). London: Brydone Printers Ltd. vr. 152b.

Pervâne Bey. Mecmû’a-i Nezâ’ir. Topkapı Sarayı Kütüphanesi. Bağdat. Nr. 406. vr. 258a.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1998). C. 8. “Sirâcî”. İstanbul: Dergâh Yay. 98.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET FATİH KÖKSAL
Yayın Tarihi: 24.10.2013
Güncelleme Tarihi: 08.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Virdi fetvâ hat-ı müşkînün ile nokta-i hâl

Ki harâmî gözüne hûn-ı muhibb ola helâl

Meh ü hurşîd düşüp yüz sürer ey şâh-süvâr

Kanda kim na’l-i semendünden ola şekl-i hilâl

Gül izârunla nice ola ber-â-ber kim ana

Meh virür reng ü mehe mihr-i ruhun nûr-ı cemâl

Leblerün yâdına şol teşne ki cân atdı revân

Tâ ebed hâk-i mezârından akar âb-ı zülâl

Rûh tasvîr idemez nakkâş eger ey büt-i Çîn

Sûretün nakşına baglarsa zamîrinde hayâl

Nûş-ı meyde eger olmazsa ferah-bahş-ı lebün

Dil-i gam-gîn idemez bâde ile def’-i melâl

Ruhı şem’ine Sirâcî gibi pervâne olup

Tâyir-i sidre-nişîn yaksa aceb mi per ü bâl

(Köksal, M. Fatih (hzl.) (2012). Edirneli Nazmî, Mecma’u’n-Nezâ’ir. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-292688/h/edirneli-nazmi-mecmaun-nezair.pdf [erişim tarihi: 15.09.2013]. 1583.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Vasıf Öngörend. 15 Şubat 1938 - ö. 14 Mayıs 1984Doğum YeriGörüntüle
2Hüzeyme Yeşim Koçakd. 24 Nisan 1958 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3KÂMİLÎ/HASAN, Hasand. 1841 - ö. 1916Doğum YeriGörüntüle
4Vasıf Öngörend. 15 Şubat 1938 - ö. 14 Mayıs 1984Doğum YılıGörüntüle
5Hüzeyme Yeşim Koçakd. 24 Nisan 1958 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6KÂMİLÎ/HASAN, Hasand. 1841 - ö. 1916Doğum YılıGörüntüle
7Vasıf Öngörend. 15 Şubat 1938 - ö. 14 Mayıs 1984Ölüm YılıGörüntüle
8Hüzeyme Yeşim Koçakd. 24 Nisan 1958 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9KÂMİLÎ/HASAN, Hasand. 1841 - ö. 1916Ölüm YılıGörüntüle
10Vasıf Öngörend. 15 Şubat 1938 - ö. 14 Mayıs 1984Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11Hüzeyme Yeşim Koçakd. 24 Nisan 1958 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12KÂMİLÎ/HASAN, Hasand. 1841 - ö. 1916Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13Vasıf Öngörend. 15 Şubat 1938 - ö. 14 Mayıs 1984Madde AdıGörüntüle
14Hüzeyme Yeşim Koçakd. 24 Nisan 1958 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15KÂMİLÎ/HASAN, Hasand. 1841 - ö. 1916Madde AdıGörüntüle