SUBHÎ, Ahmed

(d. ?/? - ö. 6 Mart 1689/25 Cemâziyelevvel 1101)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Ahmet olan şair, İstanbul’da dünyaya gelmiştir. Doğum tarihi bilinmemektedir. Sultan I. İbrahim döneminde on ay altı gün sadrazamlık yapmış olan Hezar-pâre Ahmed Paşa kızının oğludur. Uzun süre şehremini ruznameciliği yapan Subhî Ahmed, Devlet-i aliyye’de yükseldikçe, nikris (gut olarak bilinen ve daha çok eklemleri etkileyen bir hastalık) hastalığına tutulmuş ve bu yüzden dünyadan el etek çekmeyi ihtiyar etmiştir.

Şiir, inşa ve hat sanatlarında usta olan Subhî, zamanının çoğunu tefsir ve hadis ile uğraşarak geçirmiştir. 25 Cemâziyelevvel 1101 / 6 Mart 1689’da Köprülü-zâde Mustafa Paşa’nın daveti üzerine Edirne’ye gitmiş, aynı sene orada vefat etmiştir. Mezarı Kıyık Camii’nin haziresindedir. Abdî mahlası ile şiirler yazan Himmet Efendi-zâde Şeyh Abdullah Efendi vefatına şu tarihi düşmüştür:

Tâib-i ilm idi hem gurbetde oldu müntekıl

İki vech ile şehâdet rütbesin verdi Hudâ

Bir haber geldikde fevt içün dedim târîhini

Subhî mihr-i meşhedin envâr-ı vechu’llâh ola

Subhî Ahmed Efendi’nin ailesi ilim ve edebiyatla iç içe olmuş bir ailedir. Divan ve Hamse sahibi 18. yy. şairlerinden Feyzî Subhî Ahmed Efendi’nin oğludur. Sâlim, Safâyî ve Şeyhî Subhî’nin mürettep bir Divân’a sahip olduğunu ve şairler arasında mümtaz bir yerinin olduğunu belirtirler (İnce 2005: 453, Çapan 2005: 344, Özcan 1989: 58).

Kaynakça

Akbayar, Nuri- Kahraman, Seyit Ali ( 1996). Mehmed Süreyya Sicill-i Osmânî.  C. 5. İstanbul: Tarih Vakfı Yay. 1519.

Çapan, Pervin (2005). Mustafa Safâyî Efendi Tezkire-i Safâyî (Nuhbetu’l-Âsâr Min Fevâ’idi’i-Eş’âr) İnceleme-Metin-İndeks. Ankara: AKM Yay. 343-344.

İnce, Adnan. ( 2005). Tezkiretü’ş-Şu’arâ Sâlim Efendi. Ankara: AKM Yay. 452-455.

Kurnaz, Cemal-Mustafa Tatcı (hzl.). (2001). Tuhfe-i Nâilî, Mehmet Nail Tuman. Ankara: Bizim Büro Yay..542.

Müstakimzade Süleyman Sadeddin (2000). Mecelletü’n-Nisâb fi’n-Nisbi ve’l-Künâ ve’l-Elkâb. (Tıpkı Basım). Ankara: KB Yay. 291b.

Özcan, Abdulkadir (1989). Şakaik-i Nu’mâniye ve Zeyilleri, Vekayiü’l-Fudalâ II-III Şeyhî Mehmed Efendi. İstanbul: Çağrı Yay. 58.

Yılmaz, Kâşif (2001). Güftî ve Teşrifatu’ş-şu’arâsı. Ankara: AKM Yay. 164-165.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. İBRAHİM HALİL TUĞLUK
Yayın Tarihi: 06.01.2014

Eserlerinden Örnekler

Esîr-i derd-i firâkuz visâle müştâkuz

Harîk-i âteş-i aşkuz zülâle müştâkuz

Felek şu denlü bizi dûr itdi dilberden

Visâle mi irer el arz-ı hâle müştâkuz

İderse dil n’ola bülbül gibi figân her dem

Hemîşe şevk ile gül hayâle müştâkuz

Miyân-ı mûy u elîf kaddi vasfına Subhî

Güşâde tab’ ile ince hayâle müştâkuz

(Çapan, Pervin (2005). Mustafa Safâyî Efendi Tezkire-i Safâyî (Nuhbetu’l-Âsaâr Min Fevâ’idi’i-Eş’âr) İnceleme-Metin-İndeks. Ankara: AKM Yay. 344.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1MUHTÂR, Hasırcı-zâde Sülün Efendi-zâde Ahmed Muhtâr Efendid. 1820 - ö. 1901Doğum YeriGörüntüle
2REŞÂD, V. Mehmedd. 1844 - ö. 1918Doğum YeriGörüntüle
3VÂSIK, Ahmed, Vâsık-ı Dîvâned. ? - ö. 1711Doğum YeriGörüntüle
4MUHTÂR, Hasırcı-zâde Sülün Efendi-zâde Ahmed Muhtâr Efendid. 1820 - ö. 1901Doğum YılıGörüntüle
5REŞÂD, V. Mehmedd. 1844 - ö. 1918Doğum YılıGörüntüle
6VÂSIK, Ahmed, Vâsık-ı Dîvâned. ? - ö. 1711Doğum YılıGörüntüle
7MUHTÂR, Hasırcı-zâde Sülün Efendi-zâde Ahmed Muhtâr Efendid. 1820 - ö. 1901Ölüm YılıGörüntüle
8REŞÂD, V. Mehmedd. 1844 - ö. 1918Ölüm YılıGörüntüle
9VÂSIK, Ahmed, Vâsık-ı Dîvâned. ? - ö. 1711Ölüm YılıGörüntüle
10MUHTÂR, Hasırcı-zâde Sülün Efendi-zâde Ahmed Muhtâr Efendid. 1820 - ö. 1901MeslekGörüntüle
11REŞÂD, V. Mehmedd. 1844 - ö. 1918MeslekGörüntüle
12VÂSIK, Ahmed, Vâsık-ı Dîvâned. ? - ö. 1711MeslekGörüntüle
13MUHTÂR, Hasırcı-zâde Sülün Efendi-zâde Ahmed Muhtâr Efendid. 1820 - ö. 1901Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14REŞÂD, V. Mehmedd. 1844 - ö. 1918Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15VÂSIK, Ahmed, Vâsık-ı Dîvâned. ? - ö. 1711Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16MUHTÂR, Hasırcı-zâde Sülün Efendi-zâde Ahmed Muhtâr Efendid. 1820 - ö. 1901Madde AdıGörüntüle
17REŞÂD, V. Mehmedd. 1844 - ö. 1918Madde AdıGörüntüle
18VÂSIK, Ahmed, Vâsık-ı Dîvâned. ? - ö. 1711Madde AdıGörüntüle