SUBHÎ, Ahmed

(d. ?/? - ö. 6 Mart 1689/25 Cemâziyelevvel 1101)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Ahmet olan şair, İstanbul’da dünyaya gelmiştir. Doğum tarihi bilinmemektedir. Sultan I. İbrahim döneminde on ay altı gün sadrazamlık yapmış olan Hezar-pâre Ahmed Paşa kızının oğludur. Uzun süre şehremini ruznameciliği yapan Subhî Ahmed, Devlet-i aliyye’de yükseldikçe, nikris (gut olarak bilinen ve daha çok eklemleri etkileyen bir hastalık) hastalığına tutulmuş ve bu yüzden dünyadan el etek çekmeyi ihtiyar etmiştir.

Şiir, inşa ve hat sanatlarında usta olan Subhî, zamanının çoğunu tefsir ve hadis ile uğraşarak geçirmiştir. 25 Cemâziyelevvel 1101 / 6 Mart 1689’da Köprülü-zâde Mustafa Paşa’nın daveti üzerine Edirne’ye gitmiş, aynı sene orada vefat etmiştir. Mezarı Kıyık Camii’nin haziresindedir. Abdî mahlası ile şiirler yazan Himmet Efendi-zâde Şeyh Abdullah Efendi vefatına şu tarihi düşmüştür:

Tâib-i ilm idi hem gurbetde oldu müntekıl

İki vech ile şehâdet rütbesin verdi Hudâ

Bir haber geldikde fevt içün dedim târîhini

Subhî mihr-i meşhedin envâr-ı vechu’llâh ola

Subhî Ahmed Efendi’nin ailesi ilim ve edebiyatla iç içe olmuş bir ailedir. Divan ve Hamse sahibi 18. yy. şairlerinden Feyzî Subhî Ahmed Efendi’nin oğludur. Sâlim, Safâyî ve Şeyhî Subhî’nin mürettep bir Divân’a sahip olduğunu ve şairler arasında mümtaz bir yerinin olduğunu belirtirler. (İnce 2005: 453, Çapan 2005: 344, Özcan 1989: 58)

Kaynakça

Akbayar, Nuri- Kahraman, Seyit Ali ( 1996). Mehmed Süreyya Sicill-i Osmânî.  C. 5. İstanbul: Tarih Vakfı Yay. 1519.

Çapan, Pervin (2005). Mustafa Safâyî Efendi Tezkire-i Safâyî (Nuhbetu’l-Âsâr Min Fevâ’idi’i-Eş’âr) İnceleme-Metin-İndeks. Ankara: AKM Yay. 343-344.

İnce, Adnan. ( 2005). Tezkiretü’ş-Şu’arâ Sâlim Efendi. Ankara: AKM Yay. 452-455.

Kurnaz, Cemal-Mustafa Tatcı (hzl.). (2001). Tuhfe-i Nâilî, Mehmet Nail Tuman. Ankara: Bizim Büro Yay..542.

Müstakimzade Süleyman Sadeddin (2000). Mecelletü’n-Nisâb fi’n-Nisbi ve’l-Künâ ve’l-Elkâb. (Tıpkı Basım). KB. Kütüphaneler Genel Müdürlüğü. Ankara. 291b.

Özcan, Abdulkadir (1989). Şakaik-i Nu’mâniye ve Zeyilleri, Vekayiü’l-Fudalâ II-III Şeyhî Mehmed Efendi. İstanbul: Çağrı Yay. 58.

Yılmaz, Kâşif (2001). Güftî ve Teşrifatu’ş-şu’arâsı. Ankara: AKM Yay. 164-165.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. İBRAHİM HALİL TUĞLUK
Yayın Tarihi: 06.01.2014

Eserlerinden Örnekler

Mefâ’ilün fe’ilâtün mefâ’ilün fe’ilün

Esîr-i derd-i firâkuz visâle müştâkuz

Harîk-i âteş-i aşkuz zülâle müştâkuz

Felek şu denlü bizi dûr itdi dilberden

Visâle mi irer el arz-ı hâle müştâkuz

İderse dil n’ola bülbül gibi figân her dem

Hemîşe şevk ile gül hayâle müştâkuz

Miyân-ı mûy u elîf kaddi vasfına Subhî

Güşâde tab’ ile ince hayâle müştâkuz

Çapan, Pervin (2005). Mustafa Safâyî Efendi Tezkire-i Safâyî (Nuhbetu’l-Âsaâr Min Fevâ’idi’i-Eş’âr) İnceleme-Metin-İndeks. Ankara: AKM Yayınları. 344.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1DERVİŞ HASAN ZİHNÎd. ? - ö. 1715Doğum YeriGörüntüle
2NÂMÎ, Mehmedd. ? - ö. 1604Doğum YeriGörüntüle
3ZÎVER, İstanbullud. 1809 - ö. 1829Doğum YeriGörüntüle
4DERVİŞ HASAN ZİHNÎd. ? - ö. 1715Doğum YılıGörüntüle
5NÂMÎ, Mehmedd. ? - ö. 1604Doğum YılıGörüntüle
6ZÎVER, İstanbullud. 1809 - ö. 1829Doğum YılıGörüntüle
7DERVİŞ HASAN ZİHNÎd. ? - ö. 1715Ölüm YılıGörüntüle
8NÂMÎ, Mehmedd. ? - ö. 1604Ölüm YılıGörüntüle
9ZÎVER, İstanbullud. 1809 - ö. 1829Ölüm YılıGörüntüle
10DERVİŞ HASAN ZİHNÎd. ? - ö. 1715MeslekGörüntüle
11NÂMÎ, Mehmedd. ? - ö. 1604MeslekGörüntüle
12ZÎVER, İstanbullud. 1809 - ö. 1829MeslekGörüntüle
13DERVİŞ HASAN ZİHNÎd. ? - ö. 1715Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14NÂMÎ, Mehmedd. ? - ö. 1604Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ZÎVER, İstanbullud. 1809 - ö. 1829Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16DERVİŞ HASAN ZİHNÎd. ? - ö. 1715Madde AdıGörüntüle
17NÂMÎ, Mehmedd. ? - ö. 1604Madde AdıGörüntüle
18ZÎVER, İstanbullud. 1809 - ö. 1829Madde AdıGörüntüle