SÜLEYMAN ERDOĞMUŞ

(d. 1924 / ö. 11.10.2013)
âşık, işçi emeklisi
(Âşık ve Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Süleyman Erdoğmuş, Sivas’ın Şarkışla ilçesine bağlı Ortaköy’de 1924'te doğmuştur (Kırcı ve Gözükızıl vd. 1992: 126). İlkokula başlar ancak çok istemesine rağmen geçim sıkıntısı nedeniyle tamamlayamaz. Babasıyla birlikte Adana’ya çalışmaya gider. 1947'ye kadar Adana’ya gidip gelerek çeşitli yerlerde işçi olarak çalışır. 1947'de evlenen âşığın biri kız, üç evladı vardır. 1964'te geçim sıkıntısı iyice artınca ailesiyle birlikte Ankara’ya gelir (Demirel 2011: 427). Ankara'da muhtelif işlerde çalışan âşık, 1984'te emekli olur. 11 Eylül 2013 tarihinde vefat eden Erdoğmuş, vasiyeti üzerine memleketi Sivas Ortaköy’e defnedilir.

Daha küçük yaşlarda gurbetin ve hasretliğin ne olduğunu öğrenen Erdoğmuş, yaşadıklarından etkilenerek şiir yazmaya başlar. Şiir yazmaya başlamadan önce Âşık Garip, Kerem ile Aslı gibi halk hikâyelerini ve Karacaoğlan’ın şiirlerini okur. Ustası yoktur, ancak köyünün büyüklerinden Salih Sağanak, şiir yazmasına destek olmuştur. Şiirlerinde mahlas olarak bazen adını bazen de soyadını kullanır. Rüya gören, ama bade içmeyen Süleyman Erdoğmuş, rüyasında Hz. Peygamberi, Hz. Hasan ile Hüseyin’i, Hz. Muhammed’in eşini ve Celal Abbas’ı gördüğünü söyler (Demirel 2011:427).

Erdoğmuş’un bir şiirinde yer alan “Şiir çeşmesinden içtim suyumu”, “Erdoğmuş der şiir benim canımdır. Damarda dolaşan kızıl kanımdır” dizeleri şiir yazmaya olan isteğini ve bağlılığını anlatır. Doğan Kaya, Erdoğmuş’un şiir tekniğinin sağlam olduğunu özellikle vurgular (2009:186). Erdoğmuş, şiirlerini genellikle yaşadıklarından etkilenerek yazar. Şiirlerinin konularını gurbet, memleket özlemi, tabiat, vatan, bayrak sevgisi, Atatürk’e olan sevgi sevda, ayrılık, ölüm ve haksızlıklar oluşturur. İlk yazdığı şiirlerinin bulunduğu defteri ablasına verir, acak defteri ablasının yanlışlıkla yaktığını söyler. Kızı İsmihan Erdoğmuş da âşıklık geleneği içinde yetişmiş, şiirleri olan bir âşıktır. Erdoğmuş, 2005'te Gönül Bahçem adındaki şiir kitabını yayımlar.

Kaynakça

Demirel, Mehtap (2011). “Süleyman Erdoğmuş”. Yaşayan Halk Şairleri Sazın ve Sözün Sultanları. C.VII ed: Fatma Ahsen Turan, Özlem Ünalan. Ankara: Gazi Kitapevi, s. 427-439.

Kaya Doğan (2009). Sivas Halk Şairleri C.V (S-Z). Sivas: Sivas Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Yay.

Özhan Mevlüt, Emine Kırcı vd (1992). Yaşayan Halk Ozanları Antolojisi. Ankara: Kültür Bakanlığı Halk Kültürlerini Araştırma ve Geliştirme Genel Müdürlüğü Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. FATMA AHSEN TURAN
Yayın Tarihi: 06.01.2019

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Gönül BahçemGenç Ofset / Ankara2005Şiir

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1NOKSANİ, Ahmet Turan Ünald. 1917 - ö. 1993Doğum YeriGörüntüle
2FAKİR ETHEM/ETEM, Ethem Bakırd. 1916-1917 - ö. 1983Doğum YeriGörüntüle
3HAYRİYE ALTUNOĞLUd. 1932 - ö. 06.06.1994Doğum YeriGörüntüle
4MUSTAFA, Mustafa Kavakd. 1924 - ö. 2001Doğum YılıGörüntüle
5Hacıhasanoğlu, Muzafferd. 1924 - ö. 17 Ocak 1985Doğum YılıGörüntüle
6CEMİL SABRİ UZUNÖMEROĞLUd. 1924 - ö. 17.05.2012Doğum YılıGörüntüle
7MUSTAFA, Mustafa Kavakd. 1924 - ö. 2001Ölüm YılıGörüntüle
8Hacıhasanoğlu, Muzafferd. 1924 - ö. 17 Ocak 1985Ölüm YılıGörüntüle
9CEMİL SABRİ UZUNÖMEROĞLUd. 1924 - ö. 17.05.2012Ölüm YılıGörüntüle
10MUSTAFA, Mustafa Kavakd. 1924 - ö. 2001MeslekGörüntüle
11Hacıhasanoğlu, Muzafferd. 1924 - ö. 17 Ocak 1985MeslekGörüntüle
12CEMİL SABRİ UZUNÖMEROĞLUd. 1924 - ö. 17.05.2012MeslekGörüntüle
13MUSTAFA, Mustafa Kavakd. 1924 - ö. 2001Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Hacıhasanoğlu, Muzafferd. 1924 - ö. 17 Ocak 1985Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15CEMİL SABRİ UZUNÖMEROĞLUd. 1924 - ö. 17.05.2012Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16MUSTAFA, Mustafa Kavakd. 1924 - ö. 2001Madde AdıGörüntüle
17Hacıhasanoğlu, Muzafferd. 1924 - ö. 17 Ocak 1985Madde AdıGörüntüle
18CEMİL SABRİ UZUNÖMEROĞLUd. 1924 - ö. 17.05.2012Madde AdıGörüntüle