SÜLEYMAN, Süleyman Demir

SÜLEYMAN
(d. 1936 / ö. ?)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Süleyman Demir, Ankara’nın Kalecik ilçesinin Afşar köyünde 1936'da doğmuştur. Babasının adı Mehmet, annesinin adı Fatma’dır. Demir, köyünde ilkokula gitmiş, ancak okuma ve yazmayı öğrenemeden okulu bırakmıştır (Demir 2005:3). Sürmeli Bey “Halk Hikâyesi” kitabını okuma arzusuyla okuma yazmayı öğrenir. 1952'de Ankara’ya gelir ve Devlet Demiryollarında dört yıl işçi olarak çalışır. 1956'da askere giden âşık, 1960'da aynı köyden Döne Hanım ile evlenir. İki kız, iki erkek dört çocuk sahibidir (Demir 2005:4). Süleyman Demir, askerden geldikten sonra dışarıdan imtihanla ilkokul diplomasını alır. Demir, Ankara’da Gümrük ve Tekel Bakanlığında, Dışkapı Telsizler Sanat Enstitüsünde, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesinde ve muhtelif işlerde çalışmıştır. Demir, 1963'te Almanya’ya çalışmaya gitmiş. Köln şehrinde Ford otomobil fabrikasında çalışmış ve üç buçuk sene sonra yurda dönmüştür (Demir 2005: 4). 1969'da tekrar Almanya’ya gider ve yedi sene çalışır. 1976'da kesin dönüş yapar. Demir, bir süre bir otelde çalışmış ve isteğe bağlı olarak emekli olmuştur.

Sürmeli Bey Hikayesi’nde geçen şiirler Süleyman Demir’de şiir yazma merakını uyandırır. İlk şiirlerini Almanya’da 1963'te yazmaya başlar. O günden beri şiir yazmaya devam eder. İlk yazdığı şiir 1963’de “Geldim Almanya” adlı şiirdir. Bu şiirinde bir amaç uğruna gurbet diyarı Almanya’ya gittiğinden bahseder (Yerbasan 2008: 569).

Demir’in ustası yoktur, ancak köyünde âşıklık geleneğinin ustalarından İsmail Elibol ve Mustafa Erkuş bulunmaktadır. Ayrıca Âşık Ali İzzet ve Kul Ahmet ile tanışmış, onlarla arkadaşlık yapmış, şiirlerini onlara göstermiş, fikirlerini almıştır. Demir, kendinden önce yaşamış âşıklardan Pir Sultan Abdal, Âşık Veysel, Karacaoğlan, Kul Himmet ve Dertlî’yi usta olarak kabul etmektedir, çağdaşlarından ise Arabî, Musa Merdanoğlu, Mahzuni’yi beğenmektedir. Demir, mahlasını kendi almış olup adını mahlas olarak kullanır (Yerbasan 2008: 571-572).

Âşık, yazdığı şiirlerine mutlaka yer ve tarihi not olarak koyar. Süleyman Demir, gurbet acısını içtenlikle yaşamış, her fırsatta şiirlerinde bunu dile getirmiş; ailesini, memleketini, insanını özlemle anmıştır (Yerbasan 2008: 571). Âşığın şiirlerinde yaşadığı hayatın izlerini bulmak mümkündür Şiirlerinde doğduğu yerleri, gençlik yıllarını, eş ve dost çevresini anlatır. Bunu kimi zaman eleştirel şekilde kimi zaman metheder şekilde dile getirir. Demir’in oğlu da gurbettedir. Oğluna torunlarına olan özlemi de şiirlerinde yer alır. Güzele övgü, feleğe dünyaya sitem, dünyanın faniliği, okuma yazmanın önemi, gençlere nasihatler onun şiirinin konularını oluşturmaktadır. Şiirlerinde toplumsal sorunları da dile getiren âşık, şiirlerini “Hallerimiz Bu” adlı bir kitapta toplamıştır. Halk Ozanları Derneğine üyedir.

Kaynakça

Demir, Sülayman (2005). Hallerimiz Bu. Ankara: Melike Ofset.

Güneş Seval Yerbasan (2008). “Süleyman Demir (Âşık Süleyman)”. Sazın ve Sözün Sultanları Yaşayan Halk Şairleri I. Ed. Fatma Ahsen Turan, Başak Uysal vd. Ankara: Gazi Kitabevi. 569-578.

.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. FATMA AHSEN TURAN
Yayın Tarihi: 16.11.2018
Güncelleme Tarihi: 12.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Hallerimiz BuMelike Ofset / Ankara2005Şiir

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1GÖKKUBBE/GÖKYÜZÜ, Asuman Erkılıçd. 1971 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Nazlı Karabıyıkoğlud. 1985 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Zeynep Bassad. 22 Ekim 1956 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4HATİFÎ CİHAN/HATİF CİHAN, Kasım Dursund. 1936 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Hüseyin Alibabaoğlud. 1936 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Bulut, Şevketd. 31 Temmuz 1936 - ö. 16 Eylül 1996Doğum YılıGörüntüle
7MUSTAFA, Mustafa Karakuşd. 1929 - ö. 20.04.1978MeslekGörüntüle
8NURİ, Nuri Gözetd. 1954 - ö. ?MeslekGörüntüle
9AHMET ERDEMd. 1963 - ö. ?MeslekGörüntüle
10Bahattin Yıldızoğlud. 1953 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11HACI EMİNE/ŞEM\'Î\'NİN GÜLÜ/ŞEM\'Î\'NİN BÜLBÜLÜ, Emined. 1824/1845/1846 ? - ö. 1934/1941?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12MUSTAFA, Mustafa Özbekd. 1910 - ö. 1984Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13SEFİL ERSUN/DOST ERSUN/OZAN ERSUN/KUL ERSUN, Ersun Bağcıd. 1966 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14ALYAKUT, Serdar Alyakutd. 05.04.1974 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15EVLİLİ/EVLİLİ ABBAS, Abbas Hazretîd. 1969 - ö. ?Madde AdıGörüntüle