SÜLEYMAN, Süleyman Demir

SÜLEYMAN
(d. 1936 / ö. -)
âşık, emekli
(Âşık ve Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Süleyman Demir, Ankara’nın Kalecik ilçesinin Afşar köyünde 1936'da doğmuştur. Babasının adı Mehmet, annesinin adı Fatma’dır. Demir, köyünde ilkokula gitmiş, ancak okuma ve yazmayı öğrenemeden okulu bırakmıştır (Demir 2005:3). Sürmeli Bey “Halk Hikâyesi” kitabını okuma arzusuyla okuma yazmayı öğrenir. 1952'de Ankara’ya gelir ve Devlet Demiryollarında dört yıl işçi olarak çalışır. 1956'da askere giden âşık, 1960'da aynı köyden Döne Hanım ile evlenir. İki kız, iki erkek dört çocuk sahibidir (Demir 2005:4). Süleyman Demir, askerden geldikten sonra dışarıdan imtihanla ilkokul diplomasını alır. Demir, Ankara’da Gümrük ve Tekel Bakanlığı’nda, Dışkapı Telsizler Sanat Enstitüsü’nde, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde ve muhtelif işlerde çalışmıştır (Demir 2005:4). Demir, 1963'te Almanya’ya çalışmaya gitmiş. Köln şehrinde Ford otomobil fabrikasında çalışmış ve üç bucuk sene sonra yurda dönmüştür (Demir 2005:4). 1969'da tekrar Almanya’ya gider ve yedi sene çalışır. 1976'da kesin dönüş yapar. Demir, bir süre bir otelde çalışmış ve isteğe bağlı olarak sigorta pirimlerini ödeyerek emekli olmuştur.

Sürmeli Bey Hikayesi’nde geçen şiirler Süleyman Demir’de şiir yazma merakını uyandırır. İlk şiirlerini Almanya’da 1963'te yazmaya başlar. O günden beri şiir yazmaya devam eder. İlk yazdığı şiir 1963’de “Geldim Almanya” adlı şiirdir. Bu şiirinde bir amaç uğruna gurbet diyarı Almanya’ya gittiğinden bahseder (Yerbasan 2008: 569).

Demir’in ustası yoktur, ancak köyünde âşıklık geleneğinin ustalarından İsmail Elibol ve Mustafa Erkuş bulunmaktadır. Ayrıca Âşık Ali İzzet ve Kul Ahmet ile tanışmış, onlarla arkadaşlık yapmış, şiirlerini onlara göstermiş, fikirlerini almıştır. Demir, kendinden önce yaşamış âşıklardan Pir Sultan Abdal, Âşık Veysel, Karacaoğlan, Kul Himmet ve Dertlî’yi usta olarak kabul etmektedir, çağdaşlarından ise Arabî, Musa Merdanoğlu, Mahzunî’yi beğenmektedir. Süleyman Demir, mahlâsını kendi almış olup adını mahlas olarak kullanır (Yerbasan 2008: 571-572).

Âşık, yazdığı şiirlerine mutlaka yer ve tarihi not olarak koyar. Süleyman Demir, gurbet acısını içtenlikle yaşamış, her fırsatta şiirlerinde bunu dile getirmiş; ailesini, memleketini, insanını özlemle anmıştır (Yerbasan 2008: 571). Âşığın şiirlerinde yaşadığı hayatın izlerini bulmak mümkündür Şiirlerinde doğduğu yerleri, gençlik yıllarını, eş ve dost çevresini anlatır. Bunu kimi zaman eleştirel şekilde kimi zaman metheder şekilde dile getirir. Demir’in oğlu da gurbettedir. Oğluna torunlarına olan özlemi de şiirlerinde yer alır. Güzele övgü, feleğe dünyaya sitem, dünyanın faniliği, okuma yazmanın önemi, gençlere nasihatler onun şiirinin konularını oluşturmaktadır. Şiirlerinde toplumsal sorunları da dile getiren âşık, şiirlerini “Hallerimiz Bu” adlı bir kitapta toplamıştır. Halk Ozanları Derneği’ne üyedir.

Kaynakça

Güneş Seval Yerbasan (2008). “Süleyman Demir (Âşık Süleyman)”. Sazın ve Sözün Sultanları Yaşayan Halk Şairleri I. Editör: Fatma Ahsen Turan, Başak Uysal vd. Ankara: Gazi Kitapevi. s.569-578.

Süleyman Demir (2005). Hallerimiz Bu. Ankara: Melike Ofset.

.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. FATMA AHSEN TURAN
Yayın Tarihi: 16.11.2018

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Hallerimiz BuMelike Ofset / Ankara2005Şiir

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1OZAN FEHMİ, Fehmi Doğrugözd. 1962 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2YAZICI SÂLİH, Sâlih bin Süleymând. ? - ö. 1409’dan sonraDoğum YeriGörüntüle
3Dikmen, Veyseld. 28 Eylül 1950 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Hüseyin Alibabaoğlud. 1936 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Sözer, Önayd. 1936 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6SAYDAM/SELAMİ, Selami Saydamd. 1936 - ö. 2012Doğum YılıGörüntüle
7Hüseyin Alibabaoğlud. 1936 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8Sözer, Önayd. 1936 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9SAYDAM/SELAMİ, Selami Saydamd. 1936 - ö. 2012Ölüm YılıGörüntüle
10Hüseyin Alibabaoğlud. 1936 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Sözer, Önayd. 1936 - ö. ?MeslekGörüntüle
12SAYDAM/SELAMİ, Selami Saydamd. 1936 - ö. 2012MeslekGörüntüle
13Hüseyin Alibabaoğlud. 1936 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Sözer, Önayd. 1936 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15SAYDAM/SELAMİ, Selami Saydamd. 1936 - ö. 2012Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Hüseyin Alibabaoğlud. 1936 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17Sözer, Önayd. 1936 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18SAYDAM/SELAMİ, Selami Saydamd. 1936 - ö. 2012Madde AdıGörüntüle