Suphi Varım

(d. 03 Mayıs 1960 / ö. ?)
Cinayet Romanı Yazarı, Akademisyen
(Polisiye – Bilim Kurgu / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

İzmir’de doğdu. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi’ni bitiren Suphi Varım, Dokuz Eylül Üniversitesi’nde ekonomi dalında yüksek lisans ve doktora derecelerini almıştır. Özel sektör meslek kuruluşlarında uzman ve yönetici olarak görev aldıktan sonra Muğla Üniversitesi’nde yardımcı doçent olarak ders vermeye başladı. Akademisyenlik yıllarında İzmir’in tarihiyle yakından ilgilenen Varım, yazılı ve sözlü kaynak taramaları yaparak o dönemlerin kozmopolit kültürel yapısını ve haritalarını gözden geçirdi. Emeklilik sonrasında çocukluk ve gençlik düşlerini gerçekleştirmek amacıyla cinayet romanları yazmaya başladı.

Romanları, XIX. yüzyılın sonu ile XX. başlarındaki İzmir’de geçer. Dönemin toplumsal, ekonomik ve kültürel yapısı politik gelişmeleri de barındıracak şekilde olay örgüsüne yedirilir. Romanların tarihsel akışında, İzmir'in zaman içindeki değişim ve gelişimi gözler önüne serilir. Kentin mekânsal dokusu, - özellikle mimari görünüm - üzerinde önemle durulur. Roman kurgusunda kente ait çeşitli efsaneler ve mahalle söylenceleri de vardır. Roman kahramanları yalnızca Türklerden oluşmaz. Kentin toplumsal ve kültürel yapısında yeri olan Rumlar, Ermeniler, Yahudiler ve Levantenler de sınıfsal konumlarına göre kurguya eklenir. Kahramanların ruhsal durumları ve davranışları yaşadıkları dönemin koşullarınca şekillendirilir. Bazı roman diyaloglarında İzmir Rumcası vardır.

Varım'a göre - kaleme aldığı cinayet romanları bağlamındaki - yazarlığının ilk koşulu, işlediği dönemi gerçekçi bir biçimde yansıtmasıdır. Toplumsal yapı yanı sıra kilise, cami, sinagog, iş hanı, otel, sokak, cadde ve gar gibi mekânlar gerçek isimleriyle ve ait oldukları yerlere göre romanlara aktarılır. Romanlardaki giyim kuşam tarzları ve ulaşım araçları da gerçeklikle yansıtılır. Roman kahramanlarının adları o dönemde tercih edilen adlardan seçilir. Varım'ın yazarlığının ikinci koşulu, suç - suçlu - şüpheli - olay yeri -suç aleti gibi bağlantıların gerçekçi ve tatmin edici bir biçimde kurgulanmasıdır. Suçluyu suça iten nedenler açıkça belirtilmelidir. Bu neden-sonuç ilişkisi, detektifin soruşturma sürecinde de kendini göstermelidir. Detektif, sonuca somut ipuçlarıyla ulaşmak zorundadır. Sonuç, sezgisel ve metafizik unsurlara göre kurulamaz. Dedektifi suçu aydınlatmaya götüren süreç ve bu evredeki ipuçları hikâyede gösterilmelidir.

Yazarın ilk romanı politik kurgu nitelikli bir casusluk öyküsü olan Thule Büyücüsü (2010)'dür. Bu yapıtı izleyen ve Dünya Kitap Telif Polisiye ödülünü kazanan ikinci romanı Karanlıkta İki Ceset (2014) Yunanca çevirisiyle Yunanistan'da yayımlanmıştır. Yine 2014 tarihli Dedektif Çırağı ilk gençlik polisiyesidir. Simirna Cinayetleri Üçlemesi'nin Düello (2015), Kâbus (2015), Gölge (2015); aynı zamanda Kızıl Üçleme Serisi'nden Simirna Kızılı (2016) ve Karanlığımın Kızıl Geçidi (2017); Dedektif Sokratis Polisiyeleri dizisinden Sokratis'in Oyunları (2017) ve Sokratis Ölülerin Peşinde (2018) adlı romanları vardır. Bu cinayet romanlarında Doğan Korcan (Türk), Tarık Melik (Türk), Ronald Morgan (İngiliz), Edmond Leblanc (Fransız), Sergey Andreyev (Rus), Sokratis Eliseos (Rum) karakterleri dedektif işlevi görürler ve cinayeti aydınlatırlar. Yazarın Thule Büyücüsü dışındaki romanları geleneksel kim yaptı? polisiyesinin özelliklerini taşımaktadır.

Kaynakça

Sözlük maddesinin yazımında araştırmacının Suphi Varım'la röportajı sonrasında elde ettiği verilerden yararlanılmıştır.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: GÖKHAN TEKER
Yayın Tarihi: 11.01.2019
Güncelleme Tarihi: 14.11.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Thule BüyücüsüŞenocak Yayınları / İzmir2010Roman
Karanlıkta İki CesetLabirent Yayınları / İstanbul2014Roman
Dedektif ÇırağıLabirent Yayınları / İstanbul2014Roman
DüelloLabirent Yayınları / İstanbul2015Roman
KâbusLabirent Yayınları / İstanbul2015Roman
GölgeLabirent Yayınları / İstanbul2015Roman
Simirna KızılıLabirent Yayınları / İstanbul2016Roman
Karanlığımın Kızıl GeçidiLabirent Yayınları / İstanbul2017Roman
Sokratis'in OyunlarıOğlak Yayınları / İstanbul2017Roman
Sokratis Ölülerin PeşindeOğlak Yayınları / İstanbul2018Roman

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Halit Eyüp (Yenişehirlizâde)d. 1877 - ö. 7 Şubat 1902Doğum YeriGörüntüle
2Bülent Akkurtd. 14 Eylül 1925 - ö. 27 Nisan 2014Doğum YeriGörüntüle
3NEFERÎ, Hüseyin Çolakd. 26.08.1949 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Eray Karıncad. 28 Mart 1960 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Gürsel Koratd. 07 Temmuz 1960 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Necip Tosund. 10 Eylül 1960 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Kubilay Tunçerd. 12 Haziran 1969 - ö. ?MeslekGörüntüle
8Cihan Oğuzd. 18 Nisan 1963 - ö. ?MeslekGörüntüle
9Erhan Benerd. 19 Nisan 1929 - ö. 7 Aralık 2007MeslekGörüntüle
10Ercan Akbayd. 12 Şubat 1959 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11Barış Soydand. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12Vâ-nû Müzehherd. 1912 - ö. 14 Nisan 2011Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13Suphi Aytimurd. 18 Nisan 1922 - ö. 26 Haziran 1997Madde AdıGörüntüle
14Hamdullah Suphi Tanrıöverd. 1885 - ö. 19 Haziran 1966Madde AdıGörüntüle
15M. Suphi Nuri İlerid. 11 Ekim 1953 - ö. 4 Şubat 2004Madde AdıGörüntüle