SÜRAYİ, Gabrail Demirçov

(d. 1882 / ö. 1972)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Türkiye Dışı)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Gabriel Demirçov 1882 yılında Gürcistan'ın, Trialet bölgesi, Gülbend köyünde doğmuştur. Asuri veya Aysoru etnik kimliğine mensuptur. Okur yazarlığı yoktur. Saz ve söz ustası Âşık Coğabi (Sefil Mağdalanov)'dir. Kato adlı bir kıza aşık olduğu fakat ailesi müsaade etmediği için bu kızla evlenemediğini, başka bir kızla evlendiğini şiirlerinden öğrenmekteyiz.1972 yılında Gülbend'de vefat etmiştir (Hacılar 2007: 43).

Sürayi mahlasını kullanmıştır. Yaşadığı dönemde Trialet bölgesinin saz ve söz meclislerinin süsü, bezeği olan Gabrail Demirçov, usta-çırak ilişkisi içinde Urum etnik kimliğindeki Âşık Coğabi (Sefil Mağdalanov)'dan saz ve söz dersleri almış ve geleneği öğrenmiştir. Âşıklık geleneğine vukufiyeti ve hitap ettiği çevre itibari ile kendisi Urum etnik kimliğine mensup şair olarak bilinse de kendisi Asuri/ Aysoru etnik kimliğine mensuptur. Kendisinin de on iki aşığa ustalık yaptığı bilinmektedir (Hacılar 2007: 43). "Neylerem ele hemdemi salam verip almasın/ Ahtarıp göynüm evini gizlin sırrım bilmesin/ Dili meni inandırıp göynü özge olmasın/ Doğru vefadarım ola hem güle hem güldüre" dizesinde olduğu gibi şiirlerinde zamandan şikayet, sevgiliye övgü ve sevgilinin vefasızlığı, tabiatın güzelliği, dünyanın geçiciliği gibi konuları işlemiştir (Hacılar 2007: 44). Meshet- Cevaheti- Vardziya bölgelerinin aranılan, şöhretli âşıklarındandır. Kuzeydoğu Anadolu ve Kafkasya coğrafyasında kullanılan âşık makam/ havalarını bilmekte ve başarıyla icra etmektedir. Divan, güzelleme, muhammes, geraylı, koşma gibi bölgede kullanılan tür ve şekillerin tamamına ait şiirleri vardır. Bölgesinde yetişen âşık ve şairlere ait şiir ve hikayeler hakkında derinlemesine bilgi sahibidir ve çok geniş bir repertuvara sahiptir. Türkçe'nin yanı sıra Gürcüce şiirler de meydana getirmektedir. Şiirleri Terekeme-Azerbaycan Türkçesi ağız özellikleri taşımaktadır.

Kaynakça

Hacılar, Valeh (2007). Türk Dilli Gürcü, Yunan ve Aysoru Aşıq - Şairleri.  Bakü: Azerbaycan Millî İlimler Akademiyası Folklor Enstitüsü. 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. ERDOĞAN ALTINKAYNAK
Yayın Tarihi: 20.11.2018
Güncelleme Tarihi: 12.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1HÜSEYİN ALYANSOĞLUd. ? - ö. 1963Doğum YeriGörüntüle
2SANDRO KAVRELİŞVİLİd. 1880 - ö. 1971Doğum YeriGörüntüle
3SEFİL LADO, Vladimir Beruaşvilid. 1877 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Sabri Cemil Yalkutd. 01 Eylül 1882 - ö. 12 Ağustos 1957Doğum YılıGörüntüle
5(MEVLEVİ) MEHMET ABDÜLBAKİd. 1882 - ö. 25.02.1935Doğum YılıGörüntüle
6Halil Nihat Bozteped. 1882 - ö. 17 Şubat 1949Doğum YılıGörüntüle
7Ahmet Emin YALMANd. 1888 - ö. 19 Aralık 1972Ölüm YılıGörüntüle
8Baki Süha Edipoğlud. 1915 - ö. 15 Eylül 1972Ölüm YılıGörüntüle
9DALĞA, Merziye Ehmedi Üskuyid. 1945 - ö. 1972?/1975?Ölüm YılıGörüntüle
10OZANSOY, Abdülkadir Ozansoyd. 1954 - ö. ?MeslekGörüntüle
11HAYRANÎ, Ziya Kayad. 01.01.1952 - ö. ?MeslekGörüntüle
12ABBAS BEHLÜL-ZÂDEd. 1941 - ö. ?MeslekGörüntüle
13KUDSİZADE, Ahmed Medenîd. 1889 - ö. 1940Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14MUSTAFA GÖKKAYAd. 1910 - ö. 18.03.1983Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15SANDRO KAVRELİŞVİLİd. 1880 - ö. 1971Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ALİ RIZA SÜLEYMANİd. 1953 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17AHMET, Ahmet Bozkurtd. 1926 - ö. 04.11.1991Madde AdıGörüntüle
18DERDİÇOK, Ömer Lütfi Derdiçokd. 1874 - ö. 1937Madde AdıGörüntüle