TÂBÎ, Sûfî-zâde

(d. ?/? - ö. 955 veya 970/1548 veya 1562)
divan şairi, kadı, hattat
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

İstanbulda doğdu. Asıl adı bilinmemektedir. Emir Seyyid Ahmed Buhârî dervişlerinden birinin oğludur. Bu sebeple Sûfî-zâde ya da Derviş-zâde sanıyla tanındı. Öğrenimini tamamladıktan sonra kadılık yaptı. Yazısının güzelliği ile de dikkat çekmiş olup devrinin tanınan hattatlarındandır. Sülüs, nesih ve talikte icazet aldı. Şeyh Esbegullah Efendi’nin ikinci halifesi Abdüllatif Efendi ile beraber hacca gitti ve orada vefat etti. Abdüllatif Efendi'nin ilki 955/1548, ikincisi 970/1562 yılında olmak üzere iki defa hacca gitmiş olması, Tâbî’nin kesin ölüm tarihini tespit etmeyi zorlaştırmaktadır. Mezarı Hicaz’dadır. Kâmusü’l-A’lâm’da hac yolunda vefat ettiği bilgisi vardır.

Tâbî, laubali yaradılışlıdır. Eğlence meclislerinde çokça vakit geçirmiştir. Şiirlerinde Bâkî’yi takip etmiş, hezellerinde Sânî mahlaslı Can Memi’nin yolundan gitmiştir. Şairleri ve dönem aydınlarını garip sözlerle ve acayip şiirlerle hicvetmiş, onlar da Tâbî’ye aynı yolla cevap vermişlerdir. Hattı gibi şiirleri de güzel bulunup beğenilmiştir.

Kaynakça

Atik Gürbüz, İncinur (2011). Mecmû’a-i Letâ’if. Doktora Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi.

İpekten, Halûk, Mustafa İsen, Recep Toparlı, Naci Okçu ve Turgut Karabey (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay. 

Karatay, Halit (2008). Hattat Divan Şairleri. Ankara: Akçağ Yay. 

Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâ’irü’ş-Şu’arâ (İnceleme-Metin). İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmet Nail Tuhfe-i Na’ilî: Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. Ankara: Bizim Büro Yay.

Müstakim-zâde Süleyman Sa’deddin (2000). Mecelletü’n-nisâb-Tıpkı Basım. Ankara: KB Yay.

Solmaz, Süleyman (hzl.) (2009). Ahdî ve Gülşen-i Şu’râ’sı (İnceleme – Metin). http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-219145/h/agm.pdf [erişim tarihi: 12.05.2013].

Sungurhan Eyduran, Aysun (hzl.) (2009). Kınalızâde Hasan Çelebi, Tezkîretü’ş-Şu’arâ. Ankara: Kültür Bakanlığı e-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83504/kinalizade-hasan-celebi---tezkiretus-suara.html [erişim tarihi: 12.05.2013].

Şemseddin Sâmî (1308). Kâmûsü’l-A’lâm. İstanbul: Mihran Matbaası. 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İNCİNUR ATİK GÜRBÜZ
Yayın Tarihi: 20.07.2013
Güncelleme Tarihi: 10.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

mefâ’îlün mefâ’îlün mefâ’îlün mefâ’îlün

Dilâ nakd-i sirişk ü genc-i dil cânânuñ olsun hep

Ne kim var yok cihân mülkinde ol sultânuñ olsun hep

 

Dür-i sîr-âb-ı eşküm bahr-ı çeşmümden yiter çünkim

Sadefler içre gevherler dilâ ummânuñ olsun hep

 

Geçer cismde dâğum zer yirine çünki ey hˇâce

Gömilsün genc-i Kârûn yirlere vîrânuñ olsun hep

 

Derüñ dârü’ş-şifâsında dizilsün cümle âşıklar

Asâ-yı âh ile dil-hasteler derbânuñ olsun hep

 

Kemâl-i hüsn ü hulkuñ nazmın itsün cümle şâ’irler

Dil ehline Zahîr ol Husrevâ Selmânuñ olsun hep

 

Kesilsün başlar tîğüñle tenler hâksâr olsun

Kemân-ebrûñ içün halk-ı cihân kurbânuñ olsun hep

 

Şehâ Tâbî gibi uşşâka in’âm eyle düşnâmuñ

Senüñ halk-ı cihân şermende-i ihsânuñ olsun hep

 (Atik Gürbüz, İncinur (2011). Mecmû’a-i Letâ’if. Doktora Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi. 170.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1CEMÎLE HANIM, İstanbullud. ? - ö. 19. yy.Doğum YeriGörüntüle
2SÂCİDd. ? - ö. 1844Doğum YeriGörüntüle
3Celal Esat Arsevend. 1875 - ö. 13 Kasım 1971Doğum YeriGörüntüle
4CEMÎLE HANIM, İstanbullud. ? - ö. 19. yy.Doğum YılıGörüntüle
5SÂCİDd. ? - ö. 1844Doğum YılıGörüntüle
6Celal Esat Arsevend. 1875 - ö. 13 Kasım 1971Doğum YılıGörüntüle
7CEMÎLE HANIM, İstanbullud. ? - ö. 19. yy.Ölüm YılıGörüntüle
8SÂCİDd. ? - ö. 1844Ölüm YılıGörüntüle
9Celal Esat Arsevend. 1875 - ö. 13 Kasım 1971Ölüm YılıGörüntüle
10CEMÎLE HANIM, İstanbullud. ? - ö. 19. yy.MeslekGörüntüle
11SÂCİDd. ? - ö. 1844MeslekGörüntüle
12Celal Esat Arsevend. 1875 - ö. 13 Kasım 1971MeslekGörüntüle
13CEMÎLE HANIM, İstanbullud. ? - ö. 19. yy.Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14SÂCİDd. ? - ö. 1844Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Celal Esat Arsevend. 1875 - ö. 13 Kasım 1971Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16CEMÎLE HANIM, İstanbullud. ? - ö. 19. yy.Madde AdıGörüntüle
17SÂCİDd. ? - ö. 1844Madde AdıGörüntüle
18Celal Esat Arsevend. 1875 - ö. 13 Kasım 1971Madde AdıGörüntüle