TAHSİN, Tahsin Efendi

(d. 1878 / ö. 1957)
âşık
(Âşık ve Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Tahsin Efendi, H.1295/M.1878 yılında Ermenek’te (Karaman) dünyaya gelmiştir. Mahlâsı Âşık/Âşık Tahsin'dir. Müftîzâdeler lakabıyla meşhur olan bir aileye mensuptur. Babası Müderris Saîd Efendi'dir. Tahsin Efendi önce Ermenek Rüştiyesi'nde okumuş, daha sonra medrese tahsili yapmıştır. Konya Meclis-i Umumî ve Encümen-i Vilayet Üyeliklerinde bulunmuş, Konya’ya yerleşmiştir. Heceyle şiirleri vardır. 79 yaşında 1957 yılında Konya'da vefat etmiştir (Kayaokay 2019: 23-47).

Ermenekli Hasan Tahsin Efendi (Görgülü), Ermenekli Kel Şair adıyla anılan Hasan Rüştü ile hem anne, hem de baba tarafından akrabadır. Yazı ve şiirlerini yayımlatmadan önce Hasan Rüştü Bey’e okur, yayınlanması için onun tavsiye ve eleştirilerini alırdı. Sık sık saz ve söz meclislerine katılan Hasan Tahsin’in, 16 dörtlükten oluşan Divlek Destanı meşhurdur (Ergun-Uğur 1926: 13-14; Yeniterzi 2001: 147-149; Ayva 2005: 275-276). Günlük ve hoşuna giden olaylar için destan yazmakla meşhur olmuştur. Özellikle; 1935, 1936 ve 1937 yıllarında Cumhuriyet’in yıldönümleri için yazmış olduğu destanlar meşhurdur. Yine, Berber Hasan Usta’yı övdüğü 38 dörtlükten oluşan Berber Destanı oldukça ünlüdür (Ergun-Uğur 1926: 13-14; Yakıcı 1994: 199-200; Yeniterzi 2001: 147-149; Odabaşı 1999: 65-71; Ayva 2005: 275-276). Hasan Tahsin’in Manzûme-i Harb adlı 39 bendden oluşan, I. Dünya savaşı yıllarında, 1915-1916 tarihleri arasında kaleme alınmış, savaş ve kahramanlık konulu bir şiiri vardır. Türkü formundaki bu şiir de hecenin 11'li kalıbı ile yazılmıştır. Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı sırasındaki durumunu sade ve akıcı bir dille dile getirmektedir. İlyas Kayaokay bu şiiri ilk defa gün ışığına çıkarmış ve tahlil etmiştir (Kayaokay 2019: 23-47).

Kaynakça

Ayva, Aziz (2005). Konya Âşıklık Geleneği ve Âşık Ataroğlu Hayatı, Sanatı, Şiirleri ve Şiirlerinin Tahlili. Konya, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Doktora Tezi.

Ergun, Sadeddin Nüzhet, Mehmet Ferid Uğur (1926). Konya Vilâyeti Halkiyat ve Harsiyatı. Konya: Konya Vilâyet Matbaası.

Kayaokay, İlyas (2019). "Ermenekli Âşık hasan Tahsin'in Bilinmeyen Bir Eseri: manzume-i Harb". Oğuz Türkçesi Araştırmaları Dergisi, S. 1, s. 23-47.

Odabaşı, A. Sefa (1999). “Ermenekli Hasan Tahsin Görgülü ve Berber Destanı”. Konya, Folklor ve Halk Edebiyatı Kongresi / 23-25 Ekim 1998 Konya, s. 65-71.

Yakıcı, Ali (1994). “Başlangıcından 20. Yüzyıla Kadar Konya’da Âşıklık Geleneği”. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi / Yeni Dönem, 2, Bahar, s. 177-201.

Yeniterzi, Emine (2001). “Tanzimat’tan Cumhuriyet’in İlk Yıllarına Kadar Konyalı Şair ve Yazarlar”. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 10, Konya, s. 77-159.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AZİZ AYVA
Yayın Tarihi: 22.04.2019

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1KEMÂL ÜMMÎ, İsmâ’îld. 1375-76 ? - ö. 1475-76Doğum YeriGörüntüle
2SEYYÂHî/DEVRÂNî/İMAMOĞLU/SAMİMî/NURİ ŞAHİNOĞLU, Bekir Sami Özsoyd. 1953 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3İLMÎ, İlmî Çelebid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4DİZÂRî, Mehmetd. 1878 - ö. 1915Doğum YılıGörüntüle
5M. Ayaz İshaki İdillid. 23 Şubat 1878 - ö. 22 Temmuz 1954Doğum YılıGörüntüle
6SIRRÎ, Muharrem Hilmi Kösetürkmend. 1878 - ö. 1964Doğum YılıGörüntüle
7Ayel, Edipd. 23 Ağustos 1894 - ö. 17 Ocak 1957Ölüm YılıGörüntüle
8İnal, İbnülemin Mahmut Kemald. 17 Kasım 1871 - ö. 14 Mayıs 1957Ölüm YılıGörüntüle
9ÖMER, Ömer Lütfi Velid. 1874 - ö. 1957Ölüm YılıGörüntüle
10GÜLFİDAN, Gülfidan Kurtd. 1910 - ö. ?MeslekGörüntüle
11HÜSEYNİ/MAHSUN HÜSEYİN, Hasan Hüseyin Orhand. 1900 - ö. 17.11.1945MeslekGörüntüle
12FAHRÎ, Süleymand. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
13HÜSEYİN, Hüseyin Orhand. 1938 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14HASGÜL, Hasan Hüseyin Erimd. 1945 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ALİ AĞAd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16VÂSIF, Ahmed Vâsıf Efendid. 1738-39 - ö. 1807Madde AdıGörüntüle
17RAHMÎ, Mustafa Rahmî Efendid. ? - ö. 8 Ağustos 1752Madde AdıGörüntüle
18Fâhir, Ahmed Fâhir Efendid. ? - ö. 1760Madde AdıGörüntüle