TÂİB, Kazak-zâde İbrahim

(d. 1209/1794 - ö. ?/1834\\\'ten sonra)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı İbrahim olup Kazak-zâde olarak da bilinmektedir. Tezkirelerde ismine rastlanmadığından şairle ilgili en önemli kaynak kendi eserleridir. Eserlerinden elde edilen bilgilere göre şair 1209/1794 yılında Malatya’da doğmuş, çocuk yaşta gurbete çıkmış, yirmi yıl gurbette bulunduktan sonra tekrar Malatya’ya dönmüştür. 19. yüzyılın birinci yarısında II. Mahmûd’un padişahlığı zamanında eser vermiş bir şairidir. İkinci Dîvân'ını bitirme tarihi 1834 olduğuna göre şair, bu tarihten sonraki bir zamanda vefat etmiş olmalıdır.

 Şairin iki Dîvân'ının birer nüshasının olduğu tespit edilebilmiştir:

1. Dîvân: Almanya-Berlin Millî Kütüphanesi’nde olup 1824’te yazılmıştır. Dîvân'da mesnevi tarzında yazılmış manzum 1 dibace, 11 musammat ( 4 muhammes, 7 müseddes ), 405 gazel, 10 müstezad, 28 rubai, 28 müfred, 8 koşma ve 1 tarih bulunmaktadır.

2. Dîvân: Ankara Millî Kütüphane’dedir ve 1834 yılında tamamlanmıştır. Bu Dîvân'da ise 1 mensur dibace, 311 gazel, 7 müstezad, 7 musammat (1 murabba, 5 muhammes, 1 müseddes), 28 rubai, 28 müfred ve 1 tarih vardır.

İbrahim Tâ’ib; Fuzûlî, Nâbî, Bağdatlı Rûhî, Niyâzî-i Mısrî gibi şairlerden etkilenmiş olup klasik Türk şiiri geleneğine uygun daha çok tasavvufi tarzda şiirler yazmıştır. Birinci Dîvân'da 8 koşma, ikinci Dîvân'da heceyle 3 gazel yazmış olması onun halk şiirine de ilgi duyduğunu göstermektedir. İbrahim Tâ’ib rindâne, kalenderâne, dervişâne ve âşıkâne üslupta tasavvufi aşkı anlatan şiirler yazmıştır. Şair, Fuzûlî’nin tasavvuf anlayışına benzer bir anlayışa sahiptir.  

Kaynakça

Gülseren, M., Şentürk, A. (1990). Malatyalı Şairler Antolojisi. Malatya: Dünya Matbaası.

Gündüz, Erol (hzl.)(2009). İbrâhim Tâ’ib Divanı ( İnceleme-Metin). Doktora Tezi. Konya: Selçuk Üniversitesi.

İbrâhîm Tâ’ib (1824). Divan (1). Almanya Millî Kütüphanesi. Ms.or.oct.2171. Berlin, Almanya.

Kazak-zâde İbrâhîm Tâ’ib (1834). Divan (2). Millî Kütüphane. 06 Mil. Yz. A 6900. Ankara.

Kavruk, Hasan ve Metin Özer (2006). Geçmişten Günümüze Malatya Şairleri. Malatya: Malatya Belediyesi Kültür Yay.

Öztemiz, Abdullah (1946). “İbrâhim Tâ’ib". Derme. Malatya: Malatya Halkevi Dergisi (19):14.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EROL GÜNDÜZ
Yayın Tarihi: 26.08.2013
Güncelleme Tarihi: 10.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Koşma

Girdim seyr eyledim bâğ-ı cinânın

Lâle ağlar sünbül ağlar bâr ağlar

Sordum halka didi gonce fidânın

Gonca ağlar bülbül ağlar hâr ağlar

 

Yaralandı gönül yâr şikestinden

Hun-hâre bakışlı çeşm-i mestinden

Efendim ol senin kahr-ı dehrinden

Lâle ağlar feryâd ağlar zâr ağlar

 

Hâb-ı nazdan uyan gözleri mahmûr

Bûse-i rahm eyle bendeni mesrûr

Asarsın kemteri misâl-i Mansûr

Asan ağlar resen ağlar dâr ağlar

 

Tâ’ibâ yitirdin çeşm-i bîmârı

Oldun anın içün hem şerr-i sârî

Aldı daldan beri nâzlı dil-dârı

Nâmûs ağlar ğayret ağlar ‘ar ağlar

(Gündüz, Erol (hzl.)(2009). İbrâhim Tâ’ib Divanı ( İnceleme-Metin). Doktora Tezi. Konya: Selçuk Üniversitesi. 60.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1BEKİR, Bekir Erend. 1932 - ö. 1992Doğum YeriGörüntüle
2HASAN, Hasan Emekd. 1939 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Abidin Güneylid. 26 Haziran 1947 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4RİF'AT, Hacı Hüseyin Rif'at Efendi, Gökmen-zâded. 1794 - ö. 1860Doğum YılıGörüntüle
5VÂZEH/VÂZIH, Mirza Şefid. 1794 - ö. 1852Doğum YılıGörüntüle
6ÂTIF, Çavuş-zâde Âtıf Ahmed Beyd. 1794 - ö. 1846Doğum YılıGörüntüle
7RİF'AT, Hacı Hüseyin Rif'at Efendi, Gökmen-zâded. 1794 - ö. 1860Ölüm YılıGörüntüle
8VÂZEH/VÂZIH, Mirza Şefid. 1794 - ö. 1852Ölüm YılıGörüntüle
9ÂTIF, Çavuş-zâde Âtıf Ahmed Beyd. 1794 - ö. 1846Ölüm YılıGörüntüle
10RİF'AT, Hacı Hüseyin Rif'at Efendi, Gökmen-zâded. 1794 - ö. 1860Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11VÂZEH/VÂZIH, Mirza Şefid. 1794 - ö. 1852Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12ÂTIF, Çavuş-zâde Âtıf Ahmed Beyd. 1794 - ö. 1846Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13RİF'AT, Hacı Hüseyin Rif'at Efendi, Gökmen-zâded. 1794 - ö. 1860Madde AdıGörüntüle
14VÂZEH/VÂZIH, Mirza Şefid. 1794 - ö. 1852Madde AdıGörüntüle
15ÂTIF, Çavuş-zâde Âtıf Ahmed Beyd. 1794 - ö. 1846Madde AdıGörüntüle