TERHAN, Terhan İnan

?
(d. 1963 / ö. 1993)
âşık
(Âşık ve Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Terhan İnan, adıyla bilenen âşık mahlas olarak da kendi ismini kullanır. Terhan, Kars'ın Arpaçay ilçesine bağlı Koç köyünde 1963'te dünyaya gelmiştir. Lise mezunu olan âşık, evlidir. İlkokul yıllarında türkü söyleyen âşık, ilerleyen yıllarda ise köylerindeki düğünlere gelen âşıklara duyduğu merakla bu sanata başlar. Bu merakı onu, çocukluk yıllarında usul gereği çocukların toplantı meclisinden çıkarıldıkları zamanlarda dışarıda saatlerce beklemek zorunda bırakır. Çoğu zaman beklentisinin karşılığı olarak içeri girip bir köşede oturarak âşıkları dinleme fırsatı bulur. Hatta bu ilgisinden ötürü evde kendisine bir ağaç alıp saz yapar ve aynı ortamı yaşamaya çalışır. Ortaokul yıllarında ise bir saz alarak kendi çabasıyla kısa sürede saz çalmayı öğrenir. Bu yeteneği sayesinde okul piyeslerinde, korolarda ve bazı toplantılarda şiir ve türkü söyler. Kars'taki lise öğrenimi yıllarında âşıklığa ilgisi nedeniyle her fırsatta dönemin âşık kahvehanesi olan Çobanoğlu Kahvesine gider. Burada âşıkları ilgiyle dinleyip öğrendiklerini yazar. Bu ilgisi, usta âşıkların dikkatini çeker ve dönemin usta âşıklarına çırak olma olma fırsatı bulur. Okuluna devam ederken burada dört yıl çıraklık yapar. Daha sonra köy düğünlerinde çalıp söylemeye başlar. İnan geçimini âşıklık geleneğini sürdürür. Aynı zamanda bazı yarışmalara radyo ve televizyon programlarına katılır. Birçok kez derece alan âşık, 1985'te Ankara'da Öğretmen, Okul adlı şiir yarışmasında birincilik ödülü alır (Halıcı 1992: 249). Usta malı hikâyeler bilen âşığın ustaları Murat Çobanoğlu, Günay Yıldız ve Sabri Şimşekoğlu'dur (Özhan 1992: 165). İnan, 1993 yılında geçirdiği bir kaza sonucu hayatını kaybetmiştir.

1975'te babasının vefat etmesinin ardından içli türüküler söylemeye başlar. Kendine ait birçok şiiri olan Terhan, şiirlerini kitaplaştırmamış ancak mahallî gazetelerde yayımlamıştır (Halıcı 1992: 250). İnan, yazdığı şiirlerinde hece ölçüsünü kullanmış, içerik bakımından ise daha çok didaktik bir üslup kullanmıştır. "Olmalı", "Nasihat", "Divan" adlı şiirleri bu üslupla yazılmış şiirlerindendir. "Gözlerinden Yaş Çıktı" adlı şiirinin içeriğinde ise kendi hayatından yakınmıştır.

Kaynakça

Bolçay, Ezgi (2012). Kars'ta Âşıklık Geleneği ve Karslı Âşık Maksut Koca'nın Hayatı, Sanatı ve Şiirleri. Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi.

Halıcı, Feyzi (1992). Âşıklık Geleneği ve Günümüz Halk Şairleri. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Yay.

Özhan, Mevlüt vd. (1992). Yaşayan Halk Ozanları Antolojisi. Ankara: Kültür Bakanlığı Halk Kültürlerini Araştırma ve Geliştirme Genel Müdürlüğü Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ERGİN ALTUNSABAK
Yayın Tarihi: 21.12.2018

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ŞÂDÎ, Süleymând. 1830 - ö. 1900Doğum YeriGörüntüle
2Gökçe, Abbasd. 1927 - ö. 20 Aralık 2014Doğum YeriGörüntüle
3RIFKÎ, Mahmûd Rıfkîd. ? - ö. 1864Doğum YeriGörüntüle
4Levent Asland. 17 Şubat 1963 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5İsmail Güzelsoyd. 10 Haziran 1963 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6NECATİ/NECO, Necati Aksakald. 1963 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Zamanov, Abbasd. 10 Ekim 1911 - ö. 1 Nisan 1993Ölüm YılıGörüntüle
8Meliha Avni Sözend. 1905 - ö. 29 Mart 1993Ölüm YılıGörüntüle
9Oruz, İffet Halimd. 1904 - ö. 20 Ağustos 1993Ölüm YılıGörüntüle
10ALHAN, Alhan Kudret Oğlu Esgerlid. 1933 - ö. 1989MeslekGörüntüle
11TACİ, Taceddin Kekeçd. 1943 - ö. ?MeslekGörüntüle
12ALİ KASIM OĞLU NESİBOVd. 1929 - ö. ?MeslekGörüntüle
13MAKSUD BALA OĞLU HACIYEVd. 1913 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14EHLİSOYDAN, Hüseyin Hilmi Akbulutd. 1927 - ö. 1986Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15TAHİR, Tahir Demirözd. 1912? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Mihriban İnan Karateped. 19 Temmuz 1972 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17İnan, Ergind. 14 Kasım 1943 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18FATMA İNANd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle