TÎGÎ, Mehmed Bey

(d. ?/? - ö. 1617/1027)
divan şairi, sipahi, müteferrika, ihtisap ağası
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Edirnelidir. Asıl adı Mehmed olan şair Tîgî mahlasını kulandı. Riyâzî, şairin Üsküplü olduğunu belirtir (Riyâzî 1346: 37). Edirne sarayında yetişti ve buradan sipahi olarak çıktı. Daha sonra Dergâh-ı Âlî’de müteferrika oldu. Bu görevinin dışında Edirne’de ihtisap ağalığı yaptı. 1027/ 1617 tarihinde vefat eden şairin Rızâ Tezkiresinde vefat tarihi 1020/ 1611 olarak verilir (Zavotçu 2009: 281).

Tîgî, Kemâlpaşazâde’nin Nigâristan adlı eserini Farsça’dan Türkçe’ye tercüme etmiş fakat müsvedde halinde kalan bu eser daha sonra kaybolmuştur. Kaynaklar şairin bir de divanı olduğunu belirtmektedir. Aynı zamanda güzel tarih manzumeleri olan şairin, Edirne’deki tarihi Ali Paşa kapalı çarşısının ve Selimiye Camii’nin yapılışına yazdığı tarihler çok meşhurdur (Canım 1995: 252, 253). 

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyyâ, Sicill-i Osmanî. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay.

Balcı, Rüştü (2014). Kâtip Çelebi, Keşfü’z-Zünûn An Esâmi’l-Kütübi Ve’l-Fünûn. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay.

Canım, Rıdvan (1995). Edirne Şairleri. Ankara: Akçağ Yay.

İpekten, Haluk vd. (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KB Yay.

Kayabaşı, Bekir (1997). Kaf-zâde Fâ’izî’nin Zübdetü’l Eşâr’ı. Doktora Tezi. Malatya: İnönü Üniversitesi.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Nail Tuman, Tuhfe-i Nâilî. Ankara: Bizim Büro Yay.

Müstakimzade Süleyman Sadeddin (2000). Mecelletü’n-Nisâb fi’n-Nisbi ve’l-Künâ ve’l-Elkâb. (Tıpkı Basım). Ankara: KB Yay.

Riyâzî. Riyazu'ş-şuarâ. Millet Ktp. Ali Emiri Ef. 1346. 37.

Sungurhan Aysun (hzl.) (2008). Beyânî, Tezkiretü'ş-Şuarâ. Ankara: Kültür Bak. Yay. E-kitap:http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-215416/h/giris.pdf [erişim tarihi: 22.03.2014]

Şemseddin Sâmî (1311). Kâmûsü’l-A’lâm. C. 4. İstanbul.

Zavotçu, Gencay (2009). Rıza Tezkiresi, (İncelenme-Metin). Sahaflar Kitap Sarayı. İstanbul. 

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. ŞERİFE ÖRDEK
Yayın Tarihi: 03.04.2014

Eserlerinden Örnekler

Selimiye Camii’nin İnşasına Söylediği Tarih

Sâhib-i hayrât Şâhenşâh-ı Mahmûd’üs-sıfât

Husrev-i rûy-ı zemîn ü zıll-i Rabbü’l-'âlemin

Hazret-i Sultan Selîm İbni Süleymân-ı velî

Dâver-i kâ'im-makâm-ı şer-i Fahrü’l-mürselîn

Kalb-i mü’minveş bu beytu'llâhı ma’mûr eyleyip

Kıldı her tâk-ı bülendin 'ibret-i 'arş-ı berîn

Na’t-ı gülzâr-ı harîm-i hâzihî cennâtü adn

Vasf-ı tıb enfâs-ı tıbtüm fedhulûhâ hâlidîn

Yazdı Tîgî levh-i bâb-ı cennete târîhini

Câmi'-i şâh-ı selîmü’l-kalb imâm-ı cem’-i dîn (982/1575)

(Canım, Rıdvan (1995). Edirne Şairleri. Ankara: Akçağ Yay. 253)

***

Niyâz ehline aslâ rahmı yok bir nâzenînim var

Makâm-ı şîvede bir şâh-ı istignâ-güzînim var

Ba’îd olmaz uzakdan gözler isem pertev-i mihrin

Basîret ehline gün gibi çeşm-i dûrbiînim var

Sadâ-yı tîşesinden Bîsütûn inlerse Ferhâdın

Benim de taşlara te’sîr eden âh-ı hazînim var

Nigîn ü hâtem-i Cemşîd nâmın ağzına almam

Ne dünyâya mahabbet üzreyim ne halka kinim var

Edip çerhi siper tîr-i kazâdan kaçmazam Tîgî

Yesâr ehlinden ümmîd-i vefâ etmem yemînim var

(Canım, Rıdvan (1995). Edirne Şairleri. Ankara: Akçağ Yay. 253)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1VEHBÎ, İbrâhim Vehbî Efendi b. Hilmî Kâsım Efendid. ? - ö. 1700Doğum YeriGörüntüle
2MİSÂLÎ, Hasan Çelebid. ? - ö. 1608Doğum YeriGörüntüle
3NEŞ\'ET, Hoca Süleyman Neş\'et Efendid. 1735 - ö. 1807Doğum YeriGörüntüle
4VEHBÎ, İbrâhim Vehbî Efendi b. Hilmî Kâsım Efendid. ? - ö. 1700Doğum YılıGörüntüle
5MİSÂLÎ, Hasan Çelebid. ? - ö. 1608Doğum YılıGörüntüle
6NEŞ\'ET, Hoca Süleyman Neş\'et Efendid. 1735 - ö. 1807Doğum YılıGörüntüle
7VEHBÎ, İbrâhim Vehbî Efendi b. Hilmî Kâsım Efendid. ? - ö. 1700Ölüm YılıGörüntüle
8MİSÂLÎ, Hasan Çelebid. ? - ö. 1608Ölüm YılıGörüntüle
9NEŞ\'ET, Hoca Süleyman Neş\'et Efendid. 1735 - ö. 1807Ölüm YılıGörüntüle
10VEHBÎ, İbrâhim Vehbî Efendi b. Hilmî Kâsım Efendid. ? - ö. 1700MeslekGörüntüle
11MİSÂLÎ, Hasan Çelebid. ? - ö. 1608MeslekGörüntüle
12NEŞ\'ET, Hoca Süleyman Neş\'et Efendid. 1735 - ö. 1807MeslekGörüntüle
13VEHBÎ, İbrâhim Vehbî Efendi b. Hilmî Kâsım Efendid. ? - ö. 1700Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14MİSÂLÎ, Hasan Çelebid. ? - ö. 1608Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15NEŞ\'ET, Hoca Süleyman Neş\'et Efendid. 1735 - ö. 1807Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16VEHBÎ, İbrâhim Vehbî Efendi b. Hilmî Kâsım Efendid. ? - ö. 1700Madde AdıGörüntüle
17MİSÂLÎ, Hasan Çelebid. ? - ö. 1608Madde AdıGörüntüle
18NEŞ\'ET, Hoca Süleyman Neş\'et Efendid. 1735 - ö. 1807Madde AdıGörüntüle