TOGANÎ, Şeyh Toganî Ahmed Dede

(d. ?/? - ö. 1040/1630-31)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Aksaray'da doğdu. Asıl adı Ahmed'dir. Zenginliğiyle tanınırken iken her şeyi bırakarak Konya Mevlevî dergahında Bostani-i Evvel Dede'ye intisap etmiştir.Mevlevî'dir.Doğan ile av avladığı için şiirlerinde Toganî mahlasını kullanmıştır. Zeamet sahibidir. Kemâl Ahmed Dede vefâtında Bâb-ı Cedîde gönderilmiş, Yenikapı’daki tekkesinde otuz yıl şeyhlik yapmıştır. İstanbul'da bulunduğu sırada, Sultân Murâd'ın teveccühünü kazanmış, sultan onun hiç evlenmediğinden haberdar olunca saraya yakın bir hanımla evlendirmek ister ancak Toganî kabul etmez. Bu durumdan kurtulmak için Toganî Dede, Hâcı Muhammed Dede adlı kişinin kızlarıyla evlenir. Bu hanımdan bir oğlu olur ancak iki haftalıkken vefat eder. 1040/1630-31'de vefat etti. Yeni kapı Mevlevihanesi'nde Kemal Ahmed Dede'nin kabri yanında medfundur.

Kaynakça

Genç, İlhan (hzl.)(2000). Esrar Dede Tezkire-i Şuarâ-yı Mevleviyye. Ankara: AKM Yay. 318.

Kurnaz, Cemal ve M. Tatçı (hzl.)(2001). Mehmed Nâil Tuman Tuhfe-i Nâilî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. Ankara: Bizim Büro Yay. 593.

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAK
Yayın Tarihi: 27.12.2014
Güncelleme Tarihi: 23.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Beyt-i aleyhi’t-tahiyye

Sûret-i rûha cemâleşrâ nihâb

Û muhît u în taayyunhâ habâb

 

***

 

Ser râ külâh u hırka be dûşet besest zîb

Ser bâr-ı hod mekân çü kedû în ammâme râ

(Genç, İlhan (hzl.)(2000). Esrar Dede Tezkire-i Şuarâ-yı Mevleviyye. Ankara: AKM Yay. 318).

 


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Muazzez Uslu Avcıd. 1960 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2RÜKNÎ, Süleyman Rüknî Efendid. ? - ö. 1742-43Doğum YeriGörüntüle
3SAİD EMRE, Molla Sadeddind. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Muazzez Uslu Avcıd. 1960 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5RÜKNÎ, Süleyman Rüknî Efendid. ? - ö. 1742-43Doğum YılıGörüntüle
6SAİD EMRE, Molla Sadeddind. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Muazzez Uslu Avcıd. 1960 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8RÜKNÎ, Süleyman Rüknî Efendid. ? - ö. 1742-43Ölüm YılıGörüntüle
9SAİD EMRE, Molla Sadeddind. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10Muazzez Uslu Avcıd. 1960 - ö. ?MeslekGörüntüle
11RÜKNÎ, Süleyman Rüknî Efendid. ? - ö. 1742-43MeslekGörüntüle
12SAİD EMRE, Molla Sadeddind. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
13Muazzez Uslu Avcıd. 1960 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14RÜKNÎ, Süleyman Rüknî Efendid. ? - ö. 1742-43Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15SAİD EMRE, Molla Sadeddind. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Muazzez Uslu Avcıd. 1960 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17RÜKNÎ, Süleyman Rüknî Efendid. ? - ö. 1742-43Madde AdıGörüntüle
18SAİD EMRE, Molla Sadeddind. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle