TOPRAKOĞLU/AYDINER, Adem Aydıner

(d. 1989 / ö. ?)
âşık
(Âşık ve Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Adem Aydın olan âşık 1989 yılında Karslı bir babayla Nevşehirli bir annenin ilk çocuğu olarak Ankara’da doğmuştur. Aslen Sarıkamış Aşağı Micingirtli’dir (şimdiki adı İnkaya) (Duran 2010: 24; www.ozanlar.biz/aydiner.html). Aydıner, ilk ve ortaokulu Ankara’da okumuştur. Lise tahsilini ise yarım bırakıp tümüyle bağlama çağlamaya ve şiir yazmaya yönelmiştir (http://www.ozanlar.biz/aydiner.html).

Aydıner’in, küçük yaşlarda başlayan müzik merakı, altı yaşındayken Yakup Temelî’nin kendisine hediye ettiği sazla daha da artar. Usta kabul ettiği Âşık Yakup Temelî’nin bu hediyesi, âdeta Aydıner’in hayatında bir dönüm noktası olur. Bir iki ay içinde kendi başına saz çalmayı öğrenen Aydıner, bundan üç yıl sonra, 1998’de ilk şiiri olan “Olur”u yazar (Duran 2010: 24).

Âdem Aydıner, rüya gördüğünü söyler. Rüyasında bir evden usta âşıklardan birkaçıyla kol kola çıkar. Uzun bir yolda yürümeye başlar ancak yolun sonunun nereye vardığını göremeden uyanır. Aydıner, küçük yaştan itibaren âşıklarla o kadar iç içe olmuştur ki bu rüyayı da yaşadıklarının bir sonucu olarak gördüğünü söylemektedir (Duran 2010: 25).

Aydıner, âşıklık geleneğinin büyük ustalarından Âşık Sümmanî, Âşık Cemâl, Âşık Şenlik, Mevlüt İhsânî, Murat Çobanoğlu, Reyhani, Sarıkamışlı İhsani gibi âşıklardan etkilenerek şiir yazmaya başlamıştır. Aydıner’in birden fazla ustası olmuştur. Âşık Yakup Temelî, Murat Çobanoğlu, Âşık Şeref Taşlıova ve Âşık Mustafa Aydın gibi isimlerin Aydıner’in yetişmesinde büyük katkıları olmuştur. Başta Yakup Temelî, Mustafa Aydın, Behram Aktemur olmak üzere çevresindeki üstat âşıklarla daima iletişim içinde olmuş ve onları kendine örnek almıştır. Aydıner, baba memleketi ve âşıklar diyarı Kars’ın da bu yetenekte büyük etkisi olduğunu söyler (Duran 2010: 24). Adem Aydıner, Sarıkamış’ta yaşayan amca oğlunun da gerek saza başlamasında gerekse şiir söylemesinde etkili olmuştur (Duran 2010: 24).

Adem Aydıner önce “Aydıner” mahlasını kullanmış ve birçok şiirini bu mahlasla yazmıştır. İlk mahlası “aydın insan” anlamında Aydıner’i, ilk sazını kendisine hediye eden Âşık Yakup Temelî vermiştir. Şu an kullandığı “Toprakoğlu” mahlasını ise yine yetişmesinde emeği olan ustalarından Mustafa Aydın vermiştir. Toprakoğlu, bu mahlasının hikâyesini ise şöyle anlatmaktadır: “Hepimiz topraktan geldik ve yine toprağa gideceğiz. İsmimin Âdem olması da bu mahlasın verilmesinde etkili oldu ve Toprakoğlu Âdem ortaya çıktı.” (Duran 2010: 24).

Aydıner, âşık programlarında ve âşık kahvehanelerinde hem kendi şiirlerini hem de usta malı şiirleri icra etmektedir. Aydıner irticalen de şiir söylemektedir. Kars Âşıklar Bayramı’na her yıl katılan Aydıner’in Murat Çobanoğlu önderliğinde düzenlenmiş bir organizasyonda “Sevgi-Barış” şiir dalında üçüncülük derecesi, Ankara Aş-Der'in düzenlediği bir yarışmada ise türkü dalında elde ettiği üçüncülük derecesi bulunmaktadır. Ayrıca çeşitli yarışmalardan atışma ödülü, jüri özel ödülü, katılım ve teşekkür belgeleri bulunmaktadır. Aydıner, başta Ankara Aş-Der ve İzmir Aş-Der olmak üzere âşıklık geleneğiyle ilgili birçok derneğe üyedir (Duran 2010: 24). Adem Aydıner’in icra performansı ile ilgili kayıtlar internette mevcuttur (https://www.youtube.com).

Kaynakça

Duran, Zehra Görkem (2010). “Âdem Aydıner (Âşık Toprakoğlu)”. Sazın ve Sözün Sultanları Yaşayan Halk Şairleri C. III. Ed. Fatma Ahsen Turan, Başak Uysal vd. Ankara: Gazi Kitabevi, s. 24-36.

http://www.ozanlar.biz/aydiner.html [erişim tarihi: 22.12.2018].

https://www.youtube.com/watch?v=48iP6wQcE88 [erişim tarihi: 22.12.2018].

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: BEYDOĞDU TURAN
Yayın Tarihi: 27.03.2019

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Oktay, Ahmetd. 21 Ocak 1933 - ö. 03 Mart 2016Doğum YeriGörüntüle
2Mehmed Tevfîk b. Osmand. 1242/1827 - ö. 1319/1901Doğum YeriGörüntüle
3Senem Dered. 1975 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Can Gürsesd. 06 Temmuz 1989 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5AHMET ÇAKARd. 17.05.1989 - ö. 25.08.2018Doğum YılıGörüntüle
6ABBAS GÜLELİYEVd. 1954 - ö. ?MeslekGörüntüle
7İSMAİL CAFERNİYAd. ? - ö. 1995MeslekGörüntüle
8DEMİRCİ, Elekber Pâkzâd Heddadd. 1901 - ö. ?MeslekGörüntüle
9FENNÎ/SA'ÎD, Mehmed Saidd. 1851-1852 - ö. 06.07.1918Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
10EMANETİ, Servet Yıldırımd. 1955 - ö. -Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11AHMET BODURd. 03.02.1938 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12Özbay, Ademd. 12 Nisan 1976 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
13ADEM/ADEMÎ, Adem Öztaşd. 1932 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14Adem Ulutaşd. 1966 - ö. ?Madde AdıGörüntüle