Türâbî/Nidâî, Yekçeşm Mehmed Türâbî Çelebi

(d. ?/? - ö. 1718/1131)
hattat, ser-müezzin, vakanüvis, şair
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

  İstanbullu olan Türâbî kaynaklarda Nidâî ve Yekçeşm Mehmed isimleriyle de zikredilmektedir.

  Tuhfe-i Hattâtîn’de anlatıldığı üzere Koca Mustafa Paşa Camii yakınlarında oturan Mehmed Çelebi bu vesileyle de meşhur hattat Hâfız Osman’dan hatta icazet aldı. Katılmış olduğu Belgrad seferi sırasında 1102/1690 tarihinde kaza eseri tek gözünü kaybedince “Yekçeşm” lakabıyla anılmaya başlayan Mehmed Türâbî, ser-müezzin-i şehriyârî olması yanında bir çok kez vakanüvislik de yapmıştır. Müstakimzâde Süleyman Sadeddin yine Tuhfe-i Hattâtîn isimli eserinde “Figân” kelimesinin ebced hesabıyla onun ölüm tarihi olan 1131/1718 tarihini işaret ettiğini belirtmektedir.

 Yekçeşm Mehmed Türâbî Çelebi, celî müsennâ tarzı yazıda başarılı bir hattat olarak gösterilmiştir. Hâfız Osman’ın meşhur öğrencileri arasında gösterilmektedir. Bugün Beyazıt’ta Besim Ömer Paşa Caddesi ile Profesör Ümit Yaşar Doğanay Sokağı’nın kesiştiği yerde yer alan Kaptân-ı deryâ Hacı İbrahim Paşa’nın yaptırdığı camide bulunan levhaların onun tarafından yazıldığı belirtilmektedir. Müezzinlliği sebebiyle “Nidâî” mahlasını alıp “basit” şiirler söylediği ifade ediliyorsa da bu şiir örneklerine tesadüf edilmemektedir.

Kaynakça

Alparslan, Ali (1999). Osmanlı Hat Sanatı Tarihi. İstanbul: YKY. 71.

Altınok, Baki Yaşa (2006). Turâbî Dîvânı/Yanbolulu Ali Turâbî Baba. İstanbul: Horasan Yay. 14.

Azar, Birol (2005). Türabî Divânı (İnceleme-Metin). Doktora Tezi. Elazığ: Fırat Üniversitesi. 78.

Karatay, Halit (2008). Hattat Divân Şâirleri. Ankara: Akçağ Yay. 440.

Müstakimzâde Süleyman Sadedddin Efendi (1928). Tuhfe-i Hattâtîn. İstanbul: Devlet Matbaaası. 485-86.

Tuman, Mehmed Nâil (2001). Tuhfe-i Nâilî. C. 1. Ankara: Bizim Büro Yay. 129.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. MÜJGÂN ÇAKIR
Yayın Tarihi: 01.09.2014
Güncelleme Tarihi: 23.11.2020

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1SAFHÎ, Es’ad-zâde Seyyid Mehmedd. ? - ö. 1752Doğum YeriGörüntüle
2YÜSRÎ, Ahmed Yüsrî Efendid. 1636-37 - ö. Haziran-Temmuz 1694Doğum YeriGörüntüle
3Türkân Gedik Bengid. 1942 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4SAFHÎ, Es’ad-zâde Seyyid Mehmedd. ? - ö. 1752Doğum YılıGörüntüle
5YÜSRÎ, Ahmed Yüsrî Efendid. 1636-37 - ö. Haziran-Temmuz 1694Doğum YılıGörüntüle
6Türkân Gedik Bengid. 1942 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7SAFHÎ, Es’ad-zâde Seyyid Mehmedd. ? - ö. 1752Ölüm YılıGörüntüle
8YÜSRÎ, Ahmed Yüsrî Efendid. 1636-37 - ö. Haziran-Temmuz 1694Ölüm YılıGörüntüle
9Türkân Gedik Bengid. 1942 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10SAFHÎ, Es’ad-zâde Seyyid Mehmedd. ? - ö. 1752MeslekGörüntüle
11YÜSRÎ, Ahmed Yüsrî Efendid. 1636-37 - ö. Haziran-Temmuz 1694MeslekGörüntüle
12Türkân Gedik Bengid. 1942 - ö. ?MeslekGörüntüle
13SAFHÎ, Es’ad-zâde Seyyid Mehmedd. ? - ö. 1752Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14YÜSRÎ, Ahmed Yüsrî Efendid. 1636-37 - ö. Haziran-Temmuz 1694Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Türkân Gedik Bengid. 1942 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16SAFHÎ, Es’ad-zâde Seyyid Mehmedd. ? - ö. 1752Madde AdıGörüntüle
17YÜSRÎ, Ahmed Yüsrî Efendid. 1636-37 - ö. Haziran-Temmuz 1694Madde AdıGörüntüle
18Türkân Gedik Bengid. 1942 - ö. ?Madde AdıGörüntüle