TURGUT YALÇIN

(d. 1931 / ö. 30.06.2017)
halk şairi, marangoz, berber
(Âşık ve Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Turgut Yalçın, 1931'in temmuz ayında Sivas'ın Gürün ilçesinin Şuğul mahallesinde dünyaya gelmiştir. Gürün'de bilinen Sırıklıoğulları sülalesine mensup Yalçın'ın babası Sümerbank'tan usta başı olarak emekli olan Mehmet Bey, annesi ise Ayşe Hanım'dır (Öz 2002: 84). Ailenin tek çocuğu olan Yalçın, Gürün'de Kurultay ve Cumhuriyet ilkokullarında okuyarak ilkokulu 1942 yılında bitirmiş; ekonomik sebeplerden dolayı öğrenim hayatına devam edememiştir (Kaya 2009: 345). Genç yaşta iş hayatına atılmak zorunda kalmış ve 1946 yılına kadar esas mesleği olan marangozlukla uğraşmıştır (Öz 2002: 84; Şardaş 2004: 4). 1947'de Gürün'ün önemli eşrafından Postacı Osman Sözen'in kızı Mahire Hanımla dünya evine girmiş ve bu evlilikten bir oğlu iki de kızı dünyaya gelmiştir (Kaya 2009: 345). Gürün'ün tanınmış şâir ve yazarlarından Özkan Yalçın'ın babasıdır. Özkan Yalçın, 17 Mart 1998 tarihinde Ankara'da kanser tedavisi gördüğü esnada vefat etmiştir. Böylece Turgut Yalçın, evlat acısını da tatmıştır (Kaya 2009: 345).

Esas mesleği marangozluk olan Turgut Yalçın, gelişen teknoloji karşısında marangozluk mesleğinin gözden düşmesinden ötürü marangozluğu bırakıp berberliğe başlamıştır. 30 Haziran 2017 tarihindeki vefatına kadar da berberlik mesleğini sürdürmüştür. Vefatı Gürün ve çevresinde derin bir üzüntüye sebep olmuştur. Özellikle küçük çocukları her gördüğünde onlara şeker ikram ettiği için Şekerci Dede olarak da nam salan Turgut Yalçın'ın cenazesi önemli bir kalabalık eşliğinde Gürün'de defnedilmiştir.

Şiirlerinde Yalçın ve Turgut Yalçın mahlaslarını kullanan şâir, ilk şiirini 1942'de (11 yaşlarında) kaleme almıştır. Şiirlerini yazarak üretmektedir. Geleneğin saz çalma ve usta çırak ilişkisi dallarında yoktur. Beş yüzden fazla şiirinin olduğu söylenmektedir (Öz 2002: 84). Yalçın, şiirlerini dörtlükler hâlinde ve hece ölçüsüyle kurgulamaktadır. İstisnai de olsa 3+2 şeklinde beşli bentler biçiminde ve 13 - 14 hece kullanarak kaleme aldığı şiirleri de mevcuttur. Bu bağlamda en çok kullandığı nazım şekli koşmadır. Koşmanın dışında semai, destan ve heceli divan, kullandığı diğer nazım şekilleridir. Kullandığı ayak türlerinde bakıldığında döner ayağın tek ayaktan fazla olduğu görülmektedir. Şiir tekniği hususunda başarılı ve Türkçe'yi doğru kullanan bir halk şâiridir. Turgut Yalçın'ın şiirlerinde Gürün ve Sivas ayrı bir özenle işlenmiştir. Gürün ve Sivas'ın dışında Anadolu ve Türkiye de bazen lirik bazen de epik bir üslupla ele alınmıştır. Şiirlerinin ana teması insan sevgisi ve erdemdir. Övgüleme, öğütleme ve güzelleme nazım türlerinde başarılı şiirler kaleme almıştır. Yaşı ilerledikçe şiirlerinde görülen tecrübe ve felsefi çıkarımların sayısı artmıştır.

Kaynakça

Kaya, Doğan (2009). Sivas Halk Şâirleri C.V. Sivas: Önder Matbaacılık.

Öz, Mehmet Ali (2002). Gürünlü Şâirler. Sivas: Dilek Matbaası.

Şardaş, Hale (2004). Gürünlü Şâir Turgut Yalçın. Sivas: Vizyon Matbaacılık.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ UĞUR BAŞARAN
Yayın Tarihi: 26.09.2018

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1KUL SABRİ/GARİP ALİ/SABRİ, Alid. 1851 - ö. 1931Doğum YeriGörüntüle
2AKDAĞ, Güzel Akdağd. 1949 - ö. 21.03.1985Doğum YeriGörüntüle
3KUL DERVİŞ/ BİÇARE DERVİŞ, Derviş Şahind. 1946 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Dil, Şahinkayad. 18 Haziran 1931 - ö. 13 Nisan 1993Doğum YılıGörüntüle
5Turan, Ömer Lütfid. 1931 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Ayaşlı, İbrahimd. 1931 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Dil, Şahinkayad. 18 Haziran 1931 - ö. 13 Nisan 1993Ölüm YılıGörüntüle
8Turan, Ömer Lütfid. 1931 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9Ayaşlı, İbrahimd. 1931 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10Dil, Şahinkayad. 18 Haziran 1931 - ö. 13 Nisan 1993MeslekGörüntüle
11Turan, Ömer Lütfid. 1931 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Ayaşlı, İbrahimd. 1931 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Dil, Şahinkayad. 18 Haziran 1931 - ö. 13 Nisan 1993Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Turan, Ömer Lütfid. 1931 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Ayaşlı, İbrahimd. 1931 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Dil, Şahinkayad. 18 Haziran 1931 - ö. 13 Nisan 1993Madde AdıGörüntüle
17Turan, Ömer Lütfid. 1931 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18Ayaşlı, İbrahimd. 1931 - ö. ?Madde AdıGörüntüle