Ümran Dağaşan Özlük

Çoruh'un Kızı
(d. 23 Mayıs 1954 / ö. ?)
Tıp Doktoru, Roman Yazarı
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Erzurum/Oltu’da dünyaya geldi. Baba adı Adil, ana adı Makbule’dir. Altı kardeşin dördüncüsüdür. Oltu 25 Mart İlkokulu'nu, Oltu Ortaokulu'nu ve Oltu Lisesi'ni bitirdi. Liseden sonra, Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü'nden başarıyla mezun oldu. Aynı üniversitede yüksek lisans yaptı. 1976'da Gülhane Askeri Tıp Akademisi Biyoloji Enstitüsü ARGE Araştırma Laboratuvarı'nda göreve başlayan Ümran Dağaşan Özlük, 1983'te Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji dalında ABD’de ihtisas yapıp asistan oldu (Özlük 2019).

1986'da Kırıkkale Devlet Hastanesi’nde Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı olarak göreve başladı. 1993'te Dr. Yusuf Kenan Özlük ile evlendi. 2002’de Kırıkkale Yüksek İhtisas Hastanesi'ne kurucu başhekim yardımcısı olarak atanarak hastanenin daha aktif hâle getirilmesi için önemli çalışmalar yürüttü. Aktif çalışırken yarı zamanlı olarak şahsına ait Özel Merkez Tıbbi Tahlil Laboratuvarı'nı da yönetti. 28 Temmuz 2008 tarihinde emekli olduktan sonra tam zamanlı olarak Kırıkkale Hilal Hastanesi'nde ve kısmi zamanlı olarak da Kırıkkale Özel Yaşam Tıp Merkezi'nde çalıştı. Emekli olduktan sonra İzmir merkezde ve Balıkesir’in Edremit ilçesinde yaşamakta olan Ümran Dağaşan Özlük, Türkçe dışında iyi derecede İngilizce bilmektedir (Özlük 2019).

Ümran Özlük, çocukluğundan itibaren dedesinden dinlediği İstiklal Savaşı ve yakın tarih hatıralarına, halk edebiyatı geleneği içinde önemli yeri olan anlatmaya dayalı halk edebiyatı verimlerine karşı özel bir ilgi duyar. Muhayyilesi, ailesinin yaşanmış hikâyeleriyle şekillenir. Öyle ki dedesinden dinlediği, çoğu dedesinin ve aile büyüklerinin Kafkasya’da ve Kuzeydoğu Anadolu’da yakın tarihte yaşadığı trajik olayları yazıya aktarmak fikri çok küçük yaşlarda zihninde yer eder. Bir tıp doktoru olmasına rağmen, edebiyat her zaman öncelikleri arasında olur. Bu amaçla yazacağı romana malzeme olacak bilgileri yıllar içinde titizlikle derler, biriktirir. Kış Güneşi (2017) adlı romanı derlemiş olduğu tarihî malzemenin ilk kitabıdır (Özlük 2019).

Yazar ve akademisyen İlber Ortaylı Kış Güneşi romanının takdim yazısında eserle ve dolaylı olarak yazarla ilgili şu değerlendirmelerde bulunur: “Kış Güneşi” bizim yurt coğrafyasında az tanıdığımız bir bölgede geçiyor. 19. yüzyıl ve 20. yüzyıl dönemecindeki Türkiye tarihinin hareketliliği içinde bu bölgenin nelere tanık olduğunu pek öğrenemedik. Belki bundan yarım asır önce Şevket Süreyya Aydemir’in “Suyu Arayan Adam” adlı eserinde Birinci Dünya Savaşındaki Doğu Anadolu ve Kafkaslar birlikte tasvir edildikten sonra bu tip bir edebiyatın noksanlığı hep hissedildi. Ümran Dağaşan Özlük’ün “Kış Güneşi” böyle bir ailenin göçünü, ortam değişimini anlatıyor. Tarihi sadece kuru tarih çalışmalarından öğrenemeyiz ve Türkiye halkının dramı henüz edebiyatın konusu oluyor.” Ortaylı, Ümran Dağaşan Özlük’ün eserinin Türk edebiyatında eksikliği hissedilen yerine işaret ederken bundan sonraki çalışmaların da ipucunu vermektedir. “Kış Güneşi” adlı romanın devamı niteliğindeki iki tarihî romanı da yayın aşamasında olan Özlük, şiirle de ilgilidir. Bir kısım şiirleri antolojilerde yayımlanmıştır (Özlük 2019).

Kaynakça

Özlük, Ümran Dağaşan (2019). [Temel Vural tarafından yapılan mülakat, Ümran Dağaşan’ın kendisi hakkında gönderdiği bilgi notları].

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: TEMEL VURAL
Yayın Tarihi: 04.07.2019

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Kış Güneşi, Göç 1. KitapKanas Yayınları / İstanbul2017Roman

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1KEMÂL, Ali Kemâl Efendid. 1818-19 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2HÜSEYİN SÜMMÂNÎOĞLU, Hüseyin Yazıcıd. 15.08.1937 - ö. -Doğum YeriGörüntüle
3HÜNKÂRÎ, Çakır Yılmazd. 20.07.1955 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4NURŞAH, Durşen Mertd. 1954 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5SELAMÎ, Selami Erdemird. 30.10.1954 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6ELDAR İSLAM OĞLU SARIYEVd. 1954 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Akçagüner, Zelihad. 6 Haziran 1935 - ö. ?MeslekGörüntüle
8Emirhan Yenikid. 2 Mart 1909 - ö. 16 Şubat 2000MeslekGörüntüle
9Mehmet Semihd. 19 Şubat 1952 - ö. 25 Mayıs 2013MeslekGörüntüle
10Toprak, Bedirhand. 19 Temmuz 1958 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11Muhtar Tevfikoğlud. 1924 - ö. 19 Eylül 2006Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12Onay, Yılmazd. 20 Nisan 1937 - ö. 09 Ocak 2018Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13Ümran Ersind. 1957 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14Umran, Sedatd. 1925 - ö. 7 Ağustos 2013Madde AdıGörüntüle
15AĞCA GÜLAĞCA KIZId. 1890 - ö. 1971Madde AdıGörüntüle