URYÂNÎ

(d. ?/? - ö. 19. yy./?)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Hakkındaki en önemli kaynak Mehmet Emin Müderrisoğlu'nun Akhisarlı Türk Büyükleri adlı eseridir. Bu esere göre bilgin, şair ve rint-meşreb bir zat olup Akhisarlıdır. Rivayete göre tahsilini Midilli'de ve Midilli zenginlerinden Kulaksız İsmail Paşa isminde bir kişinin himayesinde tamamladı. İstanbul Teknik Üniversitesi profesörlerinden Akhisarlı Reşit Nalbantoğlu ile kardeşi Nuri Nalbantoğlu'nun bu kişinin akrabalarından olduğu söylenir. Akhisar hakkında yazdığı bir methiyesinden kendisinin Bayrami ekolüne mensup olduğu anlaşılıyor. Bozkırlı şair Hacı Mustafa Hikmetî Efendi'nin Ahlatoğlu saraç Mehmed'den boşanan dul kızı Fatma ile evlendi. Akhisarlı eski milletvekili Mehmet Reşîd Bey'in babası olan Saraç Mustafa Ağa Hacı Üryânî'nin kendi oğlu olmayıp Ahlatoğlu saraç Mehmed ile Fatma'nın önceki izdivaçlarından doğmadır. Vefat tarihi ile mezarı bilinmemektedir. Bir ara kayınbiraderi Ârif Efendi ile birlikte Midilli'ye gidip orada Kulaksız İsmail Paşa'dan hediye edilen sakal-ı şerifi getitip II. Bayezid'ın zevcesi Gülruh Sultan'ın Yenicami ismi ile anılan camisine koydular.

Bu zatın da kayınpederi gibi mürettep Dîvân'ı bulunamadı. Akhisarlı Türk Büyükleri adlı eserde 4 şiiri bulunmaktadır. Şiirlerindeki tarihler 1253/1837, 1263/1846, 1281/1864'tür. Şairin bu tarih aralığında sağ olduğu ve de bu tarih aralığının onun olgunluk dönemi olduğu söylenebilir. 1253/1837 tarihinde vefat eden Selîmzâde Selîm Ağa'nın mezar taşı için bir manzume kaleme aldı. İkinci manzumesi Kantarcızade Hacı Ahmed Efendi'nin mezarına ve aynı şahsın kızınadır. Bunlardan başka Akşehir medhiyesi kaleme aldı.

Kaynakça

Müderrrisoğlu, Mehmed Emin (1956). Akhisarlı Türk Büyükleri. İzmir: Piyasa Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAK
Yayın Tarihi: 19.01.2015

Eserlerinden Örnekler

Âsâr-ı bihişt Sitâyiş Berây-ı Akhisâr

Mesken-i ehl-i safâ vü âşıkândır Akhisâr

Yekdilâm (?) olsun ahâlîsi cinândır Akhisâr

Bâhusûs ki Şehisâ'nın mahallesi ravzası

Âsmândur gülsitândur bûstândır Akhisâr

Bu fakîre sille çekdirdi gelir gelmez hemân

Bir sitemkâr sanki mahbûb-ı cihândır Akhisâr

Biz gibi üftâdeler ise gelip yatmaktadır

Hasta-i hicrâna gûyâ kuvvet-i cândır Akhisâr

Hâne-i vefki dilimde bu duâsı virdim ola

Muglagı müftâh ola çün Saruhândır Akhisâr

Bülbülâsâ nagmesâz olsa aceb ne rûz u şeb

Tûtî-i dil kanda gitsin âşyândır Akhisâr

Kenz-i gönlüm tılsımı aşk ile bunda açıla

Genc-i mahfîveş müşârün bilbenândır Akhisâr

Bârgâh-ı izzetinde bu amîn magfûr ise

Ana elbet vatan olur cinândır Akhisâr

Müderrrisoğlu, Mehmed Emin (1956). Akhisarlı Türk Büyükleri. İzmir: Piyasa Yay. 108.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ABDÎ (VASSÂF), Abdullâh Efendid. 1662 - ö. 1760Doğum YeriGörüntüle
2PERİŞAN, Vartand. 1820 - ö. 1881Doğum YeriGörüntüle
3Celîlî, Abdü’l-celîl Efendid. 1520 - ö. 1566Doğum YeriGörüntüle
4ABDÎ (VASSÂF), Abdullâh Efendid. 1662 - ö. 1760Doğum YılıGörüntüle
5PERİŞAN, Vartand. 1820 - ö. 1881Doğum YılıGörüntüle
6Celîlî, Abdü’l-celîl Efendid. 1520 - ö. 1566Doğum YılıGörüntüle
7ABDÎ (VASSÂF), Abdullâh Efendid. 1662 - ö. 1760Ölüm YılıGörüntüle
8PERİŞAN, Vartand. 1820 - ö. 1881Ölüm YılıGörüntüle
9Celîlî, Abdü’l-celîl Efendid. 1520 - ö. 1566Ölüm YılıGörüntüle
10ABDÎ (VASSÂF), Abdullâh Efendid. 1662 - ö. 1760Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11PERİŞAN, Vartand. 1820 - ö. 1881Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12Celîlî, Abdü’l-celîl Efendid. 1520 - ö. 1566Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13ABDÎ (VASSÂF), Abdullâh Efendid. 1662 - ö. 1760Madde AdıGörüntüle
14PERİŞAN, Vartand. 1820 - ö. 1881Madde AdıGörüntüle
15Celîlî, Abdü’l-celîl Efendid. 1520 - ö. 1566Madde AdıGörüntüle