UZLETÎ, Değirmencizâde Uzletî Mehmed Çelebi

(d. ?/? - ö. 1668-69/1079)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Adı Mehmed'dir. İstanbul'da doğmuştur. Balatlı olup (Erdem 2001: 102) Değirmencizâde diye tanındı. Belîğ’in Kiremitçizâde şeklinde yazması doğru değildir. (Kurnaz 2001: 665/2828). Yeniçeri iken yeniçerilerden ve Bektaşîlerden ayrılıp Mevlevî oldu. Arzî Dede tarafından yetiştirildi. (Genç 2000: 361). 1079/1668-69 senesinde vefat ettiği kayıtlıdır. (Çapan 2005: 387, İnce 205: 386; Özcan 1989: 3/682; Mehmed Süreyya (1308-15/ 1890-97. 3/465; Kurnaz 2001: 665/2828). Galata Mevlevihanesi civarına defnedildi. (Genç 2000: 361)

Şaka yollu şiirleri, eğlenceli ve hayata düşkün olanların dilindendir. (İnce 2005: 386). Kaynaklar Bahariye Kasidesi'ni önemseyerek iki örnek beyit veriyor.

Kaynakça

Abdulkadiroğlu, Abdulkerim (hzl.) (1999). İsmail Belîğ Nuhbetü’l-Âsâr Li-Zeyli Zübdeti’l-Eş’âr. Ankara: AKM Yay.

Çapan, Pervin (hzl.) (2005). Mustafa Safâyî Efendi Tezkire-i Safâyî: Nuhbetü’l-Âsâr Min Fevâ’idi’l-Eş’âr İnceleme-Metin-İndeks. Ankara: AKM Yay.

Erdem, Sadık (1988). "Mehmet Salih Yümnî-Tezkire-i Şuara-yı Yümnî". Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi. (55): 85-103.

Genç, İlhan (hzl.) (2000). Esrar Dede Tezkire-i Şu’arâ-yı Mevleviyye: İnceleme-Metin. Ankara: AKM Yay.

İnce, Adnan (hzl.) (2005). Tezkiretü’ş-Şu‘arâ Sâlim Efendi. Ankara: AKM Yay.

Kurnaz, Cemal ve M. Tatçı (hzl.)(2001). Mehmed Nâil Tuman Tuhfe-i Nâilî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. Ankara: Bizim Büro Yay.

Mehmed Süreyya (1308-15/ 1890-97). Sicill-i Osmânî C. III. İstanbul: Matbaa-i Âmire.

Özcan, Abdulkadir (hzl.) (1989). Şeyhî Mehmed Efendi Şakâ’ik-i Nu’mâniyye ve Zeyilleri “Vakâyiü’l-Fuzalâ”. C.3. İstanbul: Çağrı Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAK
Yayın Tarihi: 08.02.2014

Eserlerinden Örnekler

Yine hancer be-dest ol dil-rübâ mestâne olmak var

Yine bu hây u hûy ol âfet-i devrâne olmak var

Ya vuslat el vere ya göstere yüz sûret-i hicrân

Yüri var arz-ı hâl it ey dil-i şeydâ ne olmak var

(Çapan, Pervin (hzl.) (2005). Mustafa Safâyî Efendi Tezkire-i Safâyî: Nuhbetü’l-Âsâr Min Fevâ’idi’l-Eş’âr İnceleme-Metin-İndeks. Ankara: AKM Yay. 387)

Bahâriye

Görüp peyk-i bahârı cünd-i gülşen

Didiler nergise hep dîde rûşen

Dikildi tug-ı şâhî sahn-ı bâga

Çeküp tîgın zırıh-pûş oldu sûsen

(Genç, İlhan (hzl.) (2000). Esrar Dede Tezkire-i Şu’arâ-yı Mevleviyye: İnceleme-Metin. Ankara: AKM Yay.361)

Şol kadar tutdum siper sînem hadeng-i yâra kim

Haşre dek hâk-i mezârım kazsalar peykân çıkar 

(Çapan, Pervin (hzl.) (2005). Mustafa Safâyî Efendi Tezkire-i Safâyî: Nuhbetü’l-Âsâr Min Fevâ’idi’l-Eş’âr İnceleme-Metin-İndeks. Ankara: AKM Yay. 387)

Der-nasîhat-ı Ehl-i Keyf

Seherî gel gıdânı nûş eyle

Benden al ehl-i keyf isen pendin

Çek başın hâba yok bâz eyle bâzâr

Uyanup nûr içinde bul kendi kendin  

(Çapan, Pervin (hzl.) (2005). Mustafa Safâyî Efendi Tezkire-i Safâyî: Nuhbetü’l-Âsâr Min Fevâ’idi’l-Eş’âr İnceleme-Metin-İndeks. Ankara: AKM Yay. 387)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1YEKSÂN, Mahmûd Efendid. 1756-59? - ö. 1813-14'ten sonraDoğum YeriGörüntüle
2SÂ'Î, Mehmed Sâlih Efendid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3İZZET MOLLÂ, Keçeci-zâde Mehmed İzzet Efendid. 1786 - ö. 1829Doğum YeriGörüntüle
4YEKSÂN, Mahmûd Efendid. 1756-59? - ö. 1813-14'ten sonraDoğum YılıGörüntüle
5SÂ'Î, Mehmed Sâlih Efendid. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6İZZET MOLLÂ, Keçeci-zâde Mehmed İzzet Efendid. 1786 - ö. 1829Doğum YılıGörüntüle
7YEKSÂN, Mahmûd Efendid. 1756-59? - ö. 1813-14'ten sonraÖlüm YılıGörüntüle
8SÂ'Î, Mehmed Sâlih Efendid. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9İZZET MOLLÂ, Keçeci-zâde Mehmed İzzet Efendid. 1786 - ö. 1829Ölüm YılıGörüntüle
10YEKSÂN, Mahmûd Efendid. 1756-59? - ö. 1813-14'ten sonraAlan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11SÂ'Î, Mehmed Sâlih Efendid. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12İZZET MOLLÂ, Keçeci-zâde Mehmed İzzet Efendid. 1786 - ö. 1829Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13YEKSÂN, Mahmûd Efendid. 1756-59? - ö. 1813-14'ten sonraMadde AdıGörüntüle
14SÂ'Î, Mehmed Sâlih Efendid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15İZZET MOLLÂ, Keçeci-zâde Mehmed İzzet Efendid. 1786 - ö. 1829Madde AdıGörüntüle