VAHÎD, Dilaver Ağa-zâde Ömer Vahid Efendi

(d. ?/? - ö. 1172/1758-59)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Ömer'dir. Enderun'da yetişen ve Şehremini civarında oturan Gümrük Emini olan Dilaver Ağa'nın oğludur. İstanbul'da doğdu. İstanbul defterhane kaleminde yetişerek teşrifatçılığa kadar yükseldi. 1153/1740'da maliye tezkirecisi; 1159/1746'da piyade mukabelecisi; 1166/1753 ve 1168/1754-55'te iki defa sipahi katibi; daha sonra başmuhasebeci oldu. Mevlevi tarikatına girerek bir müddet kendi isteği ile münzevi bir hayat yaşadı. Kalem arkadaşı Râgıb Paşa'nın sadrazamlığı dönemi ve III. Mustafa'nın saltanatı sırasında, Şevval 1172 / Haziran 1759 yılında reisülküttab olarak tayin edildi. Bu görevinin kırkıncı günü, yetmiş yaşını geçtiği bir zamanda Zilkade 1172/1758-59'da vefat etti. Râmiz'in vefat tarihini 1150'li yıllar olarak göstermesi yanlıştır. Vasiyeti üzerine Topkapı dışında eski yakın arkadaşları olan Şalcı-zâde Halil Efendi ve Hacı-zâde Efendi'nin kabirlerinin yakınlarında defnedildi. Müstakim-zâde Süleyman Sadeddin Efendi vefatına tamiyeli bir tarih düşürdü. Bu tarih beyti şöyledir:

Bu mısra oldu târîh-i intikâlinde duâ birle

Nedîm-i bezm-i Kârûn ola me'vada Ömer yâ Rab 11 Zilkade 1172 

Vâhîd, Osman-zâde Taib'in Hadikatü'l-Vüzerâ'sını Râmî Paşa'dan İbrahim Paşa'ya kadar zeyletti ve Rağıb Paşa'ya sundu. Râmiz, Vahîd'în eserinin adını Zeyl-i Hadîkatü'l Vüzerâ olarak anar. Bu eserden birkaç beyit yazdığını söylerse de mevcut neşirde bu örnekler bulunmamaktadır (Erdem 1985: 232). Eserin başta Topkapı Sarayı Müzesi H.11306'da olmak üzere 20'den fazla nüshası vardır.

Vahîd, hoşa giden sözler söylemekle ün kazanmıştır. Hüsnühatta, özellikle sülüs ve nesihte dönemin önemli üstadlarından meşk etmiş, talik yazıda icazet almış,"hurde şikest talik"te önemli bir hattat olarak tanınmıştır. Râmiz, Ömer Vahîd Efendi'yi "tarih-âşinâ" ve özellikle "inşa"da başarılı biri olarak tanıtır. Şiir sanatında ise çok az örnek verdiğinden söz eder (Erdem 1985: 232).

 

Kaynakça

Erdem, Sadık (hzl.) (1985). Râmiz ve Âdâb-ı Zurafâ’sı. Ankara: AKM Yay. 232.

Fatin Davud (1271). Tezkire-i Hâtimetü’l-Eş'âr. İstanbul: Taşbaskı 435.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i NâilîDîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C.II. Ankara: Bizim Büro Yay. 706.

Kütükoğlu, Bekir (1994). “Sefînetü’r-Rüesâ’nın İlâveli Müellif Nüshasına Dâir”. Vekayi’nüvis Makaleler. İstanbul: Fetih Cemiyeti. 203-210 .

M. Şemseddin Sami (1306-16/1889-93). Kâmûsü'l-Alam. İstanbul: Kaşgar Neşriyat. 3/2151

Mehmed Süreyyâ (1308-15/ 1890-97). Sicill-i Osmânî. İstanbul: Matbaa-i Âmire. 3/591

Resmî Ahmed. Halîfetü’r-Rüesâ. Edirne Selimiye Yazma Eser Kütüphanesi. 22 Sel 2006.​ 98. 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAK
Yayın Tarihi: 02.10.2014
Güncelleme Tarihi: 24.08.2021

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Görmedik Sultân Ahmed Hân-ı Gâzî gibi biz

Şîr-i düşmân-gîr bir merd-i dilîr ü kahramân

 

Eyledi bir niçe destûr-ı hizebrân-sîreti

Hidmet-i mihr-i vekâletle müşârun bi'l-benân

 

İtmedüm tafdîl-i keyfiyyetle teksîr-i sevâd

Cümlenin ber-vefk-i icmâl eyledim hâlin beyân

 

İktizâ itdüm hadâ'ik isrine çün künk u kûk

Reh-nümâlık itdi baña Tâ'ib-i tâze-zebân

 

Ya'ni dâmen-gîri oldum bu kasîrü'd-denk ile

Cümle noksânı ola manzûr-ı inde'l-münşiyân

 

İsmi tahrîr olunan cümle zevât-ı ekremin

Her biri olsun ilâhî dâhil-i dârü'l-cinân

(Fatin Davud (1271). Tezkire-i Hâtimetü’l-Eş'âr. İstanbul: Taşbaskı. 435.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Enver Ayseverd. 24 Haziran 1971 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Evin Okçuoğlud. 03 Aralık 1956 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3RAHMÎ, Hekimbaşı-zâde Abdurrahîm Rahmî Efendid. ? - ö. 1715’ten sonraDoğum YeriGörüntüle
4Enver Ayseverd. 24 Haziran 1971 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Evin Okçuoğlud. 03 Aralık 1956 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6RAHMÎ, Hekimbaşı-zâde Abdurrahîm Rahmî Efendid. ? - ö. 1715’ten sonraDoğum YılıGörüntüle
7Enver Ayseverd. 24 Haziran 1971 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8Evin Okçuoğlud. 03 Aralık 1956 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9RAHMÎ, Hekimbaşı-zâde Abdurrahîm Rahmî Efendid. ? - ö. 1715’ten sonraÖlüm YılıGörüntüle
10Enver Ayseverd. 24 Haziran 1971 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Evin Okçuoğlud. 03 Aralık 1956 - ö. ?MeslekGörüntüle
12RAHMÎ, Hekimbaşı-zâde Abdurrahîm Rahmî Efendid. ? - ö. 1715’ten sonraMeslekGörüntüle
13Enver Ayseverd. 24 Haziran 1971 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Evin Okçuoğlud. 03 Aralık 1956 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15RAHMÎ, Hekimbaşı-zâde Abdurrahîm Rahmî Efendid. ? - ö. 1715’ten sonraAlan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Enver Ayseverd. 24 Haziran 1971 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17Evin Okçuoğlud. 03 Aralık 1956 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18RAHMÎ, Hekimbaşı-zâde Abdurrahîm Rahmî Efendid. ? - ö. 1715’ten sonraMadde AdıGörüntüle