VÂLİHÎ, Acem-zâde

(d. ?/? - ö. ?/?)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / Başlangıç-15. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Tokatlıdır. Vâlîhî hakkındaki bilgiler sadece Latîfî Tezkiresi’nde yer almaktadır. Şairin asıl adı, doğum ve ölüm tarihi, ailesi, eğitimi gibi konularda herhangi bir bilgi vermeyen Latîfî’ye (Canım 2000: 555-556) göre Vâlîhî, marifet sahibi, Türkmen tavırlı bir Acem oğluydu. Perişan halli, divane ve derviş görünüşlü, dünya bağlarından azade, düşkün biriydi. Gazelhân ve bestekârdı. Gür ve güzel sesiyle çarşılarda kapı kapı dolaşıp gazeller ve naatlar söyleyerek dilenirdi. Yavuz Sultân Selîm döneminde vefat etti. Osmanlı ülkesinin en üstün şairi olduğunu iddia ettiği Necâtî’nin şiirlerinin tümünü ezberden okur ve sadece onları tanzir ederdi. Şaire ait herhangi bir eser ismi zikretmeyen Latîfî, Vâlîhî’nin şiirden anladığını belirtmiştir. Ancak Necâtî’nin gazeline yazdığı nazirenin üç beytini vererek bunun Necâtî’ye sanat ve mana bakımından nazir ve nazire olamayacağını, sadece nakize sayılabileceğini vurgulamış, dolayısıyla şairin sanatı hakkında aslında olumlu düşünmediğini de bu yolla ifade etmiştir.

Kaynakça

Akün, Ömer Faruk (1986). “Vâlihî”. İslâm Ansiklopedisi. C. 13. İstanbul: MEB Yay. 287.

Canım, Rıdvan (hzl.) (2000). Latîfî, Tezkiretü’ş-Şu’arâ ve Tabsıratü’n-Nuzamâ (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay.

Tuman, Mehmet Nâil (2001). Tuhfe-i Nâilî - Divân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C. II. hzl. C. Kurnaz; M. Tatcı. Ankara: Bizim Büro Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLÇİÇEK AKÇAY
Yayın Tarihi: 26.10.2013

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Kimseler söz alımaz gonca-i handânundan

Kimse cân kurtarımaz gamze-i fettânundan

Gönlümüz oldı perîşân yine bin hasret ile

Bir haber virdi sabâ zülf-i perîşânundan

Ola sâyende begüm her biri bir serv-i bülend

Ne yire sâye düşe serv-i hırâmânundan

Canım, Rıdvan (hzl.) (2000). Latîfî, Tezkiretü’ş-Şu’arâ ve Tabsıratü’n-Nuzamâ (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay. 556.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1KAYNARÎ, Kadir Akaland. 1934 - ö. 12.05.1989Doğum YeriGörüntüle
2ARİFÎ, Hacı Arif Efendid. 1831 - ö. 1912Doğum YeriGörüntüle
3KÖROĞLU/FAKİR KÖROĞLU, Murat Göneld. 1940 - ö. -Doğum YeriGörüntüle
4KAYNARÎ, Kadir Akaland. 1934 - ö. 12.05.1989Doğum YılıGörüntüle
5ARİFÎ, Hacı Arif Efendid. 1831 - ö. 1912Doğum YılıGörüntüle
6KÖROĞLU/FAKİR KÖROĞLU, Murat Göneld. 1940 - ö. -Doğum YılıGörüntüle
7KAYNARÎ, Kadir Akaland. 1934 - ö. 12.05.1989Ölüm YılıGörüntüle
8ARİFÎ, Hacı Arif Efendid. 1831 - ö. 1912Ölüm YılıGörüntüle
9KÖROĞLU/FAKİR KÖROĞLU, Murat Göneld. 1940 - ö. -Ölüm YılıGörüntüle
10KAYNARÎ, Kadir Akaland. 1934 - ö. 12.05.1989MeslekGörüntüle
11ARİFÎ, Hacı Arif Efendid. 1831 - ö. 1912MeslekGörüntüle
12KÖROĞLU/FAKİR KÖROĞLU, Murat Göneld. 1940 - ö. -MeslekGörüntüle
13KAYNARÎ, Kadir Akaland. 1934 - ö. 12.05.1989Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ARİFÎ, Hacı Arif Efendid. 1831 - ö. 1912Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15KÖROĞLU/FAKİR KÖROĞLU, Murat Göneld. 1940 - ö. -Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16KAYNARÎ, Kadir Akaland. 1934 - ö. 12.05.1989Madde AdıGörüntüle
17ARİFÎ, Hacı Arif Efendid. 1831 - ö. 1912Madde AdıGörüntüle
18KÖROĞLU/FAKİR KÖROĞLU, Murat Göneld. 1940 - ö. -Madde AdıGörüntüle