YAKUTî, Hacer Alioğlu

?
(d. 11.07.1962 / ö. ?)
âşık, şair
(Âşık ve Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Hacer Alioğlu, 11 Temmuz 1962'de Kastamonu’nun Devrekâni ilçesinde dünyaya gelmiştir. Ailenin beş kız çocuğundan dördüncüsüdür. İlkokulu Devrekâni’de, ortaokulu ise Kastamonu’da tamamlamıştır. Ailesi çok mutaassıp bir yapıya sahip olduğundan onu liseye göndermek için imam hatip liselerinin açılmasını beklemiştir. Çocukluk ve gençlik yıllarında okulda en çok kitap okuyanlardan biri olmuştur. Öyle ki ilkokulda kütüphaneden aldığı kitapları bir günde okuyup hemen teslim edermiş. Bu şekilde kütüphanede okumadığı kitap kalmamıştır (Atlı 2018-2019).

1978'de henüz 16 yaşındayken evlenen Alioğlu, buna rağmen orta öğrenimini dışarıdan tamamladıktan sonra üniversite için açık öğretime kaydolmuştur. Eşinin işi dolayısıyla 1978-1980 yılları arasında Çankırı’da yaşamıştır. Çankırı’dayken 2 Ekim 1979’da büyük kızı Diclehan dünyaya gelmiştir. 1980'de Kastamonu’ya dönen Alioğlu’nun 11 Ağustos 1982 tarihinde küçük kızı Dergehan doğmuştur. Biri fizik, diğeri İngilizce olmak üzere kızlarının ikisi de öğretmendir (Atlı 2018-2019).

Hayatına çok yönlü olarak devam eden Alioğlu; dikiş nakış, eğitim semineri, turizm ve otelcilik, Osmanlı Türkçesi, bağlama, ahşap boyama, resim, İngilizce ve bilgisayar gibi birçok alanda kurs ve eğitimlere katılarak kendisini geliştirmiştir (Atlı 2018-2019).

Yâkutî’nin 17 Kasım 2004 tarihinde babası, 15 Mayıs 2005’te ise annesi hayatını kaybetmiştir. Aynı yıl içerisinde anne ve babasını kaybeden Yâkutî, hüzünlü bir dönem geçirmiş ve bu durum hayatına belirli bir dönem de olsa olumsuz etki yapmıştır. Âşık, bu buhranlı döneminde çocukları ve torunuyla teselli bularak hayata tutunmaya çalışmıştır. İki kızından Gökay (24.03.2005), Rüzgâr (26.07.2012) ve Defne (28.04.2017) adlarında üç torunu vardır (Atlı 2018-2019).

Yâkutî, 2007'de kızı Dergehan’ın tayini nedeniyle Gebze’ye yerleşmiş ve hâlen orada yaşamaktadır. Yaz aylarında, tatillerde ve özel günlerde memleketi olan Kastamonu-Daday’a sık sık gitmektedir. 2008'de şiirlerini yazmaya devam ettiği dönemde Gebze Belediyesi tarafından düzenlenen Eski Hisar Şiir Akşamları’na davet edilmiştir. Edebî kişiliği göz önünde bulundurularak yapılan ilk davet olmasından dolayı, bu program âşık için ayrı bir öneme sahiptir (Atlı 2018-2019).

Kültür Bakanlığı’na kayıtlı halk şairi olan Yâkutî, Gebze Âşıklar Şairler Yazarlar ve Edebiyatçılar Kültür Evi Derneği ile Türkiye Dil ve Edebiyat Derneği Gebze şubesi yönetim kurulu üyesidir. Ayrıca Kastamonu Kültür ve Sanat Derneği üyesi olan şair, kış aylarında Kocaeli-Gebze’de, yaz aylarında ise Kastamonu’da ikamet etmektedir (Atlı 2018-2019).

Ozan Yâkutî, önceleri kendi yöresinin tanınmış simalarından olan Orhan Şaik Gökyay, Yorgansız Hakkı Çavuş ve İhsan Ozanoğlu’nu, daha sonraları ise Bolulu Dertli, Erzurumlu Emrah, Narmanlı Sümmânî, Çıldırlı Şenlik ve Âşık Veysel gibi başka yörelerin âşıklarını da inceleyerek kendisini geliştirmiştir. Ancak sonraki yıllarda daha çok Âşık Reyhânî’yi kendisine rehber olarak seçmiş ve onun yolundan gitmeyi tercih etmiştir (Atlı 2018-2019).

13 Kasım 2012 tarihinde gerçekleştirilen SOKÜM Taşıyıcıları Halk Âşıkları-Ozanları, Şairleri ve Cem Âşıkları-Zâkirler Değerlendirme Kurulu’nun kararıyla, Kültür ve Turizm Bakanlığı Araştırma ve Eğitim Genel Müdürlüğü’nün Halk Kültürü Bilgi ve Belge Merkezi’ne “Halk Şairi” olarak kaydedilmesine karar verilmiştir (1).

Âşık, önceleri şiirlerini mahlas kullanmadan yazmıştır. Şair ve ozan arkadaşları onun mahlasla şiir yazmasını tavsiye edip “Ozan Hacerî, Türkmen Kızı, Türkmen Gelini” gibi mahlaslar teklif etmişlerdir. Fakat âşık, bu mahlasları kabul etmemiştir. Bir gün âşığın fizik öğretmeni olan kızı, “Neden Yakut mahlasını kullanmıyorsun? İsminin anlamı da taş, yakut da bir taş. İkisi de birbirine çok yakın ve senin kişiliğini de yansıtıyor.” diyerek “Yakut” mahlasını önermiştir. Bunun üzerine âşık, “Yâkutî” mahlasını kullanmaya başlamıştır. Amatör şekilde saz çalabilen âşık, icralarını sazsız olarak gerçekleştirmektedir (Atlı 2018-2019).

Amasya, Yozgat, Tokat, Afyonkarahisar, Ankara, Karaman, Tekirdağ, Kırşehir, Bursa, Kastamonu, Eskişehir, Manisa ve İstanbul başta olmak üzere Türkiye’nin birçok yerinde üniversiteler, dernekler gibi özel ve resmi kurumların düzenlediği Âşıklar Şenliği/Şöleni/Bayramı, Şiir Akşamları gibi ulusal ve uluslararası etkinliklere katılmıştır. Yâkutî’nin Sıtkı Eminoğlu, Cemal Divanî, İsrafil Daştan ve Âşık Necati gibi halk şairleriyle yazılı atışmaları bulunmaktadır (Atlı 2018-2019).

Şiirlerini çoğunlukla hece ölçüsüyle yazan/söyleyen âşığın, çok az sayıda aruz ölçüsüyle manzumeleri bulunmaktadır. Hemen hemen her konuda şiirler yazan/söyleyen âşığın manzumeleri daha çok toplumsal konular, tasavvufî ve beşeri aşk, hiciv, kahramanlık ve güzelleme tarzındadır (Atlı 2018-2019).

Kastamonu âşıklık geleneğini yaşatmak ve tanıtmak amacıyla Kültür ve Turizm Bakanlığı, üniversite, belediye ve sivil toplum kuruluşları tarafından il ve ilçelerde tertip edilen etkinliklere hem düzenleyici hem de icracı olarak katılmak suretiyle katkıda bulunmaktadır.

Yâkutî’nin şiirlerinin bir kısmı dergi, gazete, çeşitli araştırma ve antoloji kitaplarında yayımlanmıştır. Âşık, şiirlerinin bir kısmını ise iki kitabında (Sıla Gülleri, bir gün Sahibini Bulur) toplayarak 2009 ve 2012 yıllarında yayımlamıştır. (Alioğlu 2009; Alioğlu 2012). Ayrıca âşığın hayatı, sanatı ve şiirleri üzerinde Prof. Dr. Ali Yakıcı’nın danışmanlığında Pınar Kılıçaslan tarafından yüksek lisans tezi hazırlanmaktadır.

Kaynakça

(1) http://aregem.kulturturizm.gov.tr/TR-50075/13-kasim-2012-tarihli-sokum-tasiyicilari-halk-ozanlari-.html (erişim tarihi: 15.02.2019).

Hacer Alioğlu, 1962, Üniversite devam, Âşık/Şair, Gebze-Kocaeli [Sagıp Atlı tarafından 22.11.2018 ve 15.02.2019 tarihlerinde yapılan görüşme].

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. SAGIP ATLI
Yayın Tarihi: 06.03.2019

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Sıla Gülleri- / İstanbul2009Şiir
Bir Gün Sahibini BulurGöl Kitap Yayıncılık / İstanbul2012Şiir

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1FÜNÛNÎ, Fünûnî Çelebid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2SENÂYÎd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3ÇEŞMÎd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4FÜNÛNÎ, Fünûnî Çelebid. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5SENÂYÎd. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6ÇEŞMÎd. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7FÜNÛNÎ, Fünûnî Çelebid. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
8SENÂYÎd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
9ÇEŞMÎd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
10FÜNÛNÎ, Fünûnî Çelebid. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11SENÂYÎd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12ÇEŞMÎd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13FÜNÛNÎ, Fünûnî Çelebid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14SENÂYÎd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15ÇEŞMÎd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle