Cemal Yeşil

(d. 1900 / ö. 27 Kasım 1977)
Müfettiş, müsteşar, Cumhurbaşkanlığı genel sekreteri, büyükelçi, şair
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Tam adı Cemal Edhem Yeşil'dir. Birinci Dünya Savaşı'nda şehit düşen Dr. İbrahim Edhem Hakkı Bey'in oğludur. 1900 yılında babasının görev yaptığı Bağdat'ta doğdu. Annesini, babasının şehit olmasından bir yıl sonra kaybetti. Ağabeyi de Irak cephesinde şehit oldu. İstanbul Lisesi 11. sınıfta okurken askere alındı. Yedek subaylığı sırasında açılan sınavı kazanarak Mülkiye Mektebi'ne girdi ve bu okuldan 1921 yılında mezun oldu. Arkadaşlarıyla birlikte Millî Mücadele'ye destek olmak amacıyla Ankara'ya gitti. 26 Temmuz 1921'de Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükûmeti Maliye Vekaleti Muhasebat Umum Müdürlüğü'nde çalışmaya başladı. Müfettiş muavini olarak atandı (1923). Fransa Maliye Bakanlığı'nda staj yapmak üzere bir yıl süreyle Paris'e gönderildi.

Paris'ten dönüşünde müfettişlik görevlerinden sonra Bütçe ve Mali Kontrol umum müdürlüğü (1936) ve bakanlık müsteşarlığı (1938) görevlerine getirildi. 1942-47 arasında Başbakanlık müsteşarlığı; 1945-50 yılları arasında Cumhurbaşkanlığı genel sekreterliği görevlerinde bulundu. 1950'den sonra Dışişleri Bakanlığı'nda görev aldı ve Kabil büyükelçiliği, Budapeşte büyükelçiliği, Dışişleri Bakanlığı baş hukuk müşavirliği, Varşova büyükelçiliği görevlerinde bulundu (1950-65). 1956 yılında evlendi. Bir erkek bir kız çocuğu dünyaya geldi. Yaş haddinden emekli oldu (Temmuz 1965). Bir dönem amatör fotoğrafçılık ve sinema ile uğraşan şair, 27 Kasım 1977 tarihinde öldü.

Cemal Yeşil, 1919 yılında yazdığı "Mülkiye Marşı" ve Varlık dergisinde yayımladığı rubaileriyle tanındı. Rubailerinde günümüz Türkçesini ustalıkla kullandı; bu türe hem öz, hem iç uyum yönlerinden katkıda bulundu. Necatigil'in tespiti ile bir rubaisinde "hem cilveli, hem ufak tefek bir taze" biçiminde nitelediği bu türe "gündelik özel yaşantılarından gelme içten bir sevimlilik ekledi." (1980: 413).

Cemal Yeşil ismi edebiyat tarihimizde daha çok rubai türü ile birlikte anılır. "Nurullah Ataç'ın belirttiği gibi rubailerinde sesini yükseltirken haykırıya kaçmayan, en acıklı konulara değinirken bile gülümsemeyi bırakmayan duygan bir hava getirdi." (Kurdakul, 1973: 412). Şairin "Ver Saki" adlı şiiri, Refik Fersan tarafından bestelendi. Gazete ve dergilerde kalan şiirlerinden başka rubailerini Rübailer (1950) adı altında topladı. Ölümünden sonra kalan rubailerinin bir bölümü Rübailer II adı altında kitaplaştırıldı.

Kaynakça

Kurdakul, Şükran (1973). Şairler ve Yazarlar Sözlüğü. 2. Baskı. Ankara: Bilgi Yay. 412.

Necatigil, Behçet (1980 ). Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü. 11. Baskı. İstanbul: Varlık Yay. 412-413.

Süreya, Cemal (1966). Mülkiyeli Şairler. İstanbul: Ekin Basımevi.

Yalçın, Murat (Ed.) (2010). Tanzimat'tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi. C. 2. 3. Bas. İstanbul: Yapı Kredi Yay. 1126.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. NECATİ TONGA
Yayın Tarihi: 26.03.2018
Güncelleme Tarihi: 20.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Rübailer? / Ankara1950Şiir
Rübailer IITürk Tarih Kurumu Basımevi / Ankara1979Şiir

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1SA\'ÎD PAŞA, Divan Efendisi-zâde Mehmed Sa\'îd Paşad. 1832 - ö. 1891Doğum YeriGörüntüle
2VERDÎ, Ahmed Çelebid. ? - ö. 1717-18Doğum YeriGörüntüle
3İhsan Fikret Biçicid. 1934 - ö. 13 Kasım 2013Doğum YeriGörüntüle
4FAHRÎ, Ali Karabulutd. 1900/1901 - ö. 06.08.1975Doğum YılıGörüntüle
5EFKÂRÎ, Adem Şentürkd. 28.06.1900 - ö. 15.05.1980Doğum YılıGörüntüle
6TURAN YILMAZd. 1900 - ö. 1982Doğum YılıGörüntüle
7Kemal Edip Kürkçüoğlud. 1902 - ö. 14 Nisan 1977Ölüm YılıGörüntüle
8Ahmed Rıfat Moralıd. 8 Temmuz 1900 - ö. 6 Mayıs 1977Ölüm YılıGörüntüle
9DİDARÎ, Behram Coşkund. 1913 - ö. 22.01.1977Ölüm YılıGörüntüle
10Hayriye Çitoğlud. 22 Aralık 1932 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Mehmet Rıza Çalışkand. 1931 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Zihni Anadold. 01 Mart 1918 - ö. 11 Mayıs 1999MeslekGörüntüle
13Şahabettin Süleymand. 1885 - ö. 1919Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Fazıl Ahmet Aykaçd. 1884 - ö. 5 Aralık 1967Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Necmeddin Veysi Akhasanoğlud. 1897 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16F. Cemal Oğuz Öcald. 1913 - ö. 4 Aralık 1971Madde AdıGörüntüle
17CEMALÎ/İLMİYA/CEMAL ÖZCAN, Cemal Özcand. 1950 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18CEMÂL/CEMÂLÎ Mehmed Cemâleddîn, Karslı-zâded. ? - ö. 1845Madde AdıGörüntüle