Yücel Balku

Balku
(d. 10 Ocak 1969 / ö. 15 Aralık 2003)
Yazar
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Azeri kökenli Gönül ve Safter Balku çiftinin çocuğu olarak Iğdır'da dünyaya geldi. Dedesi Ali Ekber'den masal ve hikâyeler dinlemeyi seven Balku, ilkokul öğretmeni Muzaffer Bey'in ailesini telkini üzerine daha iyi bir eğitim alması için küçük yaşta İstanbul'a, halası Sunay Hanım'ın ve amcası Uğur Bey'in yanına gönderildi. Akranları gibi dışarı çıkmak yerine ya amcasının kitaplarına gömülür ya da satın aldığı resimli kitaplarla vakit geçirirdi. 1970'lerde tırmanmaya başlayan olaylar sebebiyle Uğur Balku evlenip Almanya'ya, halası ise Batman'a akrabalarının yanına gitmeye karar verince Yücel Balku da tekrar Iğdır'a döndü. Kısa bir süre sonra evlenip Sapanca'ya yerleşen Sunay Hanım, Yücel Balku'yu tekrar yanına aldı ve Yücel Balku, ilkokulun son yılından üniversiteye kadar Sapanca'da kaldı. Kendi kendine İngilizce ve İtalyanca öğrenen Balku, Sapanca'da bir İtalyan firmasına otoyol yapımında çevirmenlik yaparak kazandığı parayla dershaneye gitti, 1988'de Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümünü kazandı ve buraya yerleşti. Aynı okuldan sınıf arkadaşı olan eşi Semra (Balku) ile evlendi. Çiftin 1995 yılında Şeyda ve 1999 yılında da Eylül adında kızları dünyaya geldi. Yücel Balku'nun öyküleri 1996 yılından 2002 yılına, dergi kapanana kadar Hayalet Gemi'de yayımlandı. İlk öykü dosyası "Sükût Ayyuka Çıkar" ile 2000 İnkılâp Öykü Ödülü'nü kazandı ve dosyası bir yıl sonra İnkılâp Yayınları tarafından basıldı. Bir kalp krizi sonucu genç yaşta yaşamını yitirdi. (Budakoğlu, 2016: 17-70).

Yücel Balku, ilk metinlerini Yücel Baloğlu ismiyle üniversiteden arkadaşlarıyla sadece iki sayı çıkarabildikleri Prometheus adlı dergide yayımladı. Küçük yaşlarda dedesinden dinlediği hikâyeler, henüz dokuz yaşında okuduğu Jerzy Kosinski'nin 1965 yılında yazdığı II. Dünya Savaşı sırasında Doğu Avrupa'da dolaşan bir çocuğun hikâyesini anlatan ve şiddet unsurları barındıran romanı Boyalı Kuş Yücel Balku'nun dünyasına etki etmiştir. Öykülerinde "Yaşamak ve ölmek için" seçtiği şehir Bursa, efsaneler, gerçek-düş arasında kalan karakterler, gerçeküstü, distopik, postmodern unsurlara rastlanmakadır. Özellikle öykülerinin birden fazla sonu olması ve okuru her seferinde şaşırtması, çocukluğundan beri Balku'yu etkilemiş olan sözlü kültürün ve sözlü kültürdeki anlatıcının dinleyicileri gözeterek anlatılagelen hikâyelerin sonlarını değiştirmesi düşünülünce okuru gözeten tavrı daha iyi anlaşılacaktır. "Yücel Balku öykülerinde efsaneler, gündelik hayatın olağan gerçekliklerine, gündelik yaşama alışkanlıkları evvel zamanların hikâyelerine karışır ve önümüzde başka bir ışığın aydınlığı belirir hayata ve insana bakarken." (Barbarosoğlu, 2004: 46). Ayfer Tunç onun yazdıklarıyla ilgili şu değerlendirmeyi yapar: "Yücel'in ilk kitabını onu henüz tanımadan okurken, geniş bir hayalgücüyle, zengin bir imgelemle, efsanelerden, mitlerden, söylencelerden, masallardan beslenmiş, dolu dolu bir yazı dünyasıyla karşılaşınca şaşırmıştım. Bu şahsen tanımadığım yazarın belli ki çok geniş bir ilgi alanı vardı ve bunun içinde şehri yapan kültür katmanları hemen kendini belli ediyordu. Kimi zaman şiirsel kimi zaman ironik bir hal alan üslubu uyumlu ve akıcıydı. Dille usulünce oynuyor ama bunu görün hünerimi demeden yaparak bir kat daha değer katıyordu yazdıklarına. Şaşırtıcı sözcükler kullanıyor, özellikle kültür tarihine derinleşen bir ilgiyle yaklaşıyordu." (Tunç, 2004: 47).

Kaynakça

Barbarosoğlu, Nalan (2004). "Ardından". Varlık. İstanbul: Nisan-Mayıs 2004

Budakoğlu, Tekin (2016).Yücel Balku: Hayatı ve Eserleri. İstanbul: Arel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi. Danışman: Prof. Dr. Ali Şükrü ÇORUK

Tunç, Ayfer (2004). "Sukut-u Hayat". Varlık. İstanbul: Nisan-Mayıs 2004

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: FATİH KÜLAHÇI
Yayın Tarihi: 19.12.2018
Güncelleme Tarihi: 13.11.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Sükût Ayyuka Çıkarİnkılâp / İstanbul2001Hikâye
Goncanın Üçüncü GünüDoğan Kitap / İstanbul2004Hikâye
Tayfanın Seyir Defteri, Bitmemiş Külliyat: Yücel BalkuDoğan Kitap / İstanbul2005Derleme
Sükût Ayyuka Çıkar: Bitmemiş KülliyatCan / İstanbul2011Derleme

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Müslüm Oğuzd. 20 Şubat 1951 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Suna Arasd. 05 Mayıs 1950 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3İslam Çankayad. 6 Haziran 1948 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Gün A. Utkand. 16 Kasım 1969 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5MUSTAFA ALAGÖZYAYLASId. 1969 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Melek Paşalıd. 10 Kasım 1969 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Elman Güvençd. 1950 - ö. 23 Nisan 2003Ölüm YılıGörüntüle
8COŞKUNÎ, Niyazi Bedird. 1927 - ö. 2003Ölüm YılıGörüntüle
9Mehmet Karabulutd. 1925 - ö. 11 Haziran 2003Ölüm YılıGörüntüle
10Berat Alanyalıd. 31 Ocak 1961 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Gülbahar Ünlüd. 03 Ocak 1963 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Selahattin Şimşekd. 1928 - ö. 3 Mayıs 1960MeslekGörüntüle
13Mehmet Narlıd. 3 Mart 1963 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Mustafa Hatiplerd. 24 Kasım 1959 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Abuzer Gülpınard. 1984 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Yücel Kayırand. 13 Eylül 1964 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17Can Yüceld. 21 Ağustos 1926 - ö. 12 Ağustos 1999Madde AdıGörüntüle
18Şevket Yüceld. 1930 - ö. 3 Şubat 2001Madde AdıGörüntüle