YÜMNÎ, Ayas Paşa-zâde

(d. ?/? - ö. ?/?)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Kanuni Sultan Süleyman’ın vezir-i azamı olan Ayas Paşa’nın oğludur. Asıl adı Mehmet olup İstanbul’da dünyaya gelmiştir. Bu yüzden Ayas Paşazâde olarak tanınır. Doğum tarihi bilinmemektedir. Ahdî, tezkiresinde onun yüce yaradılışlı ve sarayda kabul görmüş kişilerden olduğunu belirtir. Devlet hizmetinde bulunmuş, sancaktarlık görevi yapmıştır. İyi bir eğitim almış olan Yümnî, Arapçayı ve Farsçayı çok iyi derecede tahsil etmiştir. Ahdî, döneminin önde gelen âlimlerinden ders aldığını nakleder. Fakat kimlerden ders aldığı konusunda bir kayıt bulunmamaktadır. Yümnî ilim sahibi kimselerle sohbet etmeyi seven bir kişidir. Kıvrak bir zekâya sahip olup Ahdî onun gazeldeki ve tarih düşürmedeki ustalığından söz eder.  1562 yılının Ağustos ayında meydana gelen ve İstanbul’u yıkan sel ve fırtınaya dair bir tarih şiiri bulunmaktadır: Şairin bu tarihteki olaya tarih şiiri yazmış olması ve babası Ayas Paşa’nın 1539 yılında vefat etmiş olması münasebetiyle bu dönemlerde otuz veya kırk yaşlarında olduğu tahmin edilmektedir. Nerede ve ne zaman öldüğü, mezar yeri bilinmemektedir. Eserleri hakkında bilgi bulunmamaktadır.

Kaynakça

İpekten, Halûk, M. İsen, R. Toparlı, N. Okçu ve T. Karabey (1998). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî- Dîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C. 2. Ankara: Bizim Büro Yay.

Solmaz, Süleyman (hzl.) (2005). Ahdî, Gülşen-i Şu’arâ (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Başkanlığı Yay.

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: BÜNYAMİN TAN
Yayın Tarihi: 19.05.2014
Güncelleme Tarihi: 22.08.2021

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Leb-i şîrîn ile sen Husrevisün gerdûnun

Zülf-i şebdîzüne koşdukca ruh-ı gülgûnun

Dögünüp taş ile nâle işi ben mahzûnun

Hîç işitmez kulagı katı imiş gerdûnun


xxx

Rahm idüp ol mâh çün meyl itdi benden cânibe

Gam yime ey dil ferah yüz tutdı senden cânibe

Can bulursam n’ola sen geldükde benden cânibe

Haşr olınca can gelür dirler bedenden canibe 

(Solmaz, Süleyman (hzl.) (2005). Ahdî, Gülşen-i Şu’arâ (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Başkanlığı Yay. 82.)


xxx

Bir ‘alâmet zâhir oldı şehr-i İstanbûl’da kim

Halkun efgânı zemînde âsumâne çıkdı yâ

Öyle ifrât ile yagmur yagdı kim nîce evi

Seyl alup hâşâk-veş deryâya anı takdı yâ

Vehm-i ra’d ü berk ile Yümnî târihîni

Yıldırımla seyl Konstantin’i yıkdı yakdı yâ

(Solmaz, Süleyman (hzl.) (2005). Ahdî, Gülşen-i Şu’arâ (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Başkanlığı Yay. 82.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Selami İzzet Sedesd. 1896 - ö. 13 Mayıs 1964Doğum YeriGörüntüle
2Burhan Oğuzd. 1 Mart 1919 - ö. 17 Şubat 2008Doğum YeriGörüntüle
3Tülin Tankutd. 30 Ağustos 1945 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Selami İzzet Sedesd. 1896 - ö. 13 Mayıs 1964Doğum YılıGörüntüle
5Burhan Oğuzd. 1 Mart 1919 - ö. 17 Şubat 2008Doğum YılıGörüntüle
6Tülin Tankutd. 30 Ağustos 1945 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Selami İzzet Sedesd. 1896 - ö. 13 Mayıs 1964Ölüm YılıGörüntüle
8Burhan Oğuzd. 1 Mart 1919 - ö. 17 Şubat 2008Ölüm YılıGörüntüle
9Tülin Tankutd. 30 Ağustos 1945 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10Selami İzzet Sedesd. 1896 - ö. 13 Mayıs 1964MeslekGörüntüle
11Burhan Oğuzd. 1 Mart 1919 - ö. 17 Şubat 2008MeslekGörüntüle
12Tülin Tankutd. 30 Ağustos 1945 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Selami İzzet Sedesd. 1896 - ö. 13 Mayıs 1964Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Burhan Oğuzd. 1 Mart 1919 - ö. 17 Şubat 2008Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Tülin Tankutd. 30 Ağustos 1945 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Selami İzzet Sedesd. 1896 - ö. 13 Mayıs 1964Madde AdıGörüntüle
17Burhan Oğuzd. 1 Mart 1919 - ö. 17 Şubat 2008Madde AdıGörüntüle
18Tülin Tankutd. 30 Ağustos 1945 - ö. ?Madde AdıGörüntüle