YUSUF AŞAN

(d. 1969 / ö. ?)
âşık, işçi
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Yusuf Aşan, 1969 yılında Şanlıurfa’nın Akpınar köyünde (bugün merkez Karaköprü ilçesine bağlı mahalle) dünyaya gelmiştir. Kimliğinde doğum tarihi 1970, doğum yeri de Kısas olarak kayıtlıdır. Abbas ile Sultan’ın evliliklerinden dünyaya gelen âşık, dokuz kardeşin en büyüğüdür. Kılolar sülalesindendir. İlkokulu Akpınar köyünde, ortaokulu ise Akziyaret köyünde okur. Askerlik görevine kadar çiftçilikle uğraşır. Askerliğini 1990–1991 yılları arasında Kayseri Hava İndirme Tugayı’nda (1.Komando Tugayı) Köşk Kışla ve Zincirdere’de paraşütçü komando olarak yapar. Askerlik görevinin ardından 1992 yılının Eylül ayında Şanlıurfa Tekel Suma Fabrikasına işçi olarak girer. 2003 yılında Şanlıurfa’daki fabrikanın kapanması dolayısıyla Adıyaman Tekel Yaprak Tütün’e geçer. Tekel’in 2010 Mayıs ayında kapanmasının ardından 2011 Kasım ayında okumuş olduğu Akpınar Köyü İlkokulunda kadrolu işçi olarak çalışmaya başlar. Hâlihazırda bu görevine devam etmektedir. Âşık Yusuf Aşan, 1989 yılında Fatma Hanım ile evlenmiştir. Bu evlilikten Cansu, Ali, Abbas ve Selinay adında ikisi kız, ikisi erkek olmak üzere dört çocuğu dünyaya gelmiştir (İlhan 2018).

Yusuf Aşan, küçük yaşlardan itibaren Cemlere katılmış ve âşıklık ile saz merakı burada oluşmuştur. Âşık bir aileden gelmektedir. Badeli âşık değildir. Kendi deyişleri yoktur ancak usta malı okuduğundan ve başlangıçta usta-çırak ilişkisine belli ölçülerde girip ardından âşıklık geleneğinin hem söz hem de musiki unsurlarını aktarmaya devam ettiği için âşık olarak adlandırılmıştır.

Âşık Yusuf Aşan, Cemlerde dedelerin ve zakirlerin yanında yetişerek âşık olmuştur. Badeli bir âşık değildir. Bağlamayı ilk olarak Âşık Halit Aşan’ın yeğeni olan babası Abbas Aşan’da görmüştür. Veli Baba’dan (Veli Erenler) saz çalmayı ve deyiş okumayı öğrenmiştir. İlk deyişi; “İnkâr edersen Ali’yi/ Aleviyim deme bari/ Sevmezsen Bektaş Veli’yi/ Aleviyim deme bari” olmuştur. Mahlası yoktur. Kaynaklarda yer alan bilgiye göre kendi deyişleri bulunmaktadır ancak âşık kendini yetkin görmediğinden bunu ifade etmekten çekinmektedir. Usta malı okumaktadır (İlhan 2018). Akpınar Köyü Cemevi’nde bazı zamanlar zakirlik yapmıştır. Kendisi hakkındaki bilgilere temel olarak iki çalışmada yer verilmiştir (Atılgan ve Acet 2001; Akbıyık 2012).

Kaynakça

Akbıyık, Abuzer (2012). “Halk Şiirinde Kısaslı Âşıklar”. Şurkav Şanlıurfa Kültür Sanat Tarih ve Turizm Dergisi. 13: 42–46.

Atılgan, Halil, Mehmet Acet (2001). Harran’da Bir Türkmen Köyü: Kısas –Tarihçe, Kültür, Saz-Söz Ustaları, Âşıklar, Deyişleri, Türküleri. Ankara: Kültür Bakanlığı Yay.

Yusuf Aşan, Şanlıurfa/Akpınar, 1969, Ortaokul Mezunu, Âşık/İşçi [M. Emir İlhan tarafından 24.12.2018 tarihinde yapılan görüşme].

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ M.EMİR İLHAN
Yayın Tarihi: 11.04.2019
Güncelleme Tarihi: 12.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1MERÂMÎ, Seyfi Yıldızd. 15.02.1965 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2BEYÂNÎ, Halil İbrahim Güleçd. 1938 - ö. 2005Doğum YeriGörüntüle
3YAŞAR REYHANİd. 1934 - ö. 10.12.2006Doğum YeriGörüntüle
4Arzu Eşbahd. 7 Temmuz 1969 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Cenk Edend. 18 Eylül 1969 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6GÜLSÜM/GÜLSÜN, Gülsüm Kahramand. 1969 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7TAŞDELEN, Abdullah Taşdelend. 18.04.1972 - ö. ?MeslekGörüntüle
8MURATSIZ MERT, Hüseyin Mertd. 1957 - ö. ?MeslekGörüntüle
9ŞENOL MURATOĞLU, Şenay Yıldızd. 20.09.1961 - ö. ?MeslekGörüntüle
10YAKUP YAZARELd. 1928 - ö. 1985Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11GÜLİSTAN, Gülistan Çobanlard. 1900 - ö. 1972Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12ÇARIKLI, Halil Demirald. 1953 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13İMAMVERDİ MUSTAFAYEVd. 1952 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14KADİMÎ/SEFİL KADİMÎ, Yusuf Kenan Gözcüd. 20.08.1953 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15SADIK SULTANOVd. 1896 - ö. 1961Madde AdıGörüntüle