ZÂKÎ, Abdullah Zâkî Efendi, A‘mâ Zâkî

(d. 1223?/1808-09? - ö. 1248/1832-33)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl ismi Abdullah’tır. Görme engelli olması sebebiyle A‘mâ Zâkî olarak tanındı. Bağdatlıdır. Öldüğünde yirmi beş yaşında olduğu bilgisinden hareketle 1223/1808-09 yılı civarında doğduğu söylenebilir. Kürt asıllıdır. Muhtemelen Bağdat’ta dünyaya geldi (Çınarcı 2007: 67) daha sonra İran taraflarına gitti. İlim tahsil etmek amacıyla 1247 yılı başlarında/1831 sonlarında İstanbul’a geldi. 1248/1832-33 (Tuman 2001: 389) yılında Şeyhülislam Ârif Hikmet Bey’in verdiği bilgiye göre yaklaşık olarak yirmi beş yaşındayken veba hastalığına yakalanarak Ebulfeth Camii yakınlarındaki Otlakçı Yokuşu’nda merhum Şeyhülislâm Samanî-zâde Ömer Hulûsî Efendi’nin evinde ya da -yine aynı kaynağa göre- Süleymaniye’de Tiryaki Çarşısı’ndaki medresede kaldığı sırada vefat etti (Çınarcı 2007: 67). Onun öldüğü gün İstanbul’a gelmiş olan Ali ismindeki kardeşi de aynı hastalıktan birkaç gün içerisinde hayatını kaybetti. Şeyhülislam Ârif Hikmet Bey’in (Çınarcı 2007: 67) şairin vefatı tarihini Rebiülevvel 1238/Kasım-Aralık 1822 göstermesi sehven yapılmış bir hatadan kaynaklanıyor olmalıdır.

Eseri olup olmadığı konusunda bilgi yoktur. Şeyhülislam Ârif Hikmet Bey’in (Çınarcı 2007: 67) zeki, güzel söz söyleme konusunda yetenekli ve hitabeti güçlü bir şahıs olarak tanımladığı ve Fuzûlî takipçisi bir şair olduğu bilgisini verdiği Abdullah Zâkî Efendi, doğaçlama olarak yüz beyit söyleyebilecek kadar şiir söyleme kabiliyetine sahipti.

Kaynakça

Çınarcı, M. Nuri (hzl.) (2007). Şeyhülislam Ârif Hikmet Bey’in Tezkîretü’ş-Şu’arâ’sı ve Transkripsiyonlu Metni. Yüksek Lisans Tezi. Gaziantep: Gaziantep Üniversitesi.

Kurnaz, Cemâl ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî -  Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri.  C.I. Ankara: Bizim Büro Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İNCİNUR ATİK GÜRBÜZ
Yayın Tarihi: 18.09.2014
Güncelleme Tarihi: 29.11.2020

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1FÂ'İK, Süleymân Fâ'ik Efendi, Bağdatlıd. 1815 - ö. 1855 ds.Doğum YeriGörüntüle
2SEYYİD, Muhammed Sa'îd Ağad. ? - ö. 19. yy.Doğum YeriGörüntüle
3ZAMÎRÎd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4FÂ'İK, Süleymân Fâ'ik Efendi, Bağdatlıd. 1815 - ö. 1855 ds.Doğum YılıGörüntüle
5SEYYİD, Muhammed Sa'îd Ağad. ? - ö. 19. yy.Doğum YılıGörüntüle
6ZAMÎRÎd. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7FÂ'İK, Süleymân Fâ'ik Efendi, Bağdatlıd. 1815 - ö. 1855 ds.Ölüm YılıGörüntüle
8SEYYİD, Muhammed Sa'îd Ağad. ? - ö. 19. yy.Ölüm YılıGörüntüle
9ZAMÎRÎd. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10FÂ'İK, Süleymân Fâ'ik Efendi, Bağdatlıd. 1815 - ö. 1855 ds.Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11SEYYİD, Muhammed Sa'îd Ağad. ? - ö. 19. yy.Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12ZAMÎRÎd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13FÂ'İK, Süleymân Fâ'ik Efendi, Bağdatlıd. 1815 - ö. 1855 ds.Madde AdıGörüntüle
14SEYYİD, Muhammed Sa'îd Ağad. ? - ö. 19. yy.Madde AdıGörüntüle
15ZAMÎRÎd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle