ZÂKÎ, Abdullah Zâkî Efendi, A‘mâ Zâkî

(d. 1808-09?/1223? - ö. 1832-33/1248)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl ismi Abdullah’tır. Görme engelli olması sebebiyle A‘mâ Zâkî olarak tanındı. Bağdatlıdır. Öldüğünde yirmi beş yaşında olduğu bilgisinden hareketle 1223/1808-09 yılı civarında doğduğu söylenebilir. Kürt asıllıdır. Muhtemelen Bağdat’ta dünyaya geldi (Çınarcı 2007: 67) daha sonra İran taraflarına gitti. İlim tahsil etmek amacıyla 1247 yılı başlarında/1831 sonlarında İstanbul’a geldi. 1248/1832-33 (Tuman 2001: 389) yılında Şeyhülislam Ârif Hikmet Bey’in verdiği bilgiye göre yaklaşık olarak yirmi beş yaşındayken veba hastalığına yakalanarak Ebulfeth Camii yakınlarındaki Otlakçı Yokuşu’nda merhum Şeyhülislâm Samanî-zâde Ömer Hulûsî Efendi’nin evinde ya da -yine aynı kaynağa göre- Süleymaniye’de Tiryaki Çarşısı’ndaki medresede kaldığı sırada vefat etti (Çınarcı 2007: 67). Onun öldüğü gün İstanbul’a gelmiş olan Ali ismindeki kardeşi de aynı hastalıktan birkaç gün içerisinde hayatını kaybetti. Şeyhülislam Ârif Hikmet Bey’in (Çınarcı 2007: 67) şairin vefatı tarihini Rebiülevvel 1238/Kasım-Aralık 1822 göstermesi sehven yapılmış bir hatadan kaynaklanıyor olmalıdır.

Eseri olup olmadığı konusunda bilgi yoktur. Şeyhülislam Ârif Hikmet Bey’in (Çınarcı 2007: 67) zeki, güzel söz söyleme konusunda yetenekli ve hitabeti güçlü bir şahıs olarak tanımladığı ve Fuzûlî takipçisi bir şair olduğu bilgisini verdiği Abdullah Zâkî Efendi, doğaçlama olarak yüz beyit söyleyebilecek kadar şiir söyleme kabiliyetine sahipti.

Kaynakça

Çınarcı, M. Nuri (hzl.) (2007). Şeyhülislam Ârif Hikmet Bey’in Tezkîretü’ş-Şu’arâ’sı ve Transkripsiyonlu Metni. Yüksek Lisans Tezi. Gaziantep: Gaziantep Üniversitesi.

Kurnaz, Cemal, Mustafa Tatcı (2001). Mehmet Nail Tuman, Tuhfe-i Na’ilî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C. 1. Ankara: Bizim Büro Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İNCİNUR ATİK GÜRBÜZ
Yayın Tarihi: 18.09.2014

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1AHDÎd. ? - ö. 1593-94Doğum YeriGörüntüle
2Nazmî, Seyyid Ali Nazmî Efendid. ? - ö. 1655Doğum YeriGörüntüle
3FUZÛLÎd. 1483 - ö. 1556Doğum YeriGörüntüle
4AHDÎd. ? - ö. 1593-94Doğum YılıGörüntüle
5Nazmî, Seyyid Ali Nazmî Efendid. ? - ö. 1655Doğum YılıGörüntüle
6FUZÛLÎd. 1483 - ö. 1556Doğum YılıGörüntüle
7AHDÎd. ? - ö. 1593-94Ölüm YılıGörüntüle
8Nazmî, Seyyid Ali Nazmî Efendid. ? - ö. 1655Ölüm YılıGörüntüle
9FUZÛLÎd. 1483 - ö. 1556Ölüm YılıGörüntüle
10AHDÎd. ? - ö. 1593-94Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11Nazmî, Seyyid Ali Nazmî Efendid. ? - ö. 1655Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12FUZÛLÎd. 1483 - ö. 1556Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13AHDÎd. ? - ö. 1593-94Madde AdıGörüntüle
14Nazmî, Seyyid Ali Nazmî Efendid. ? - ö. 1655Madde AdıGörüntüle
15FUZÛLÎd. 1483 - ö. 1556Madde AdıGörüntüle