ZAKİRÎ, Zakir Tekgül

(d. 01.01.1960 / ö. -)
âşık, işçi
(Âşık ve Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Zakir Tekgül olan âşık, şiirlerinde Zakirî mahlasını kullanır. “Zakirî” mahlasını, ustası Âşık Mustafa Ruhanî vermiştir. Erzurum'un Tortum ilçesine bağlı Bağbaşı köyünde 01.01.1960 tarihinde dünyaya gelmiştir. İlkokul me­zunudur (Özhan vd. 1992: 305). Zengin bir kıza olan aşkından dolayı şiir söylemeye başlamıştır. Saz çalıp türkü söylemeyi çocukluktan arzu etmiş ve çevre­sindeki usta âşıklardan da etkilenmiştir. Âşık Mustafa Ruhanî'nin tesiriyle âşıklığa yönelmiş ve onun yanına çırak ola­rak girmiştir. Âşıklığın yanı sıra T.C.D.D. Erzurum Yol Atölyesinde mevsim­lik işçi olarak çalışmıştır. Saz çalabilen, âşık makamları ve halk hikâ­yesi konularında bilgi sahibi olan Zakirî, kendi deyişlerinin yanı sıra, usta malı eserler de söylemektedir (Tekgül 1989). Erzurum haricinde; İzmir, Aydın, Kütahya, Kayseri illerinde de bulunmuştur. Yurtiçi ve yurtdışı birçok âşık bayram ve şenliklerine iştirak etmiştir. Erzurum Âşıklar Bayramı ve Kayseri Develi Seyranî Şenlikleri'inda ödül ve başarı belgeleri almıştır (Özarslan 2001: 408). Ayrıca Bayburt Âşıklar Bayramı'nda İrşadî dalında birincilik ödülü almıştır. Manisa Şairler ve Ozanlar Derneği işbirliğiyle Süleyman Demirel Kültür Merkezi'nde düzenlenen Âşıklar Bayramına, Artvin ve Şavşat’ta düzenlenen Üçüncü 7 Bölge 7 İklim Âşıklar ve Şairler Şöleni'ne katılmıştır. Ustası Âşık Mustafa Ruhanî ile birlikte Almaya'ya gitmiş, burada muhtelif programlara iştirak etmiştir. Erzurum Ozanlar Kültür Derneği’ne üyedir. Mahallî ve ulusal ölçekte yayın yapan âşık birçok radyo ve televizyonda programına katılmıştır. Hâlen İstanbul'da yaşamaktadır. Sosyal medyayı aktif olarak kullanan âşığın internet ortamında kişisel bilgilerine ve eserlerine ait bir çok kayıt mevcuttur.

Âşık Zakirî, mütedeyyin bir kişiliğe sahiptir. Dindar ve muhafazakâr bir çevrede yetişmiş olması kişiliğinin oluşumunda doğrudan tesirlidir. Eserlerinde şahsiyeti bu yönüyle ortaya çıkar. Eserlerinde geleneğin icapları doğrultusunda Türk töre ve ahlak kurallarına sıkı sıkıya bağlı bir görüntü sergiler. Kültürel değerlerin kıymetinin bilinmesi ve bunun gelecek nesillere aktarılması hususlarında hassasiyetle durmuştur. Mistik bir ruh hâli taşır ve bu ruh hâli şiirlerinde de kendini gösterir. Gerek din büyüklerine gerek tasavvufî şahsiyetlere bağlılık ve hayranlık duyar. Bilginin, görgünün ehemmiyetinin altını çizer, cehaletten doğacak kötülükleri ifade eder. Manevi konuların yanında millî konularda da hassas bir sanatkârdır. Milletine ve vatanına düşkündür. Millî mücadelede gösterilen başarıları çeşitli vesilelerle şiirinde dile getirmiştir. Ona göre millet ve vatan sevgisi birbirinden ayrı düşünülmeyecek duygulardır; biri sevilmeden diğeri sevilemez. Tabiat sevgisi, memleket meseleleri, iyilik, güzellik, aşk, sevgi, barış, yüce duygular vb. konular şiirinin ana unsurunu oluşturur. Âşık, geleneğin sınırları içinde bu konuları kendi gönül penceresinden dile getirmiştir.

Kaynakça

Özarslan, Metin, (2001). Erzurum Âşıklık Geleneği, Ankara: Akçağ Yay.

Özhan, Mevlüt, Gözükızıl Ömer, Emine Kırcı vd. (1992). Yaşayan Halk Ozanları Antolojisi. Ankara: KB Yay.

Tekgül, Zakir, 1989, “Âşık Zakirî”, Hagem Arşivi, Yazılı Belge No: 890209, Ankara: Kültür Bakanlığı Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. METİN ÖZARSLAN
Yayın Tarihi: 16.11.2018

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1KINALI, Memet Kınalıd. 1923 - ö. 26.03.2009Doğum YeriGörüntüle
2TURABÎ, Temel Şahind. 25.03.1966 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3KISIKDERELİ AHMETd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4KINALI, Memet Kınalıd. 1923 - ö. 26.03.2009Doğum YılıGörüntüle
5TURABÎ, Temel Şahind. 25.03.1966 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6KISIKDERELİ AHMETd. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7KINALI, Memet Kınalıd. 1923 - ö. 26.03.2009Ölüm YılıGörüntüle
8TURABÎ, Temel Şahind. 25.03.1966 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9KISIKDERELİ AHMETd. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10KINALI, Memet Kınalıd. 1923 - ö. 26.03.2009MeslekGörüntüle
11TURABÎ, Temel Şahind. 25.03.1966 - ö. ?MeslekGörüntüle
12KISIKDERELİ AHMETd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
13KINALI, Memet Kınalıd. 1923 - ö. 26.03.2009Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14TURABÎ, Temel Şahind. 25.03.1966 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15KISIKDERELİ AHMETd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16KINALI, Memet Kınalıd. 1923 - ö. 26.03.2009Madde AdıGörüntüle
17TURABÎ, Temel Şahind. 25.03.1966 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18KISIKDERELİ AHMETd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle