ZAMÂNÎ, Mahmud

(d. ?/? - ö. 1552/960)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Mahmud olan Zamânî, Latifî'ye göre Edirneli'dir. Âşık Çelebi biraz daha ayrıntılı bir bilgi vererek Edirne'nin çevre yerleşimlerinden olan Ergeneli olduğunu söyler. Enisü'l-müsâmirîn yazarı Abdurrahman Hıbrî de şairin Ergene'de doğduğunu belirtir. Öğrenimini Edirne'de tamamladı. Önce danişmend; daha sonra Şehzâde Mustafa'nın isteği üzerine sekban kâtibi oldu. Uzun süre Şehzâde Mustafa'nın hizmetinde bulundu. Şehzâdenin öldürülmesinden sonra ortadan kayboldu (Kılıç 2010:580). Bu esnada Nişancı Mustafa Çelebi'ye o devirde hayli meşhur olan "hüner" redifli bir kaside sundu. Yanına sığındığı Rumeli Beylerbeyi Ahmed Paşa'nın kendisine zeamet verdiği rivayet edilir. 960/1552 yılında genç yaşta vefat etti.

Şiirlerinde ilk önce Semâî daha sonra Zamânî mahlasını kullandı. Kaynaklar şairin güzel şiirleri bulunduğunu belir­tirler. 

Kaynakça

Canım, Rıdvan (hzl.) (2000). Latîfî, Tezkiretü’ş-Şu’arâ ve Tabsıratü’n-Nuzemâ. Ankara: AKM Yay.

Kazancıgil, Ratib (1999). Abdurrahman HibrîEnisü’l-Müsâmirîn,Edirne Tarihi. Edirne: Edirne Valiliği Yay.

Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâ’irü’ş-Şu’arâ (İnceleme-Metin). İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay.

Kutluk, İbrahim (hzl.) (1978-81). Tezkiretü'ş-Şu'ara, Kınalızâde Hasan Çelebi. Ankara: TTK Yay. I/432.

M. Şemseddin Sami (1996). Kâmûsü'l-Alam. İstanbul: Kaşgar Neşriyat.

Mehmed Süreyya (1308-15/ 1890-97). Sicill-i Osmânî. İstanbul: Matbaa-i Âmire.

Peremeci, Osman Nuri (2011). Edirne Tarihi. İstanbul: Bellek Yay.

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAK
Yayın Tarihi: 24.12.2014

Eserlerinden Örnekler

Didüm nâr-ı izârunda nedür zülf-i siyeh cânâ

Didi ol gözlerüm nûrı ki olmaz bî-duhân âteş

Didüm ki ey gül-i ranâ nedendür ruhlarun hamrâ

Didi ki sûz-ı bülbülden olupdur gülsitân âteş

(Canım, Rıdvan (2000). Tezkiretü'ş-Şuara ve Tabsıratü'n-Nüzemâ. Ankara: AKM Yay. 287.)

Hak bu kim anı gören dir âferîn üstâdına

(Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâ’irü’ş-Şu’arâ (İnceleme-Metin). İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay. 580.)

***

Bilmez ki niçe azıda agyârı gezdürüp

Gören sanur Zamânîyi sekbân olup gezer

(Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâ’irü’ş-Şu’arâ (İnceleme-Metin). İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay. 580.)

***

Nigârın hâtırı hattı ucından pür-gubâr ancak

Yine âyîne-i âlem-nümâda jeng var ancak

(Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâ’irü’ş-Şu’arâ (İnceleme-Metin). İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay. 580.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1HÂDÎ, Memezâde Hâdî Ahmed Çelebid. ? - ö. 1609-10Doğum YeriGörüntüle
2LEBÎB, Ahmed Lebîb Efendid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3SABÂYÎZÂDEd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4ZEMÎNÎd. ? - ö. 1552Ölüm YılıGörüntüle
5ZÂRÎ, Zârî Çelebid. ? - ö. 1552-53Ölüm YılıGörüntüle
6LEM’Î, Abulllah Lem’î Efendid. ? - ö. 1552-53Ölüm YılıGörüntüle
7ÂBİD, Feyzullah Efendid. ? - ö. 1780MeslekGörüntüle
8Tayyibî, Mehmed Çelebid. ? - ö. 1679MeslekGörüntüle
9SİPAHÎ /SİYAHÎ, Mustafad. ? - ö. 1651-52MeslekGörüntüle
10SARFÎd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11GINÂYÎ, Ali Gınâyî Efendid. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12ŞEYDÂd. ? - ö. 1580Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13BEKÂYÎ, Mehmed Abdülbâkîd. ? - ö. 13 Ocak 1595Madde AdıGörüntüle
14CAFERÎd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15HİLMİ (HİLMİ DEDE), Mehmed Ali Hilmi Dedebabad. 1842 - ö. 1908Madde AdıGörüntüle