Zekeriya Rıza (Gökayten)

(d. ? / ö. ?)
Şair
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Hayatı hakkındaki bilgiler oldukça kısıtlıdır. İsmine kütüphane kataloglarından ulaşılabilen Zekeriya Rıza'nın soyadının yine katalog kayıtlarından Gökayten olduğu anlaşılmaktadır. Şair-i Azam adlı şiir kitabının sonuna eklediği ve Abdülhak Hamid'e hitaben yazdığı ithaftan hareketle bu eseri yazdığı sıralarda henüz genç yaşta olduğu tahmin edilmektedir. Söz konusu eserin arka kapağında Zekeriya Rıza'nın neşredilecek üç eserinden söz edilmiştir. Yanardağ (vatanî piyes), Leyla (manzum ve mensur piyes) ve Şahika (şiir mecmuası) adlı bu eserler kütüphane kataloglarında mevcut değildir. Abdülhak Hamid'in bibliyografyasının verildiği ve Cumhuriyet sonrası Türk şiirinin ele alındığı iki makalede Şair-i Azam adlı eserine atıfta bulunularak kendisinden söz edilmiştir. Öte yandan Çubukçuzâde Mehmed Sıdkı (Akozan)'nın Kervan adlı eserinde nâşir olarak Zekeriya Rıza'nın ismi bulunmaktadır. Ölüm tarihi bilinmemektedir.

Zekeriya Rıza'nın bilinen tek eseri olan Şair-i Azam, Abdülhak Hamid Tarhan'a ithafen yazılmış uzunca bir manzumedir. Şiirde Abdülhak Hamid, yer yer aşırı övgülerle yüceltilmektedir. Hamid'in eserlerini ve şahsiyetini konu alan şiir, doğrudan Hamid'e ithaf edilmiş olması bakımından önemlidir. Mesnevi nazım biçimiyle kaleme alınan şiir, Abdülhak Hamid'in övgüsü ile başlar. Daha sonra Hamid'in şiir ve tiyatrolarının muhtevası ve tesirleri hakkındaki akisler aktarılır. Zekeriya Rıza'nın ilk eseri olan Şair-i Azam, onun ciddi şekilde Abdülhak Hamid'den etkilendiğini ortaya koymaktadır. Özellikle Hamid'in dehasına vurgu yapan Zekeriya Rıza, eserin sonuna eklediği “Nazar-ı Dikkate” başlıklı yazıda şiirdeki aşırı övgüler için açıklama yapmak durumunda kalmıştır.

Kaynakça

Apaydın, Dinçer (2013). "Cumhuriyet Dönemi Türk Şiirinin İlk On Yılında Ortak Yönelişler". Gazi Türkiyat Türkoloji Araştırmaları Dergisi. S. 13. s. 133-155.

Karaburgu, Oğuzhan (2012). "Doğumunun 160. ve Ölümünün 75. Yılı Dolayısıyla Abdülhak Hâmid Tarhan Bibliyografyası". Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, S. 7. s. 261-304.

Zekeriya Rıza (1927). Şair-i Azam. İstanbul: Matbaa-i Ebüzziya.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULHAKİM TUĞLUK
Yayın Tarihi: 28.11.2019

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Şair-i AzamMatbaa-i Ebüzziya / İstanbul1927Şiir

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Kökten, Metind. 1 Mart 1947 - ö. 27 Kasım 1998MeslekGörüntüle
2Yazgan, Necatid. 14 Mayıs 1932 - ö. 23 Eylül 2014MeslekGörüntüle
3Maria Kapaklıd. 1951 - ö. ?MeslekGörüntüle
4Jale Şengünd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
5Yürük, Alid. 18 Haziran 1940 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
6Bahtiyar Asland. 15 Nisan 1971 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
7Bölükbaşı, Rıza Tevfikd. 1869 - ö. 30 Aralık 1949Madde AdıGörüntüle
8OZAN ZEKİ, Zekeriya Tunçd. 14.01.1964 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
9IRIZA, Rıza Çağand. 1913 - ö. 18.02.1969Madde AdıGörüntüle